Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/7597 K.2015/3282

Taraflar arasında görülen davada .... Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 26/02/2014 tarih ve 2009/629-2014/137 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi .. .. Yavaş tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilince nakliyat rizikolarına karşı sigortalı boyalı havlu, sauna elbisesi, bornoz seti emtiasının davalı tarafından gerçekleştirilen nakliyesi sırasında hasarlandığını, müvekkilince sigortalısına 3.128,28 Euro (6.663,23 TL) ödendiğini, bu şekilde sigortalının haklarına halef olunduğunu ileri sürerek, 6.663,23 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının hak sahibine ödeme yapıp yapmadığı ve aktif husumet ehliyeti bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerektiğini, ezilme hasarının malların gerektiği gibi hazırlanmamış, tertiplenmemiş olmasından veya ambalaj kıyafetsizliğinden kaynaklandığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacının rücu hakkı bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesine dayalı rucuen tazminat istemine ilişkindir.

Davanın dayandığını oluşturan sigorta poliçesinde .... şirketi dain-i mürtehin, ödeme yapılan dava dışı ... Dış Ticaret A.Ş. ise sigortalı olarak gösterilmiş bulunmaktadır. Ayrıca dava dışı sigortalı şirket, hasara uğrayan emtiayı, semenin mal mukabili ödenmesi koşulu ile satmıştır. Dava dışı sigortalının mal bedelini henüz tahsil etmemesi karşısında, taşımaya konu emtiayı sigortalatmakta menfaatı bulunmaktadır.

Ancak, bu durumda anılan şirket rehin hakkı sahibi bulunduğundan sigortadan tazminat talep etme hakkı da öncelikle ona ait olup, dava dışı sigortalı ancak lehine rehin verilen şirketin açık onayını almak şartıyla tazminat isteme hakkına sahip olur.

Buna göre mahkemece davada talep hakkına sahip şirketten, dava dışı sigortalı şirkete ödeme konusunda muvafakat veya icazetinin bulunduğuna dair gerekli belgeyi sunması için davacı tarafa önel verilmesi, bu usuli işlem tamamlandığı takdirde, yukarıda açıklandığı üzere sigortalının menfatinin bulunması nedeniyle, ödemenin hatır ödemesi olmadığı göz önüne alınarak, işin esasına

gidilip, taşınmanın uluslararası taşıma olduğu gözetilerek CMR hükümlerine göre davalının sorumlu olduğu miktar saptanıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle BOZULMASI gerekmiştir.

KARŞI OY

Dava konusu satış sıf (CIF) satış olup, satılan malların araca yüklenmesi ile nef'i ve hasarı alıcıya ait olacağından, satıcının rizikolara karşı para ile ölçülebilir bir menfaati söz konusu değildir. Satımın mal mukabili ödeme şeklinde olması da sonucu değiştirmez. Satıcının sıf satışlarda alıcının hesabına veya kimin olacaksa onun hesabına olacak şekilde sigorta yaptırmakta yararı olabilir. Ancak sıf satışlarda satıcının kendi hesabına sigorta yaptırması mümkün değildir.

Çünkü biraz önce de ifade edilmiş olduğu üzere bir kişinin rizikoların gerçekleşmesinde para ile ölçülebilir bir menfaatinin bulunması gereklidir. Sıf satımlarda satılan malların araca yüklenmesi ile nef'i ve hasar alıcıya ait olacağından satıcının rizikolara karşı para ile ölçülebilir bir menfaati yoktur.

Satıcının menfaat sahibi olmaması nedeniyle, malların hasara uğraması karşısında satıcıya ödeme yapan ve satıcının halefi olarak taşıyana karşı rücu dava açan sigorta şirketinin isteminin, sıf satışlardan satıcının menfaat sahibi olmaması nedeniyle halefiyet işlemeyeceğinden davanın reddi gerektiği görüşünde olduğum için kararın onanması görüşündeyim, bu nedenle de sayın çoğunluğun görüşüne katılamıyorum.