Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/12135 K.2016/9653

Taraflar arasında görülen davada ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 23/06/2015 tarih ve 2014/943-2015/627 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı-birleşen davalarda davalılar vekili; davalı bankanın müvekkili şirket aleyhine iki adet çekten dolayı iki ayrı icra takibi başlattığını, bunlardan ... 1. İcra Dairesinin 2013/163 esas sayılı icra dosyasına icra tehdidi altında ödeme yapıldığını, takibe konu çeklerdeki keşideci imzasının müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığının ... 3. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2014/24 Esas 2014/459 Karar sayılı dosyası ile tespit edildiğini ve her iki icra takibinin de durdurulmasına karar verdiğini ileri sürerek icra dosyasına ödenen toplam 49.264,73 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş, birleşen davaların ise reddini istemiştir.

Davalı-birleşen davalarda davacı vekili; müvekkilinin davacı şirket tarafından keşide edilen iki adet çekin ciro yoluyla yetkili hamili olduğunu ve çeklerin lehtarı ile ticari ilişkisinin bulunduğunu, çeklerin karşılıksız çıkması üzerine müvekkili tarafından icra takibi başlatıldığını, davacı şirketin borcu ödemesine rağmen ...

3. İcra Hukuk Mahkemesi'ne imzaya itiraz davası açtığını ve mahkemece çeklerdeki imzanın şirketin yetkilisine ait olmadığı gerekçesiyle takibin durdurulmasına karar verildiğini, ancak çeklerdeki imzanın şirket yetkilisi olan ...'ın eşi ...'a ait olduğunu, ...'ın bu şekilde şirket için her zaman çek keşide ettiğini ve şirket tarafından bunların ödendiğini ileri sürerek çek bedelleri ile çek tazminatlarının davalılardan tahsilini talep ve dava etmiş, asıl davanın ise reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; asıl ve birleşen davalara konu iki adet çekin şirket yetkilisi tarafından imzalanmadığının sabit olduğu, ancak bu çeklerin şirket yetkilisinin eşi olan ... tarafından şirket kaşesinin üzeri imzalanarak keşide edildiğinin ikrar edildiği,

aynı keşideci imzasıyla ve dava konusu çeklere yakın tarihlerde imzalanan çeklerin şirket tarafından ödendiğinin anlaşıldığı ve bu durumda dava konusu çeklerdeki keşideci imzasının şirket tarafından da benimsendiğinin kabulü gerektiği, ayrıca davaya konu çeklerden birisinin bedeli icra takibi neticesinde tahsil edildiği için birleşen davada bankanın söz konusu çek sebebiyle davalıdan talep edebileceği bir alacağının kalmadığı ve çek tazminatı talebinin hukuki dayanağının bulunmadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine,

birleşen diğer davanın kısmen kabulü ile 35.000,00 TL’nin 21/12/2013 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı-birleşen davalarda davalılar vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davalı-birleşen davalarda davacı vekilinin, birleştirilen 2014/969 esas sayılı davaya yönelik temyiz itirazlarına gelince; birleştirilen dava, borçlunun imza itirazı üzerine durdurulan ... 1. İcra Dairesinin 2013/163 esas sayılı takibe konu çeke dayalı alacak istemine ilişkindir. Davaya konu çek incelendiğinde, bankanın lehtardan ciro yoluyla çeki aldığı, çekin keşidecisinin ise ... Hayvancılık Gıda Nakliye Tur. San. ve Tic.

A.Ş. olduğu, ancak çekin şirket yetkilisi tarafından değil de onun eşi tarafından imzalandığı, işbu davanın ise çeki imzalayan şirket yetkilisinin eşi ...’a karşı açıldığı anlaşılmaktadır. Ancak, davaya konu çeke dayalı olarak yapılan ...

1. İcra Dairesinin 2013/163 esas sayılı takip dosyasına çek keşidecisi şirket tarafından ödeme yapılmış olup, işbu davanın şirket tarafından açılan ve asıl dava olan istirdat davasının kabul edilme ihtimaline binaen erken açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, mahkemece işbu davanın erken açılan dava mahiyetinde bulunduğu ve dava şartlarının oluşmadığı gözetilerek usulden reddine karar verilerek vekalet ücretinin buna göre belirlenmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın esastan reddine karar verilmesi doğru olmamış, birleştirilen 2014/969 esas sayılı davada verilen kararın bozulması gerekmiştir.

3- Davalı-birleşen davalarda davacı vekilinin, birleştirilen 2014/968 esas sayılı davaya yönelik temyiz itirazlarına gelince; birleştirilen dava, borçlunun imza itirazı üzerine durdurulan ... 1. İcra Dairesinin 2013/11548 esas sayılı takibe konu çeke dayalı olarak açılan 35.000,00 TL çek bedeli ile çekin karşılıksız çıkması sebebiyle %10 çek tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkemece, çek bedeli yönünden davanın kabulüne ve hukuki dayanağı olmadığı gerekçesiyle çek tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. Ancak, 6102 sayılı TTK’nın 783/3 maddesi gereğince, muhatap nezdinde karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi çekin karşılıksız kalan bedelinin yüzde onunu ödemekle yükümlü olduktan başka, hamilin bu yüzden uğradığı zararı da tazmin etmesi gerekmektedir.

Bu durumda, mahkemece davaya konu çekin, süresinde muhatap bankaya ibrazına rağmen karşılıksız çıktığı gözetilerek TTK’nın 783/3 maddesi gereğince %10 oranında tazminata da karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde çek tazminatının hukuki dayanağının olmadığı gerekçesiyle bu talebin reddine karar verilmesi doğru olmamış, birleştirilen 2014/968 esas sayılı davada verilen kararın bozulması gerekmiştir.

(M)

KARŞI OY

Şirketin ödeyeceği çekler doğal olarak şirket temsilcisinin keşide edeceği çeklerdir. Davacı şirketin ....'ın imzası ile temsil ve ilzam edileceği tartışmasıdır. Oysa (asıl ve bileşen) davalarda söz konusu edilen çekler davacı şirketin ticaret unvanını taşımakla birlikte temcilci olmayan kişinin imzasına havi bulunmaktadır. Halbuki şirketin temsil ve ilzam edilebilmesi için ticaret unvanı altında yetkilinin imzasının bulunması gereklidir (eTTK'nın m. 41/1, 42/2,160,175, yTTK'nın m. 39,40,218).

Davalı birleşen davacı bankanın, şirket temsilcisi olmayan kişinin imzaladığı çeklerin ödendiği, bunlara davacı şirketin ses çıkarmadığı ve bu suretle teamül oluştuğu savunmasına gelince, bu savunmanın kabulü olanaksızdır. Hukuka aykırı işlemler teamül ve benimseme oluşturmaz.

Kaldı ki daha önce yapılan ve bu temsilci olmayan kişinin keşideci imzasına, haiz başka kişilere veren iki çeke şirketin sonradan açık veya gizli icaret vermek suretiyle (eBK m. 38, YTBK m. 46) bu işlemlere hukuki geçerlilik kazındırmış olmaktadır. Bu suretle de geçmişte emsal olabilecek eksik işlem kalmamış bulunmaktadır.

Somut olayda davacı şirket bu icazedi vermekten kaçınmış olmakla, bankanın bu çek bedellerini ve birleşen davada davalı şirketten isteme olanağı bulunmamaktadır(Yarg. 11. HD. 17.11.1981 gün ve E. 4528 K. 4880, Gürbüz A. Hulusi, Ticari senetlerin İptali Davaları, Bası, 1984, Sayfa 122 vd).

Bu nedenlerle asıl ve birleşen davalarda, teamül oluştuğunu şirketçe çeklerin benimsendiğini kabul etme olanağı olmadığından, ... Tur. Termal Giy. İnş. Nak. Taah. San. A.Ş'nin keşideci olduğu çeklerin bu şirketçe benimsendiği sonucuna varan çoğunluk görüşüne katılmıyorum.