Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/9191 K.2014/14485

Taraflar arasında görülen davada verilen 18/07/2013 gün ve 2011/214-2013/167 sayılı kararı onayan Daire’nin 12.03.2014 gün ve sayılı kararı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, davalı İdare tarafından 1993 yılında müvekkiline yaptırılan heykelin 2009 yılında davalı İdare tarafından izinsiz olarak yıkıldığını, bu durumun müvekkilinin eserden doğan manevi hakkına zarar verdiğini, bu nedenle açtıkları davayı kazandıklarını, davalı tarafından yıkılan eserin yerine kopyasının yapıldığını ve bu kopyanın orijinalinden farklı olduğunu ileri sürerek, eserin biçimi ve bütünlüğünü bozan ve eser sahibinin özelliklerini zedeleyerek yok eden tüm değişikliklerin ortadan kaldırılarak eserin eski hale getirilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davalının davacıya ait eseri izinsiz olarak yıkmasının davacının eserden kaynaklanan haklarını ihlal ettiğinin kesinleşmiş mahkeme kararı ile sabit olduğu, davalının yıktıktan sonra yeniden yaptığı anıtın orijinalinden farklı olduğu, eser sahibinin aslı bozulan eserini eski hale getirme talep hakkının bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile davacıya ait eserin eski hale getirilmesine dair verilen kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine karar Dairemizin 12.03.2014 günlü ilamıyla onanmıştır.

Davalı vekili bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

1-Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer karar düzeltme istemlerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Eser sahibi davacı tarafından açılan işbu davada, davalı ... tarafından açılan yarışma kapsamında meydana getirilen konulu anıt-heykel çalışmasının davalının aldığı karar doğrultusunda uygulandığı, ancak söz konusu eserin davalı tarafından 13.12.2009 tarihinde davacı-sanatçının rızası hilafına yıkıldığı, davacı tarafından gönderilen ihtarnameler sonucu davaya konu eserin, davalı tarafından önceden alenileştiği mahale değil de davalı tarafından belirlenen başka bir mahale ve davaya konu eserin ölçü, oran ve malzemelerinde değişiklik yapılarak dikildiği,

davalının tek taraflı iradesiyle saptanan yere dikilen eserin, orijinal eserin ucuz ve basit malzemelerle acemice kopyalanmış bir benzeri olduğu iddia edilerek eserde yapılan tüm değişikliklerin ortadan kaldırılması ile eserin eski haline getirilmesi istenmiştir. Eser sahibi

davacı tarafından aynı konuya ilişkin olarak açılmış olan manevi tazminat davasında mahkemece, davacıya ait eserin izinsiz şekilde yıkılarak, davalı tarafından daha sonra kopyası yapılmak suretiyle başka bir yere konulmasının davacının eserden doğan manevi hakkına zarar verdiği gerekçesiyle 30.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiş, söz konusu karar temyiz ve karar düzeltme aşamalarından geçerek kesinleşmiştir.

Mahkemece, bu davada kesinleşen söz konusu karardaki belirlemelere dayalı olarak davacının eserden kaynaklanan haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle 5846 sayılı Kanun'un 67/son maddesi uyarınca eserin eski hale iadesine karar verilmiştir.Anılan maddenin son fıkrasında, "güzel sanat eserlerinde eser sahibi asıldaki değişikliği kendisi tarafından yapılmadığını veya eserdeki adının kaldırılmasını yahut değiştirilmesini talep edebilir, eski halin iadesi mümkün ise değişikliğin izalesi ammenin veya malikin menfaatlerini esaslı surette haleldar etmiyorsa eser sahibinin eseri eski hale getirebileceği" düzenlenmiştir.

Davalı Belediyece, mahkemece anılan 67. maddedeki koşulların dikkate alınmadığını, eski halin iadesi mümkün olmadığı gibi değişikliğin izalesinin ammenin veya malikin menfaatlerini esaslı surette haleldar edeceğini, davaya konu anıtın sergilendiği bölgede zorunlu olarak yapılan kavşak çalışmaları nedeniyle eserin eski yerinden kaldırılarak, eski yerine yakın başka bir yere yerleştirildiğini, bir anıtın sergilendiği yerin korunması uğruna kamunun ortak menfaatlerinin zarara uğratılamayacağını savunulmuştur.

Bu durumda, somut uyuşmazlıkta adlı anıt-heykelin dikildikten 16 yıl sonra ilk kez alenileştiği mahalden kavşak ve bağlantı yollarının düzenlenmesi inşaatı nedeniyle yıkılarak kaldırılması sonrasında, davalı tarafından belirlenen başka bir yere davacıya ait asıl esere benzetilmek suretiyle kopyasının dikilmiş olduğu da dikkate alınarak yukarıda anılan madde uyarınca eserin eski haline iadesinin mümkün olup olmadığı ve bunun için gerekli koşulların bulunup bulunmadığı hususlarının belirlenmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, kavşak çalışmaları sırasında yıkıldığı anlaşılan anıt-heykelin yine eser sahibi tarafından eski hale getirilmesi imkanı bulunup bulunmadığı ve özellikle de eserin sonradan yapılan ve orjinal yerinden başka bir mahale dikilen kopyasının da bulunması nedeniyle 5846 sayılı FSEK 67/son maddesindeki tercih hakları hususunda davacı beyanı alınmadan, eski hale getirmenin ne şekilde yapılacağı,

yöntemi ve kapsamı açıkça tespit edilmeksizin karar yerinde sadece “davacı eserinin davalı yanca eski hale getirilmesine” denilmek suretiyle infazda tereddüt yaratacak şekilde karar verilmesi de doğru görülmediğinden davalı vekilinin karar düzeltme istemi yerinde görülmekle Dairemiz onama ilamının kaldırılarak, mahkemece verilen kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.