Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/4947 K.2016/2077

.

Taraflar arasında görülen davada ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 27/11/2014 tarih ve 2014/1019-2014/795 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 23/02/2016 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av...dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin sahibi bulunduğu ... Merkez Y... Köyü'nde kain 2 adet taşınmazda bulunan erik ağaçlarının Mart 2009'da yaşanan don olayı nedeniyle zarar gördüğünü, meydana gelen zararın ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi aracılığıyla tespit edildiğini ileri sürerek, 41.755,50 TL'nin 10/04/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, 16.03.2009 tarihinde bildirilen don olayı ihbarı üzerine yapılan ekspertiz çalışması sonunda düzenlenen rapor uyarınca çiçeklenme döneminde don hasarı tespit edildiğinden ve çiçeklenme dönemindeki don hasarı teminat dışı olduğundan tazminat ödenmediğini, 28.03.2009 tarihinde yapılan ihbar üzerine düzenlenen ekspertiz raporunda da üründe riske bağlı bir hasara rastlanmadığı, sadece 16.03.2009 tarihinde yaşanan don hasarından dolayı döllenme yetersizliği tespit edildiğini, bunun nedenininin de çiçeklenme döneminde yaşanan don olayı olması nedeniyle tazminat ödenmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak, dava konusu tarihlerde don olayı meydana geldiği, hasar gören ve yere dökülen nohut, mercimek büyüklüğünde meyveler olduğunun saptandığı, o tarihlerde ağaçların meyve döneminde olduğu ve rizikonun teminat kapsamında kaldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 41.755,50 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, bitkisel ürün sigorta poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece uyulan bozma kararında “riziko tarihinde don olayının meydana geldiği kabul edilmek suretiyle o tarihlerde ağaçların çiçeklenme mi yoksa meyve döneminde mi olduğu değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi” istenmiştir.

Bu durumda davacıya ait erik bahçelerinin hangi aşamada don rizikosuna maruz kaldığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Erik ağaçlarının çiçeklenme döneminin başlangıcı ve bitimi, bu dönemin ne kadar sürdüğü, meyve bağlamasının nasıl ve ne zaman oluştuğu gibi bilgiler özel ve teknik bilgiyi gerektiren hususlardan olup, yargıcın hukuk bilgisiyle çözümlenecek konulardan değildir. Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş olmasına rağmen davacıya ait erik bahçelerinin hangi aşamada don rizikosuna maruz kaldığı açıklığa kavuşturulmadan ve anılan hususun çözümünün de özel ve teknik bilgiyi gerektirdiği nazara alınmadan bozma gereği yerine getirilmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

O halde mahkemece aralarında üniversitelerin ziraat fakültelerinden meyve bitkileri bölümlerinde görevli uzman akademisyen ile sigorta hukukçusunun bulunduğu bilirkişi kurulu oluşturulup, dava konusu erik ağaçlarının çiçeklenme döneminin başlangıcı ve bitimi, bu dönemin ne kadar sürdüğü, meyve bağlamasının ne zaman olduğu, somut olayda riziko tarihlerinde ağaçların çiçeklenme mi yoksa meyve döneminde mi olduğu,

hasar teminat içindeyse poliçede yer alan muafiyet oranları da gözetilmek suretiyle talep edilebilecek tazminatın tutarı, davalı vekilince savunulan poliçe zeyilinin içeriği, somut olayla bağlantısı, iade edildiği iddia edilen primin tazminat hesabından mahsubunun gerekip gerekmeyeceği hususları üzerinde durulması, tarafların kanıtları, ilçe tarım müdürlüğü yazıları, ekspertiz raporları ile sigorta poliçesi hükümlerini de değerlendiren denetime uygun rapor alınıp, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bozma gereği yerine getirilmeden karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı... yararına bozulması gerekmiştir.