Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/13532 K.2015/13038

..... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 06/08/2015 tarih ve 2015/1575-2015/1581 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi ihtiyati haciz isteyen (alacaklı) vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili; müvekkil bankanın B.. Şubesi nezdinde borçlu Z.... Oto Bakım Ürünl. Oto Alım Satım Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. lehine diğer borçlu M..

M..'nin müşterek ve müteselsil kefaleti ile çeşitli kredi hesapları açılıp çek karnesi verilmek suretiyle kredi kullandırıldığını, hesapların normal seyrini kaybetmesi üzerine kapatılıp 31.05.2015 tarihi itibariyle Konya 12. Noterliği aracılığıyla gönderilen ihtarname ile hesabın kat edildiğini, borçlular tarafından kredi borcunun ödenmediğini, noter ihtarı sonrasında gayri nakti riski oluşturan 43 adet çekin dördünden kaynaklı riskin de nakte dönüştüğünü,

bundan kaynaklı alacağın da eklenilmesi ile 71.807,58 TL nakti ve 39 adet çekten kaynaklı garanti tutarı olan 46.800,00 TL gayri nakti olmak üzere toplam 118,607,58 TL alacağın temini için borçlular hakkında Konya 10. İcra Müdürlüğü'nün 2015/7701 Esas sayılı dosyasında icra takibine başlanıldığını, borçluların yeni adres bildirmeksizin adreslerinden ayrılması nedeniyle borçlulara tebligat yapılamadığını,

taraflar arasındaki sözleşmenin 9/21. maddesi ve 5941 sayılı Çek Kanunu gereğince gayri nakti alacaklar yönünden de ihtiyati haciz koşullarının bulunduğunu ileri sürerek toplam 118.607,58 TL alacağın tahsilini teminen ve Konya 10. İcra Müdürlüğü'nün 2015/7701 esas sayılı takip dosyası üzerinden borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre; talebe konu borcun rehinle temin edilmediği ve vadesinde ödenmediğinin anlaşıldığı, bu nedenle nakti alacaklar yönünden talebin yerinde bulunduğu, ihtiyati hacze konu 43 adet çeke ilişkin 46.800,00 TL yönünden çekin ibraz edilip edilmediğine dair herhangi bir belge sunulmadığı, buna yönelik talebin yerinde olmadığı gerekçesiyle talebin kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir. Kararı, ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekili temyiz etmiştir. Talep genel kredi sözleşmesinden kaynaklı alacak nedeniyle ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkindir.

İİK'nın 257. maddesi uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

5941 Sayılı Yasa'nın 3. maddesinde bankalarca verilen çek defterlerinden kullanılıp karşılıksız kalan her bir çek yaprağı için bankanın ödemek zorunda olduğu zorunlu karşılık tutarları düzenlenmiş olup aynı madde uyarınca bu hususun, hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış dönülemeyecek nitelikte bir gayri nakdî kredi sözleşmesi hükmünde olduğuna değinilmiştir.

İhtiyati haczin dayanağını teşkil eden 8.5.2014 tarihli genel kredi sözleşmesinde bankaca düzenlenen ödeme planında belirtilen taksitlerden herhangi birinin ödenmemesi veya sözleşmede belirlenen yükümlülüklerin birinin ihlali durumunda ya da diğer kredilerden herhangi birinin kat edilmesi halinde başkaca hiçbir ihtar veya merasime gerek olmaksızın kredi borcunun tamamının muaccel olacağı belirtilmiştir.

Söz konusu kredi sözleşmesinde kredinin tamamının veya bir bölümünün çek karnesi verilmesine bağlı gayri nakti kredi şeklinde kullandırılabileceğine, bu durumda müşteriye teslim edilen her bir çek yaprağı için bankanın ilgili mevzuat kapsamında ödemekle sorumlu olduğu tutarlar nedeniyle müşteri hesabına gayri nakdi kredi riski girişi yapacağına, ilgili mevzuat kapsamında gayri nakti risk sona erene kadar bu kaydın müşteri hesabında devam edeceğine değinilmiştir.

Bu açıklamalar uyarınca somut olaya gelindiğinde, ihtiyati haciz isteyen alacaklı banka tarafından genel kredi sözleşmesi uyarınca borçlu şirket lehine nakti ve çek karnesi verilmek suretiyle gayri nakti kredi kullandırıldığı, diğer borçlunun da sözleşmeyi müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığı, nakti kredilerden kaynaklı borcun ödenmesinde temerrüde düşülmesi nedeniyle hesabın kat edildiği, bu nedenle tüm nakti ve gayri nakti kredi alacaklarının sözleşme uyarınca muaccel hale geldiği,

borçlu şirkete verilen 39 adet çek yaprağının iade edilmemesi ve bu çek yaprakları nedeniyle alacaklı bankanın 5941 Sayılı Yasa gereğince ödemek durumunda kalacağı zorunlu karşılık miktarına tekabül eden gayri nakti kredi alacağının bulunduğu, bu alacağın rehinle teminat altına alınmadığı gözetilerek iade edilmeyen çek yapraklarından kaynaklı gayri nakti risk alacağı yönünden de ihtiyati haciz koşullarının gerçekleştiği gözetilmeksizin bu yöndeki talebin kabulü yerine yazılı gerekçeyle reddi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.