Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/3594 K.2015/5416

Taraflar arasında görülen davada ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 26/06/2014 tarih ve 2013/134-2014/226 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin ihraç ettiği emtianın davalı tarafından taşındığı, dış satımın FOB ve vesaik mukabili satış esaslarına göre tesis edildiğini, satım şekline uygun olarak ihracat evraklarının hazırlandığını, taşıma senedinde açıkça ihracatın vesaik usûlü olduğunun belirtildiğini, buna rağmen davalı taşıyıcının emtiayı usulsüz olarak indirip konişmentoyu teslim ettiğini, müvekkilinin ihraç edilen mal bedelinden 35.225,84 £ alacağını tahsil edemediğini, ... 12, 14, 17 ve 21. maddeleri uyarınca davalının tazminat ödemekle yükümlü olduğunu ileri sürerek, şimdilik 10.000,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının elektronik posta ile gönderdiği konişmento talimatlarında, alıcı olarak ithalâtçı İngiliz firmasını gösterdiğini, vesaik mukabili taşımalarda ... belgesinde alıcı taraf olarak bankanın gösterilmesi gerektiğini, davacının gönderdiği konişmento talimatına uygun olarak ... düzenlendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirketin gerçekleştirdiği dış satımda alacağının tahsili zımnında vesaik mukabili ödeme usûlünü seçerek aracı bankayı tayin ettiği, ihracat evraklarını gereğince hazırlamış olduğu, ancak davacının davalı taşıma şirketine gönderdiği konişmento talimatlarını başlangıçta tayin ettiği vesaik mukabili ödeme usûlüne uygun içerikte hazırlamadığı, davacının tazminat talep hakkı bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava,davalı taşıyıcı tarafından vesaik mukabili yurt dışındaki alıcıya teslim edilmesi gereken malların bu husus yerine getirilmeden teslim edilmiş olması nedeniyle davacının alıcıdan tahsil edemediği mal bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, davacının davalı taşıma şirketine gönderdiği konişmento talimatlarını başlangıçta tayin ettiği vesaik mukabili ödeme usûlüne uygun içerikte hazırlamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İncelenen konişmento talimatlarında alıcı firmanın unvanı, adresi, iletişim bilgileri, kap sayısı ve ölçüleri, brüt ağırlık, net ağırlık, malın cinsi, teslim şeklinin FOB olduğu, satış şeklinin vesaik mukabili olduğu, gümrük bilgilerinin (... Gümrükleme:...) bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda konişmento talimatlarında alıcı kısmına tahsil bankasının adının yazılması gerekirken ithalatçı firmanın yazılması nedeniyle davalı taşıyıcının kusursuz olduğu belirtilmişse de; konişmento talimatlarında satış şeklinin vesaik mukabili olduğu açıkça yazılı olması nedeniyle taşımacının bu talimatlara uyması ve şüpheli görünen hususlarda da davacıdan talimat alması gerekmektedir.

Bu durumda mahkemece taşıma konusunda uzman başka bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak davalı taşımacının konişmento talimatlarına uygun davranıp davranmadığı, davalının sorumluluğu halinde davacının müterafik kusuru bulunup bulunmadığının belirlenmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.