Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/3741 K.2016/2356

Taraflar arasında görülen davada.... Asliye HukukMahkemesi’nce verilen 01/07/2014 tarih ve 2010/161-2014/238 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili, davalılar .... vekili,. temsilcileri ile ... tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 01.03.2016 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, davacıların yolcu olarak bulundukları davalılardan ...'ın şoförü, davalı ... adına kayıtlı, davalı ...'ye sigortalı, diğer davalının ise taşıyıcı olduğu otobüsün devrilmesi sebebiyle davacıların yaralandıklarını ileri sürerek;

davacı... için, meydana gelen yaralanmalar nedeniyle 25.000,00 TL tedavi giderleri tazminatının,... için meydana gelen yaralanmalara ve kalıcı sakatlıklara bağlı olarak 4.000,00 TL eksik (kalıcı) iş göremezlik tazminatı ile tedavi süresine bağlı olarak çalışamadığı günler miktarında 1.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 5.000,00 TL tazminatın,... için 8.000,00 TL ve ... için ise 2.000,00 TL olmak üzere toplamda 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline, davalı ... şirketinin sorumluluğunun sigorta limitleri ile sınırlı olmak,

manevi tazminattan sorumlu olmamak ve dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek suretiyle belirlenmesine, davalı ... şirketi dışında kalan diğer davalılar yönünden tüm tazminatlara olay tarihinden itibaren temerrüde uygulanan en yüksek faizin uygulanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş; ıslah dilekçesiyle maddi tazminat talebini 184.741,33 TL güç kaybı tazminatı olarak yükseltmiştir.

Davalılar vekilleri, dava konusu olayla ilgili davalıların sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre.

184.806,33 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacılardan...'a verilmesine, davalılardan... dışındaki diğer davalılar hakkında olay tarihinden itibaren temerrüte uygulanan en yüksek yasal faiz uygulanmasına, davalılardan .... yönünden maddi tazminata dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesine, davalılardan .... nin maddi tazminat sorumluğunun sigorta limitleri ile sınırlı olmasına, manevi tazminat talebinin kımen kabulüne; davacılardan... lehine 4.000 TL,...lehine 1.000 TL manevi tazminata hükmedilmesine,

davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalılardan .... nin manevi tazminattan dolayı sorumlu olmadığına, davalılardan .... dışındaki diğer davalılar hakkında olay tarihinden itibaren temerrüte uygulanan en yüksek yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili, davalılar... vekili,... temsilcileri ile ... temyiz etmiştir. 1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar vekili, davalılar .... vekili, ...'ın aşağıdaki bentler dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, yolcu taşıma sözleşmesine dayalı, taşıyıcı, şoför ve aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Davada maddi tazminat olarak davacı...'ın iş göremezlik tazminatı istenmiş, bu suretle alınan... Devlet Hastanesinin 08.02.2012 tarihli 2012/188 sayılı sağlık kurulu raporunda belirlenen %42 özür oranı tazminat hesabında dikkate alınmıştır.

Oysa, Adli Tıp Kurumundan alınacak engel raporuna göre işlem yapılması gerekirken davacı...'ın meslekte kazanma gücünü ne nispette ve sebeplerle kalıcı olarak kaybettiği tespit edilemeyen bir başına adı geçen davacının özür oranının saptandığı rapora itibarla maddi tazminatın hesaplaması doğru görülmemiş, kararın temyiz eden davacılar ile davalılar sigorta şirketi ve ... yararına bozulması gerekmiştir.

3- Manevi tazminat, 22.06.1966 tarih ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nda da etraflıca açıklandığı üzere, ne bir ceza ne de gerçek anlamda bir tazminattır. Zarara uğrayanın manevi ısdırabını bir nebze dindiren, ruhsal tahribatını onaran bir araçtır. Manevi tazminatın kapsamını takdir hakkı, kural olarak yargıca aittir.

Yargıç, manevi tazminatın tutarını belirlerken, hak ve adalete uygun davranmalı, hukuk biliminden yararlanmalı, toplumun sosyal, ekonomik ve moral yapısını ve özellikle de somut olayın koşullarını gözetmelidir. Takdir edilecek tutar, bir yandan manevi acıları gidermeli, kamuoyu ve sosyal vicdanda kabul görmeli, diğer yandan ise zarar gören açısından zenginleşme aracı olmamalıdır.

Somut olayda, mahkemece yazılı gerekçelerle davacılardan... lehine 4.000 TL, ... lehine 1.000 TL manevi tazminata hükmedilmiştir.

Bu haliyle, davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat, davacıların olaydan etkileniş derecesine, olay tarihindeki paranın alım gücüne ve somut olayın özelliklerine uygun düşmemekte olup, mahkemece, davacılar lehine adalete uygun, makul bir miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken yukarıda açıklanan şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın temyiz eden davacılar yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

4- Davalı ... şirketi aleyhine manevi tazminat talebi bulunmamasına rağmen hangi istemin reddedildiği de açıkça belirtilmeksizin davanın reddedilen kısmı yönünden davalı ... şirketi lehine vekalet ücreti takdiri yerinde görülmemiş, kararın davacılar yararına bozulması gerekmiştir.

5- Davalı ... şirketi vekilinin temyiz itirazlarına gelince; mahkemece hükmedilen maddi tazminatan davalı ... şirketinin sorumluluğunun sigorta limitleri ile sınırlı olduğu bildirilmişse de sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktarın gösterilmemesi bu suretle de infazda terddüt yaratacak şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

6- Davalı ... şirketi maddi tazminattan poliçede belirtilen limitle sınırlı sorumlu olduğuna göre kabul edilen maddi tazminat miktarından sorumlu olduğu oran nispetinde harç, vekalet ücreti ve yargılama giderleriyle yükümlü olması gerekirken harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulması doğru olmamıştır.

7- Dava dilekçesinde talep edilen tazminat miktarlarına temerrüde uygulanan en yüksek yasal faizin uygulanması isteği yasal faiz olarak anlaşılacağından, mahkemece hükmedilen maddi ve manevi tazminata mevzuatta yeri bulunmayan temerrüde uygulanan en yüksek yasal faizin uygulanmasına karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

8- ..... Ticaret Sicil Memurluğunca ... adında odaya kayıtlı şirket olmadığı bildirildiğine göre adı geçen şirketin var olup olmadıı açıklığa kavuşturulmaksızın varlığı tespit edilemeyen iş bu davalı şirket hakkında hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

9- Davada husumet ...., ..., ... ve ... aleyhine açılmış; kararı ise davada taraf olmayan .... Nolu..... Kooperatifi temsilcisi ile ... temsilcisi de temyiz etmiştir. HUMK'nun 427. maddesinin birinci fıkrasının 2. cümlesi uyarınca, kanun yoluna başvuranın, aleyhine kanun yoluna başvurduğu kararın kaldırılması veya değiştirilmesinde korunmaya değer bir hukuki menfaatinin bulunması gerekir. Somut olayda, kararı temyiz edenler davalı olmadığı gibi aleyhlerine verilmiş bir karar dahi olmadığı anlaşılmakla, kararı temyiz eden ... Nolu ....Taşıyıcılar Kooperatifi ile ... Nolu ... Taşıyıcılar Kooperatifinin hukuki menfaatinin bulunmadığı sonucuna varılmış olup, temyiz istemlerinin HUMK'nın 432/4 maddesi uyarınca reddine karar vermek gerekmiştir.