Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/15161 K.2017/2587

Taraflar arasında görülen davada ... 17. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 21/05/2015 tarih ve 2014/574-2015/216 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Dava dışı sigortalı tarafından ...'da yerleşik bir firmaya satılan soğutucu emtiasının müvekkili nezdinde nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığını, emtianın ...-... arasındaki nakliyesinin davalı tarafından üstlenildiğini, emtianın ...'da gemiden tahliye edilerek sefere demiryolu ile devam edildiğini, varış yerinde yapılan kontrolde 18 adet soğutucunun eksik olduğunun tespit edildiğini, davalının yeterli seviyede güvenlik önlemi almaması nedeniyle sefer sırasında bir kısım emtianın çalındığını, 10.212 TL hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini ileri sürerek, bu meblağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan Tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın yetkili mahkemede açılmadığını taşıma sırasında hasarın nerede meydana geldiğinin bilinmediğini, Taşıyanın ikamet adresinin ... olduğunu ve yetkili mahkemenin ... ...

Şehri Mahkemeleri olduğunu, davanın diğer taşıyanlara yönlendirilmesi gerektiğini, müvekkilinin emtiayı hasarsız ve eksiksiz olarak teslim alarak teslim ettiğini, emtiada oluştuğu iddia edilen hasarın müvekkilinin uhdesindeyken oluşmadığını, dava konusu olaya ilişkin hasarı tespit eden geçerli bir resmi raporun bulunmadığını, sigorta şirketinin kendi kusuru ile para ödediğini ve müvekkiline rucü edemeyeceğini, sigorta şirketinin eksik inceleme ile kusurlu bir şekilde para ödemesi yaptığını, gümrükten emtianın sağlam bir şekilde alıcı tarafından teslim alındığını, teslim anında tutulmuş ihtirazı kayıt bulunmadığını,

davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, dava dışı ... Tic. Ltd. Şti isimli satıcı şirketin 2006 ve 2007 hesap dönemleri kayıtlarının incelenmesinde tarafların açık hesap şeklinde çalıştığı, dava dışı satıcı ... Tic. Ltd.

Şti. tarafından alıcıya düzenlenen ve inceleme konusu 21/07/2006 tarih, 734010 sıra numaralı faturanın ticari defterlerde kayıtlı olduğu, alıcı tarafın ödemelerinin fatura bazında olmadığı, muhtelif tarihlerde ve muhtelif tutarlarda ödemelerden oluştuğu, söz konusu fatura tarihinden sonra alıcı tarafa mal satışı yapılarak fatura düzenlendiği ve yine alıcı tarafından da bu faturaların karşılığının birçok kez ödemeler yapıldığı ve dava konusu fatura bedelinin de ödendiğinin ve dava konusu 21/07/2006 tarihli faturadan sonraki hesap hareketlerinde,

satıcı şirket ile alıcının ticari ilişkilerinin devam etmesi nedeniyle 31/12/2007 tarihi itibariyle dava dışı satıcının alıcıdan halen 138.433,91 TL tutarında alacaklı olduğunun tespit edildiği, dava dışı satıcı ... Tic. Ltd.

Şti'nin alıcı tarafa düzenlediği fatura bedelini alıcıdan tahsil ettiği ve dava konusu edilebilecek bir zarara uğramadığı, davacının kanuni halef sıfatını haiz olmadığı, dolayısıyla davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, nakliyat sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuan tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar, davacılar vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizce, " davacı tarafça hasara uğrayan 18 soğutucudan 12 adedinin bedelinin tahsil edilmediği iddia edilmiş olup, bu doğrultuda dosyaya cari hesap ekstresi delil olarak sunulmuştur.

Bu durumda, mahkemece, hasarlı soğutucuların bedelinin alıcı tarafından satıcıya ödenip ödenmediğinin belirlenmesi ve davacının halefiyet hakkının doğup doğmadığının hasıl olacak sonuca göre değerlendirilmesi gerekirken, bu husus üzerinde durulmadan yazılı gerekçeyle hüküm tesisi doğru görülmemiştir." gerekçesiyle bozulmuştur.

Bozmaya uyulduktan sonra mahkemece davada davacının kanuni halef sıfatını haiz olmadığı ve dolayısıyla davacının aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, davacının sigortalısı tarafından soğutucuların bedelinin alıcı tarafından ödenmediği, sigorta şirketince yapılan ödeme ile hesabın kapatıldığı bildirilerek 16.09.2010 tarihi yazı ile ekinde hesap ekstresi sunulmuştur.

Böylece somut olayda satıcının cif satış nedeniyle malın bedelini tamamen alıcısından tahsil ettiği belli olmadığından mahkemece bu husus üzerinde durulup, davacının sigortalısının yazısı değerlendirilerek, şayet hasarlı 12 adet soğutucunun bedelini satıcıya ödememiş olduğu belirlenir ise, bu durumda davacı ... şirketinin satıcıya yaptığı ödemeye geçerlilik tanıyarak, sigortacı davacının halefiyet hakkının doğduğunun kabulü gerekir.

Bu bağlamda, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile davacının sigortalısının ticari kayıtları üzerinde inceleme yaptırılarak, bilirkişiden ödemeyi kimin yaptığı konusunda alınacak rapor sonucuna göre davacının aktif dava ehliyetine sahip olup olmadığı belirlenip sonucuna göre işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.