Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/520 K.2015/5544

Hasımsız olarak görülen davada ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 02/12/2014 tarih ve 2014/1146-2014/328 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkilleri ..., ... ve ... İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş çek karnesi, çek defteri, hesap cüzdanları ve müvekkili şirkete ait belgelerin bulunduğu çantanın müvekkili ...'ya ait aracın içinden çalındığını ileri sürerek ... Bankası ... Şubesi'nce; ... adına verilen 981614 nolu hesaba bağlı çek karnesinde 1017875 nolu çek sayfası dahil olmak üzere 1017876, 1017877, 1017878, 1017879, 1017880 çek sayfalarının, ... İnş. Taah. San. ve Tic.

Ltd. Şti. adına verilen ... Bankası ... Şubesi 882383 nolu hesaba bağlı çek karnesinde 31388887 nolu çek sayfası dahil olmak üzere 31388888, 31388889, 3138900 nolu çek de dahil olmak üzere 4 adet çek sayfasının, yine aynı şirket adına verilen ...

Bankası ... şubesi 92080824 nolu hesaba bağlı çek karnesinde 3543618, 3543619, 3543620, 3543621 nolu çek sayfaları dahil olmak üzere 4 adet çek sayfasının, ... adına verilen 92081079 nolu hesaba bağlı çek karnesinde 3100045 ve 3100046 nolu çek sayfalarının, ilgili hesap cüzdanlarının ve müvekkil şirkete ait sair ticari belgelerin zayi olduğunun kabulü ile anılan evraklar için zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, keşidecinin çek iptali davası açma hakkının bulunmadığı, ayrıca somut olayda zayi olunduğu iddia edilen çek yapraklarının keşideci tarafından doldurulmamış olmasından çekte bulunması gereken zorunlu unsurların yokluğu nedeniyle çek vasfını kazanamadıkları, bu itibarla somut olayda, dava koşullarının mevcut olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Dava, davacılara ait bir kısım boş çek yapraklarının ve ticari belgelerin çalınması nedeniyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Davacı vekili, dava dilekçesinde numaralarını belirttiği çek sayfalarının yanında sair ticari belgelerinin de zayi olduğunu ileri

sürüp bu evraklar hakkında zayi belgesi verilmesini istemiştir. Mahkemece, yukarıda yazılı gerekçe ile sadece çek yaprakları hakkında değerlendirme yapılıp davanın reddine karar verilmişse de dava dilekçesinde beyan edilen sair ticari belgelerin ne olduğu davacıdan sorulmamış, bu belgeler hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır. 6102 sayılı TTK'nın 82/7'nci maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği" düzenlenmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 119/1-ğ bendinde açık bir şekilde talep sonucunun dava dilekçesinde bulunması gerektiği belirtilmiş, aynı maddenin 2'nci fıkrasında da birinci fıkranın (a), (d), (e), (f) ve (g) bentleri dışında kalan hususların eksik olması hâlinde, hâkimin davacıya eksikliği tamamlaması için bir haftalık kesin süre vereceği, bu süre içinde eksikliğin tamamlanmaması hâlinde davanın açılmamış sayılacağı düzenlenmiştir.

Buna göre mahkemece, hakkında zayi belgesi verilmesi istenen sair ticari belgelerin neler olduğunu açıklaması için davacılar vekiline kesin süre verilmesi, açıklama yapılması halinde bu belgeler hakkında işin esasına girilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken ticari belgeler hakkında da talebin reddi sonucunu doğuracak şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.