Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/3039 K.2016/802

Taraflar arasında görülen davada Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 25/09/2014 tarih ve 2012/564-2014/471 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı-karşı davacı .... .... vekili ve davalı ... vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 26.01.2016 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı-karşı davalı vekili Av. ...., davalı-karşı davacı vekilleri Av. ... ve Av. .... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkiline ait halı emtiasının davalı ... şirketi tarafından nakliyat emtia sigortası ile sigorta edildiğini, bu emtianın karayoluyla Türkiye'den ....'a davalı şirket tarafından taşındığını, diğer davalı gerçek kişinin de taşımayı gerçekleştiren aracın sürücüsü olduğunu, taşıma sonucunda halı emtiasının alıcısına hasarlı olarak teslim edildiğini, oluşan zararın tahsili için davalılara ihtarname gönderilmesine rağmen bir sonuç alınamadığını, oysa davalıların oluşan zarardan sorumlu bulunduklarını ileri sürerek, 65.466,09 USD zararın davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... şirketi vekili, ıslanma şeklinde gerçekleşen davaya konu hasarın, müvekkilince düzenlenen poliçe özel şartları uyarınca teminat dışı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, müvekkilince taşınan emtianın, taşıma belgesine herhangi bir şerh konulmaksızın alıcısı tarafından teslim alındığını, hasarın taşıma sırasında meydana geldiğinin ispat edilemediğini, hasar bedelinin iddia edildiği kadar yüksek olmadığını, savunarak, davanın reddini istemiş, karşı davada ise söz konusu taşıma ücretinin ödenmediğini ileri sürerek, 10.388,95 TL taşıma ücretinin davacı karşı davalıdan tahsilini istemiştir.

Diğer davalı, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu hasarın, davalı ... şirketince düzenlenen poliçenin kapsamı dışında kaldığı, CMR Konvansiyonu'nun 17/1 maddesi uyarınca davalı taşıyıcının yükü teslim aldığı andan teslim ettiği ana kadar oluşan hasardan sorumlu bulunduğu, taşıyıcıyının sorumluluktan kurtulmasını sağlayacak herhangi bir halin varlığının da ispat edilemediği, karşı dava yönünden ise somut ve net belge ibraz edilemediği, bu haliyle karşı davanın sübut bulmadığı gerekçesiyle asıl davada, davalı ... şirketi yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kabulü ile 118.481,00 TL'nin anılan davalılardan müteselsilen tahsiline, karşı davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı karşı davacı .... vekili ile davalı ... vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre mümeyyiz davalılar vekillerinin asıl davaya yönelik aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Asıl dava, uluslararası karayolu ile taşınan emtianın hasarlı olarak teslim edildiği iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkin olup mahkemece mümeyyiz davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

CMR Konvansiyonu'nun 23. maddesi uyarınca taşıyıcı, yükün kısmen veya tamamen kaybından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre hesaplanır. Malın kıymeti, ticaret borsası fiyatına göre saptanır. Eğer böyle bir fiyat yoksa geçerli piyasa fiyatlarına göre, eğer ne ticaret borsası fiyatı ne de geçerli piyasa fiyatı mevcut değilse tespit, aynı cins ve kalitedeki malların piyasa rayicine göre belirlenir. Bununla beraber taşıyıcının sorumluluğu, eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8.33 hesap birimini aşmayacaktır.

Somut olayda taşıma, Türkiye ile Suudi Arabistan arasında gerçekleşmiş olup mahkemece de kabul edildiği üzere meydana gelen kısmi hasardan, taşıyıcı ve araç sürücüsü olan davalılar sorumlu bulunmaktadır.

Ancak, bu sorumluluğun yukarıda açıklanan hüküm uyarınca tespit edilmesi gerekirken ne mahkemenin gerekçeli kararında ne de hükme esas alınan bilirkişi raporunda anılan hüküm çerçevesinde bir değerlendirme yapılmamış, davacı tarafça sunulan ürün faturasındaki miktar gözetilerek zarar miktarı belirlenmiştir.

Bu durumda, mahkemece yeni bir bilirkişi raporu ya da ek rapor alınarak mümeyyiz davalıların sorumluluğunun yukarıda değinilen CMR Konvansiyonu'nun 23. maddesi uyarınca değerlendirilmesi gerekirken yazılı şekilde yalnızca davacının sunduğu ürün faturasındaki bedele göre zarar miktarını belirleyen bilirkişi raporuna dayalı olarak hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

3- Karşı davada kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince;Karşı dava, taşıma ücretinin tahsili istemine ilişkin olup mahkemece, somut ve net bir belge ibraz edilmediği, bu haliyle karşı davanın sübut bulmadığı gerekçesiyle karşı davanın reddine karar verilmiştir. Oysa, karşı davacı tarafından dosyaya 30.12.2011 tarihli navlun faturası sunulduğu gibi esasen davaya konu taşımanın, karşı davacı şirket tarafından gerçekleştirildiği konusunda da bir çekişme bulunmamaktadır. O halde, mahkemenin açıklanan gerekçe ile karşı davanın reddine karar vermesi doğru görülmemiş, karşı davada kurulan hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.