Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/12173 K.2017/143

Taraflar arasında görülen davada ... 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 18/11/2014 tarih ve 2014/205-2014/256 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin üye yayınevlerinin haklarını korumak amacıyla, birliğe yapılan ihbar üzerine davalılara ait iş yerinde yapılan denetimde korsan kitap satışının yapıldığının tespit edildiğini, bu tespite rağmen davalıların korsan kitap satışına devam ettiğini, davalıların sahibi ve işleteni oldukları iş yerinde toplam 4 kez arama yapıldığını, her defasında korsan kitap tespit edildiğini ileri sürerek devam eden tecavüzlerin ref'i ile muhtemel tecavüzlerin men'ini, davalının korsan kitap satmak için açtığı iş yerlerinin kapatılmasına dair ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 1.000,00 TL maddi tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında talebini 48.645,00 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı ... vekili ve davalı ..., korsan kitap satmadıklarını, korsan olduğu tespit edilen kitapların okumak için iş yerinde bulundurulduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafça Eroinle Dans, İz, Lüsyen, Serenad ve İsim Şehir Hayvan isimli eserlere ilişkin eser bildirim formunun sunulduğu ve yetki belgelerine ek olarak verilmiş eser formları ile davacı ... birliğinin yetkili kılındığının tevsik edildiği, davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu sabit olup, yapılan ihbar sonrasında davalılara ait iş yerinde korsan kitap satışının yapıldığının tespit edildiği, iş yerinde toplam dört kez yapılan aramada her defasında söz konusu kitapların bulunduğu,

davacının...’in 22 ve 23. m. uyarınca çoğaltma ve yayma haklarının ihlal edildiği, ...’in 52. m. gereğince bu hakkın devralan davacı tarafından kullanılabileceği, 5 adet esere ilişkin davalı iş yerinin konumu, hitap ettiği kitle, bulunulan beldenin özellikleri, kitapların ve yazarların popülerliği, yasal baskı adetlerinin miktarı, davalı iş yerinde yakalanan kitapların sayıları ve dosyaya sunulan sözleşmeler ışığında Lüsyen isimli kitap için 11,799,00TL, ... isimli kitap için 11.178,00 TL, Eroinle Dans eseri için 7.866,00 TL, İsim Şehir Hayvan isimli eser için 10.350,00 TL,

İz isimli eser için 7.452,00 TL telif bedeli hesaplandığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 48.645,00 TL’nin dava tarihinden itibaren avans faiziyle davalılardan tahsiline, davalıların vaki tecavüzünün men’ine taraflar arasında farazi sözleşme kurulması nedeniyle sair taleplerin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... temyiz etmiştir. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ...'in bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

KARŞI OY

5846 sayılı Fikri ve Sanat Eserleri Kanun'un 68/1 maddesinde "Eserin, eser sahibinin izni olmadan çevrilmesi, sözleşme dışı veya sözleşmede belirtilen sayıdan fazla basılması diğer biçimde işlenmesi veya radyo, televizyon gibi araçlarla yayınlanması veya temsil edilmesi halinde, izni alınmamış eser sahibinin sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya rayiç bedel itibariyle uğradığı zararın en çok üç kat fazlasını isteyebileceği" düzenlenmiş,

Aynı Yasa'nın 66/son maddesinde "tecavüzün şümulü, kusurun olup olmadığı ve ağırlığının takdir edileceği" öngörülmüş,

6088 sayılı Türk Borçlar Yasası'nın 51/1 maddesinde "Hakimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını gözönüne alarak belirleyeceği" vaz'edilmiş,

4721 sayılı Türk Medeni Kanun'un 4. maddesinde de "Kanun'un takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini yada haklı sebepleri gözönünde tutmayı emrettiği konularda hakimin hukuka ve hakkaniyete göre karar vereceği" belirtilmiştir.

5846 sayılı Yasa'nın 68/1 maddesinde öngörülen sınırlama, mali haklara tecavüz halinde hak sahiplerinin dava yolu ile talep edebilecekleri azami had olup, yasa hükmü hakimin bu üst sınır ile bağlı olduğuna ilişkin bir düzenleme veya takdir yetkisine yönelik bir olumsuzluk taşımamaktadır.

Hakim, bu sınır içinde kalmak kaydıyla, açıklanan yasa hükümlerine göre somut gerekçelerle tazminatı takdir edecek ve gerekçesini de karar yerinde gösterecektir.

Somut uyuşmazlıkta, hakim, 5846 sayılı Yasa'nın 68/1 maddeleri gereğince, hiçbir değerlendirme yapmaksızın ve gerekçesini karar yerinde somut bir şekilde tartışmaksızın 3 katı maddi tazminata hükmetmiş olup mahkemenin bu şekilde gerçekleşen kabulü, 5846 sayılı Yasa'nın 68/1, 66/son, TBK 51/1 ve TMK 4. maddesi hükümlerine aykırı olduğundan bu yönden davalının temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerekirken yazılı şekilde onanmasına ilişkin sayın çoğunluk görüşüne karşıyım.