Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/7347 K.2016/1783

Taraflar arasında görülen davada... Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 20/01/2015 tarih ve 2014/120-2015/10 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin Türkiye'nin sayılı emlak şirketlerinden olduğunu, ... nezdinde adına tescilli 209321 sayılı “...değerinde bulur”, 2012/26185 sayılı "...", 2010/63005 sayılı “...” ibareli markalarının bulunduğunu, müvekkilinin adına tescilli markaları franchise sözleşmeleriyle kullandırdığını, bu kapsamda davalılar ile 13.12.2011 tarihli franchise sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmenin davalıların sözleşmeye aykırı eylemleri nedeniyle noter marifetiyle gönderilen ihtarname ile 01.04.2013 tarihinden itibaren feshedildiğini,

sözleşmenin feshine rağmen davalıların müvekkiline ait markaları hukuka aykırı biçimde kullanmaya devam ettiklerini, bu hususta davalılara gönderilen ihtarın da sonuçsuz kaldığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 9/c maddesinde sözleşmenin feshi halinde sözleşmeye aykırı olarak markaların kullanılması nedeniyle cezai şart öngörüldüğünü, davalıların eylemleri nedeniyle cezai şart alacağına ilişkin koşulların da gerçekleştiğini ileri sürerek davalıların müvekkilinin marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetinin tespiti ve men'ine, tecavüzün sonuçlarının ortadan kaldırılmasına,

hükmün ilanına fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla sözleşmenin 9/c maddesi uyarınca 1.500,00 USD cezai şart alacağının 11.10.2013 tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 13.11.2014 tarihli ıslah dilekçesiyle cezai şart alacağı yönünden davasını ıslah ederek 12.04.2013-23.05.2014 tarihleri arasında geçen 13 aylık süre için 19.500,00 USD'nin dolar cinsinden yabancı paraya uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.

Davalılar tebligata rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmalara iştirak etmemiştir. Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında imzalanan franchise sözleşmesinin feshine rağmen davalı tarafından davacıya ait markaların iş yerinde bulunan tabela, broşür, kartvizitlerde ve internet alan adı olarak kullanılmak suretiyle davacının marka hakkına tecavüz edildiği, bu durumun aynı zamanda haksız rekabet

teşkil ettiği, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 9/c maddesinde sözleşmenin feshi halinde markaların kullanımının sonlandırmaması haline binaen cezai şartın düzenlendiği, sözleşmenin fesih tarihi ile dava tarihi arasında geçen 13 aylık süre zarfında cezai şart alacağının doğduğu gerekçesiyle davacıya ait "... ibareli markanın taraflar arasında imzalanan sözleşmenin feshine rağmen davalı tarafından izinsiz olarak kullanımının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine ve men'ine, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin sonuçlarının ortadan kaldırılmasına,

taraflar arasındaki sözleşmede yer alan cezai şarta ilişkin hüküm uyarınca 19.500,00 USD cezai şart alacağının dolara uygulanacak değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, hükmün ilanına karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... temyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ...'nın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2-Dava, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti ve men'i ile taraflar arasında imzalanan franchise sözleşmesinin 9/c maddesinden kaynaklı cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece taraflar arasındaki sözleşme ve bu sözleşmede yer alan cezai şarta ilişkin hükmün geçerli olduğu, davalının sözleşmenin feshi sonrasında davacıya ait markaları kullanmaya devam etmesi nedeniyle cezai şart alacağının doğduğu sabit görülerek yazılı şekilde karar verilmiştir.

Ancak, 6098 sayılı TBK 182. maddesinin son bendine göre, "...Hâkim, aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir." Bu düzenleme uyarınca hakim, sözleşmeyle belirlenen cezai şart koşulunun aşırı olup olmadığını, sözleşmenin mahiyetine uygun düşüp düşmediğini resen denetlemek zorundadır.

Mahkemece kararda hüküm altına alınan cezai şart alacağının yerinde görüldüğünden bahsedilmiş ise de, karar gerekçesinde bunun sebeplerine ilişkin bir değerlendirme veya tartışmaya yer verilmemiştir.

Bu durumda, mahkemece sözleşmede öngörülen cezai şart tutarının aşırı olup olmadığının da denetime elverişli bir şekilde karar yerinde değerlendirilip tartışılmak ve sonucu uyarınca bir karar verilmesi gerekirken bu husus gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, hükmün temyiz eden davalı ... yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

02/03/2016 GÜL