Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/4568 K.2015/11537

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 08/07/2013 tarih ve 2012/61-2013/153 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkili bankanın müşterisi olan dava dışı ... ve Ortakları'nın kullandıkları krediyi teminen ciro ederek verdikleri 20.000 TL'lik çekten dolayı alacaklı olduğunu, çekin yasal süresi içerisinde muhatap bankaya ibraz edilmediğini, zaman aşımına uğradığını, davalı keşidecinin bu durumda zaman aşımına uğramış bu çek nedeniyle sebepsiz zenginleştiğini ileri sürerek 6102 sayılı TTK'nın 818. maddesi uyarınca 23.817,00 TL tutarındaki alacağın 20.000,00 TL'sine %15 değişen oranlarda reeskont faizi uygulanmak suretiyle davalıdan tahsline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili duruşmadaki beyanında; dava dışı ...ne 20.000,00 TL meblağlı çek verdiğini, bu çek karşılığında da bu firmadan mal aldığını, devam eden ticari ilişki içerisinde kendilerine tekrar mal verdiğini, karşılığında da 5 adet çek aldığını, ancak daha sonra bu firmanın ödeme güçlüğü içerisine düşünce davacı Banka'nın çek karşılığı alacağını kendisinden tahsil etmek istediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; keşidecisi davalı, keşide tarihi 31/11/2010, meblağı 20.000,00 TL olan, ...

Şubesi çekinin kredi ilişkisi nedeniyle teminat olarak lehtar tarafından davacı bankaya ciro edilmiş olduğu, çekin yasal süresi içerisinde muhatap bankaya ibraz edilmediği, bu nedenle senede dayanan hakların kaybedildiği, ancak TTK 644. maddesi gereği sebepsiz zenginleşme koşullarının oluştuğu, zamanaşımına uğramış çek nedeniyle davalı-keşidecinin sebepsiz zenginleşmiş olduğu,

davacı bankanın çek miktarı olan 20.000,00 TL alacağına 09/05/2011 temerrüt tarihinden itibaren 05/03/2012 dava tarihine kadar %15 ticari faiz/avans faizi isteyebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 20.000,00 TL asıl alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle 20.000,00 TL asıl alacak ve 2.508,33 TL dava tarihine kadar işlemiş faiz olmak üzere toplam 22.508,33 TL'nin davalıdan davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya yönelik istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. Dava, Çek'e dayalı TTK m. 644'de düzenlenen sebepsiz zenginleşme davasıdır.

Poliçeye ait olup, çek hakkında da uygulanması mümkün hükümleri düzenleyen TTK'nın 730 maddesinde rehin cirosu ile ilgili aynı kanunun 601 maddesine yapılmış bir atıf bulunmamaktadır. Bu durumda çekte rehin cirosu caiz olmayıp, rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik teminat amacıyla çekin ciro edilmesi halinde çeki devir alan kişi çeke dayalı hakları kullanamaz ( 11. HD. 2012/11833 E, 2014/2980 K).

Bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacı bankanın davaya konu çeki teminat amacıyla aldığı, dosya kapsamı, bankaca temyiz edilmeyen mahkeme kararı gerekçesinden anlaşılmış olup, yukarıda açıklanan yasa maddesi uyarınca çekin rehin amacıyla cirosu geçerli olmadığından davacı banka yetkili hamil kabul edilemez. Bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulü doğru olmamış kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.