Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/11896 K.2016/9213

.

Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen .../07/2015 tarih ve 2014/1052-2015/580 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirkete nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan ..... (...) Ltd. firmasından satın alınan 36 kap motosiklet emtiasından bir tanesinin ...'dan ....'ye taşınmakta iken hasara uğradığını, taşıma işinin davalı tarafından taşıma senedine istinaden gerçekleştirildiğini, yapılan ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen ....471,86 TL hasar bedelini poliçede belirtilen %... ilave bedeli ile ....919,05 TL olarak .../08/2011 tarihinde sigortalısına ödeyen müvekkilinin sigortalısının haklarına halef olduğunu ileri sürerek, ....919,05 TL’nin ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının teslim sırasında yapılan bir muayeneden bahsetmediğini, dolayısıyla malın davalı tarafından alıcıya teslim edildikten sonra hasarlanmış olmasının muhtemel olduğunu, davacının hasarın taşıma sırasında meydana geldiğini ispatla yükümlü bulunduğunu, ............ Konvansiyonu'nun 30. maddesi gereğince davacının davalıya hak düşürücü süre içinde usulüne uygun ve süresinde ihbarda bulunmadığını, ekspertiz raporunda hasarın taşıma sırasında ve davalıdan kaynaklanan bir nedenle meydana geldiği iddiasını kanıtlayacak hiçbir somut bulgu bulunmadığından hasarın taşıma sırasında değil yükün araca yüklenilmesi sırasında meydana geldiğinin kabul edilmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, 01/06/2011 tarihli tutanakta isim ve imzası bulunan ... ve ....'ın tutanak tarihinde davalı şirket çalışanı olduklarının tespit edildiği ve anılan kişilerin tanık olarak dinlenildiği, ............ Konvansiyonu’nun .... m. uyarınca taşıyıcının yükü teslim aldığı andan teslim edinceye kadar yükün kısmen veya tamamen kaybından veya doğacak hasarından ve teslimdeki gecikmeden sorumlu olduğu, somut olayda, motosikletin taşımanın

başlangıcında araca yüklenirken hasarlı olduğuna, yükleme sırasında hasara uğradığına, varış yeri olan gümrüğe geldiğinde hasarlı olduğuna veya davalının işlettiği gümrük antreposuna boşaltıldığı sırada hasara uğradığına ilişkin dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı ancak, dava dışı alıcı .... yetkililerine teslim edilirken yapılan kontrolde hasarlı olduğunun tespit edildiği, buna ilişkin davalı çalışanları ... ve .... tarafından 01/06/2011 tarihli tutanak düzenlendiği işbu tutanağın hasarı belirleyen tutanak olarak kabul edildiği,

davalının emtianın ambalajının yetersiz olduğunu bu nedenle hasarın meydana geldiğini iddia etmiş ise de, ekspertiz raporunda emtianın ambalajının uygun ve yeterli olduğu tespit edilmekle bu yöndeki savunmasına itibar edilmediği, davalının Konvansiyon uyarınca sorumluluktan kurtulabileceği hallerin mevcut olduğunu ispatlayamadığından meydana gelen hasardan sorumlu olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile taleple bağlı kalınarak ....919,05 TL'nin ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. ...-Dava, nakliyat sigorta poliçesine dayalı hasar bedelinin rücuen tazmini istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak, davacı nezdinde sigortalı emtianın...’da başlayıp davalının ....’de bulunan antreposuna kadar devam eden taşıma sürecinde hasarlanması ve davalı antreposunda yükün taşıyıcı sıfatıyla bulundurulması karşısında taşımanın ............ hükümlerine tabi olması nedeniyle somut uyuşmazlığa anılan Konvansiyonun uygulanması gerekmektedir.

Taşıyıcının mesuliyeti, ............'nin ... vd. maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre taşıyıcı yükü teslim aldığı andan, teslim edilinceye kadar malların kısmen veya tamamen kaybından veya hasarından veyahut da gecikmesinden dolayı sorumludur. Açıklanan bu sorumluluk kapsamında istenebilecek tazminat ve tazminatın hesaplanma şekli de ............'nin ...-28. maddelerinde hükme bağlanmıştır. Anılan maddeler uyarınca taşıyıcının sorumluluğu sınırsız değildir.

Buna göre, ............’de temel ilke taşıyıcının gerçek zararı aşmamak üzere sınırlı, meydana gelen gerçek zararın anılan maddelerde belirlenen sınırlı sorumluluk miktarını aşması halinde ise, sınırlı sorumluluk miktarı kadar sorumlu olmasıdır. Taşıyıcının sorumluluğunun bu şekilde sınırlandırılmış olmasına rağmen Konvansiyon'da düzenlenen istisnai durumlarda bu ilke uygulanmayacaktır.

Bu durumlar, .... maddede düzenlenen belli bir ücret karşılığında sevk mektubuna sınırı geçen bir değerin beyan edilmesi ile 29. maddede düzenlenen hasarın taşıyıcının kötü hareketinden veya isteyerek kötü harekete eşdeğer sayılan kusurundan kaynaklanması halleri olup, bu durumlarda taşıyıcı sorumluluğu kaldıran, sınırlayan hükümlerden yararlanamayacaktır.

Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olay değerlendirildiğinde, taşıyıcının sınırlı sorumluluk halini kaldıran istisnai durumların bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, mahkemece uyuşmazlığa ............’nin uygulanması gerektiği kabul edilip, ............'nin .... maddesinde hükme bağlanan sınırlı sorumluluk esas ve kuralları da gözetilerek, emtianın kg başına SDR üzerinden tazminat hesabı yapılmaksızın eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

...-Davacı gerçek hasar miktarı olan ....471,86 TL'yi poliçede belirtilen %... ilave bedel ile birlikte ....919,05 TL olarak ödemiş ise de, poliçede belirtilen %... ilave bedel davacı ile dava dışı sigortalı bakımından bağlayıcı olup, davacının bunu poliçenin tarafı olmayan ve poliçeye göre üçüncü kişi sayılan davalıya yansıtma olanağı bulunmamasına rağmen %... ilave ödemenin davalıya yansıtılması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.