Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/18574 K.2015/5327

Taraflar arasında görülen davada ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 11/09/2014 tarih ve 2012/380-2014/1100 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili , müvekkil ile davalı şirket arasında 13/09/2010 tarihli Emtia Taşıma sözleşmesi gereği müvekkilinin... ve ... plakalı araçları davalı şirket kullanımına sunduğu, sözleşmeye göre davalı şirketin her bir araç başı 1.800,00 TL+ KDV ödeneceği, 22/03/2011 tarihinde mesai saatinde işyerine giden müvekkil ve araçların şirket hizmet binasına alınmadığı ve sözleşmenin feshedildiğinin şifahi olarak kendisini bildirildiği, müvekkili yazılı bir bildirimde bulunulmadığı ve sözleşmenin feshine bir neden gösterilmediği belirtilerek sözleşmenin haksız feshinden kaynaklı müvekkilinin uğramış olduğu 10.000,00 TL zararın tazmin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, taraflar arasındaki sözlü anlaşmaya uymayan davacının... plakalı aracı yenisi ile değiştirmediğini, aracın sürekli arıza yapması nedeniyle işlerde aksama yaşandığını, bu nedenle sözleşmenin feshedildiğini, sözleşmenin feshinde müvekkiline yazılı bildirim yükümlülüğü getirilmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonunda; iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki sözleşme ile davalıya fesih nedeni gösterme, fesihten önce belli bir sürede bildirim yapma yükümlülüğü verilmediği, tacir olan davacının basiretli tacir ilkesi uyarınca sözleşmenin fesih aşamasında aynı ilke gereği sözleşmenin imzası sırasındaki taraf pozisyonuna bağlı kalması gerektiği, sözleşme ile davalıya sözleşmeyi her zaman hatta daha önce bildirim yapmaya gerek olmaksızın fesih yetkisi tanındığı,

bu durumu bilen davacının sözleşmenin her zaman feshedileceğini önceden kabul ettiğinden buna göre hareket etmesi gerektiğini bilmesi ve hazırlığını buna göre yapması gerektiği, sözleşmenin yürürlükte olduğu dönemde kararlaştırılan ücretin ödenmediği yönünde bir iddia da olmadığı, sözleşmenin yürürlükte olmadığı dönemde de davalının sözleşme ile kararlaştırılan ücreti davacıya ödemesi gerekmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, taşıma sözleşmesinin feshi nedeniyle yoksun kalınan kazanç kaybının tazmini istemine ilişkin olup; uyuşmazlığın özünü, sözleşme ile davalı şirkete verilen tek taraflı fesih yetkisinin kullanılmasının hakkın kötüye kullanımı niteliğinde olup olmadığı, böyle bir yetkinin haklı nedenler olmaksızın kullanılıp kullanılamayacağı, kullanıldığı takdirde de yine sözleşme gereğince tazminat istenemeyeceği şartının geçerli olup olmadığı oluşturmaktadır.

Taraflar arasında imzalanan emtia taşıma sözleşmesinin fesih ile ilgili maddesinde; yüklenicinin sözleşmeyi süresinin sona ermesinden evvel feshetme hakkının olmadığı, davalı şirketin ise dilediği zaman, bildirimde bulunmaksızın, bildirim önelsiz, tazminatsız ve tek taraflı olarak sözleşmeyi feshedebileceği kararlaştırılmış, bu anlamda da somut olayda taşıma sözleşmesi davalı tarafça herhangi bir yazılı bildirim olmaksızın tek taraflı olarak feshedilmiştir.

Sözleşmenin tarafları tacirdir. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 18/2. maddesine (mülga 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 20/II. maddesine) göre her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.

Bu ilke sözleşmenin imzası, ifası ve feshi aşamalarının hepsinde gözetilmesi gereken ilke olması nedeniyle mahkemece, sözleşmenin davacı aleyhine hükümler içermesine rağmen bu durumu kabul eden tacir davacının sözleşme serbestisi ilkesi ile sözleşme hükmü nazara alındığında tazminat, bedel vb herhangi bir talepte bulunamayacağı belirtilmiştir.

Bu gerekçe ilke olarak doğru ise de, imzalanmış sözleşmenin yürütümü sırasında da hukukun genel ilkelerinden olan Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesi gereğince de, hak ve borçların kullanımı ve ifasında da iyiniyet kurallarına uyulması gerekmektedir. Bir hakkın sırf başkasını zarara sokacak şekilde kötüye kullanılmasını kanun himaye etmez.

Uyuşmazlık konusu sözleşme hükmü bu açıdan değerlendirildiğinde bu sözleşme maddesinin davalıya keyfi olarak nitelendirilebilecek mutlak bir hak bahşetmediğinin kabulü gerekir. O halde, mahkemece, davalının sözleşmeyi fesihte haklı olup olmadığı yönünde değerlendirilme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.