Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/5694 K.2016/2548

Taraflar arasında görülen davada....Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 28/10/2014 tarih ve 2011/122-2014/244 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 08.03.2016 günü hazır bulunan davacı vekili Av..... ile davalılar vekili Av....dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkiline ait olan ve aynı zamanda eser niteliği de taşıyan eşarp desenlerinin, davalılar tarafından üretilen ve satılan eşarplarda izinsiz olarak aynen veya küçük değişiklikler yapılarak kullanıldığını, bu durumun müvekkilinin eser sahipliğinden kaynaklanan mali ve manevi haklarını ihlal ettiği gibi aynı zamanda haksız rekabet de teşkil ettiğini ileri sürerek, davalıların eylemlerinin müvekkilinin telif haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, bu eylemlerin durudurulmasına ve önlenmesine,....'in 68. maddesi uyarınca 30.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... Vekili, dava konusu eşarp desenlerinin müvekkili şirketin çalışanları tarafından oluşturulduğunu, bu ürünler oluşturulurken bir internet sitesinden esinlenildiğini, davacıya ait desenlerin estetik değeri olmayan ve kolaylıkla oluşturulabilecek desenler olduklarını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, ilk olarak davacı tarafından 2010 yılında oluşturulan ve ...'in 4/4. maddesi uyarınca eser niteliğinde bulunan desenlerin, davalılar tarafından aynen veya küçük değişiklikler yapılmak suretiyle izinsiz biçimde kullanıldığı, davalıların bu tasarımları davacıdan önce oluşturduklarını ispat edemedikleri, davalıların bu eylemlerinin, davacının eser sahipliğinden kaynaklanan haklarını ihlal ettiği, rayiç bedelin bilirkişi eliyle tespit olunduğu,

eser sahibi olmayan davacı tüzel kişinin manevi tazminat isteyemeyeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalıların, davacının eser sahipliğinden kaynaklanan mali haklarına tecavüzde bulunduklarının tespitine, bu eylemlerin menine ve refine, 9.000 TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekili teyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, eser niteliğinde bulunduğu ileri sürülen davacıya ait eşarp desenlerinin, davalılar tarafından üretilerek piyasaya sunulan eşarplarda izinsiz olarak kullanıldığı iddiasıyla haksız rekabetin tespiti, bu eylemlerin durdurulması ve önlenmesi ile maddi, manevi tazminat istemlerine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, ilk olarak davacı tarafından oluşturulan ve FSEK'in 4/4. maddesi uyarınca eser niteliğinde bulunan desenlerin, davalılar tarafından aynen veya küçük değişiklikler yapılmak suretiyle izinsiz biçimde kullanıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, davacı tarafından oluşturulduğu iddia edilen desenlerin eser niteliğinde bulunduğu yönünde kanaat bildirilen 18.08.2011 tarihli rapor, henüz taraf delilleri toplanmadan alındığı gibi işbu raporda yapılan değerlendirmeler de denetime elverişli bulunmamaktadır.

Ayrıca, davalılar vekilince bu rapora bila tarihli dilekçe ile itiraz edilmiş olup, mahkemece bu itirazlar karşılanmamış ve dosyaya daha sonra sunulan raporlarda da söz konusu desenlerin eser niteliğini taşıyıp taşımadığına ilişkin bir değerlendirme yapılmamıştır.

Öte yandan mahkemece, söz konusu desenlerin 21.11.2011 tarihli katalogda yayınlandığı ve bu nedenle sahibinin davacı olduğu kabul edilmiş ise de desenlerin yayınlandığı kataloğun hangi tarihte basıldığı konusunda bir araştırma yapılmadan katalog üzerindeki tarihe itibar edilmiştir.

Oysa, bu tür katalogların her zaman basılması mümkün olduğundan gerçekten kataloğun, üzerinde yazılı olan tarihte piyasaya sunulduğunun davacı tarafından başkaca delillerle kanıtlanması gerekmektedir. Yine davalılar vekilinin, müvekkillerince üretilen ve piyasaya sunulan desenlerin, bir internet sitesindeki görsellerden esinlenilerek oluşturulduğu savunması üzerinde de durulmamış, bu konuda da hüküm kurmaya yeterli bir araştırma yapılmamıştır.

Bu itibarla mahkemece, davacı tarafa ait olduğu ileri sürülen eşarp desenlerinin eser niteliğinde bulunup bulunmadığı, şayet bu desenler eser niteliğinde ise bu desenlerin ilk defa kim tarafından oluşturulduğu, davalı tarafa ait eşarp desenlerinin esinlenme ve faydalanma serbestisi içinde kalıp kalmadığı hususlarında yeni bir bilirkişi raporu alınması, bu suretle davalılar vekilinin savunmalarının ve hükme esas bilirkişi raporuna itirazlarının karşılanması ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.