Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/13216 K.2016/3082

Hasımsız olarak görülen davada .... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 06/03/2015 tarih ve 2014/770-2015/160 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, 10.9.2014 tarihinde müvekkil şirketin merkezinin bulunduğu taşınmazın önünde bulunan rogar kapağından yağmur sularının taşması nedeniyle müvekkil şirkete ait arşiv kayıtları ile ticari defter ve belgelerinin bulunduğu yeri su bastığını, suyun tahliyesi sonrasında müvekkil şirketin bulunduğu taşınmazın sahibi olan .... tarafından yağmur nedeniyle oluşan durumun ve zararın tespiti bakımından ....

1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2014/147 D.İş esas sayılı dosyasında delil tespiti talebinde bulunularak talep uyarınca 11.9.2014 tarihinde keşif yapıldığını, suyun boşaltılma sürecinin 12.9.2014 tarihinde tamamlanması nedeniyle tam olarak nelerin zarar gördüğünün bu tarihte tespit edilebildiğini ileri sürerek zayi olan belgeler nedeniyle TT'nın 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, olayın su basması olması nedeniyle tespit talep tarihi itibariyle zayi olayına vakıf olunduğu, bu tarih sonrasında davanın 15 günlük hak düşürücü süre dahilinde açılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, 6102 Sayılı 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6100 Sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir.

Dosya kapsamından 10.9.2014 tarihinde yağan yağmur nedeniyle davacı şirketin merkezinin bulunduğu taşınmazın önündeki rogar kapağından taşan suların şirkete ait belge ve defterlerin yer aldığı arşiv bölümünü bastığı, söz konusu olay nedeniyle taşınmazın sahibi olan .... tarafından ....

1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2014/147 D.İş esas sayılı dosyası üzerinden su basması nedeniyle oluşan zararın ve olay nedeniyle zarar gören defter ve belgelerin tespitinin talep edilmesi nedeniyle keşif yapılıp bilirkişi raporu alındığı anlaşılmaktadır.

Tespit dosyasında görev yapan bilirkişi tarafından düzenlenen raporda, tespite konu taşınmazın 2. bodrum katının binada yer alan şirket ve gerçek kişi tacirlerin arşivi olarak kullanıldığı, arşivde bu şirket ve gerçek kişi tacirlerin tarihlerine göre 2004-2013 yıllarına ait yevmiye defterleri, defteri kebir, envanter defterleri, muhasebe kayıt ve harcama belgeleri ile ... bildirgelerinin bulunduğu, bu bölümdeki suların tavana kadar ulaşması nedeniyle keşif günü içeri girilemediği, suyun tahliyesi sonrasında ertesi gün yani 12.9.2014 tarihinde inceleme yapılabildiği bilgisine yer verilmiştir.

TTK'nın 82/7. maddesinde düzenlenen 15 günlük hak düşürücü süre zayi sebebinin ve zayi olan defter ve belgelerin tam olarak tespitinden itibaren başlar. Yukarıda izah edilen bilirkişi raporundan anlaşıldığı üzere zayi olan belgeler suların tamamen tahliyesi sonrasında 12.9.2014 tarihi itibariyle arşivde yapılan incelemeyle tespit edilmiş olup hak düşürücü sürenin bu tarih itibariyle başlayacağının kabulü gereklidir.

Bu tarih uyarınca yapılan hesaplamada hak düşürücü sürenin sonu 27.9.2014 Cumartesi gününe denk gelmektedir. HMK'nın 92. maddesi uyarınca süreler gün olarak belirlenmiş ise tebliğ veya tefhim edildiği gün hesaba katılmazsızın son günün tatil saatinde biter. Aynı yasanın 93. maddesi uyarınca resmî tatil günleri, süreye dâhildir. Ancak sürenin son gününün resmî tatil gününe rastlaması hâlinde, süre tatili takip eden ilk iş günü çalışma saati sonunda biter.

Somut olayda, hak düşürücü sürenin zayi olan belgelerin tam olarak tespitinin yapıldığı 12.9.2014 tarihinde başladığı, sürenin son gününün resmi tatile denk gelmesi nedeniyle davanın resmi tatili takip eden ilk iş günü olan 29.9.2014 tarihinde ve süresinde açıldığı gözetilerek işin esasına girilip sonucu uyarınca bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.