Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/7582 K.2016/5319

Taraflar arasında görülen davada..... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 19.03.2015 tarih ve 2014/434-2015/200 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ..... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin acente işlemi yapan bir tüzel kişilik olup, aracı acente olan A.... G... Limited Şirketi ile 01.03.2013 tarihli sözleşme ile 10.000.000-USD bedelli anlaşma ile mal satmayı taahhüt ettiği, bu anlaşma kapsamında müvekkilinin dava dışı satıcı M... G.... Grup Ltd. Şti.’nden yine dava dışı G... F... Ltd.

Şti.’ye 02.04.2013 tarihinde 136854 nolu fatura ile 3.360 kutu 20.000 net kg, 21.800 brüt Kg taze domates ürününü 21.000 USD'den satışına aracılık ettiği, bu bedelli faturanın A..... G...... Limited Şirketi adına düzenlendiği, bunun karşılığında toplam 35.041,00 USD ödemenin A.... G.... Limited Şirketi tarafından yapıldığı, bu malların taşınması için davalı A... K.... Taşımacılık A.Ş. ile A... A.... Denizcilik ve Nakliyat A.Ş. vasıtasıyla anlaşıldığı ve bu konuda A....

S... ... Transport SA’nın acenteliği ile G.. F.... Ltd. Şti. arasında 02.04.2013 tarihli kargo teslim sözleşmesinin yapıldığı, bu sözleşme kapsamında davalının temin ettiği konteynerin 02.04.2013 tarihinde A.....'da yükleten M.... G..... Ltd. Şti.’ye teslim edildiği, taşıma konusu emtianın 18.04.2013 tarihinde Rusya’nın N...... Limanı’na geldiği, konteynerin boşaltılması sırasında 19.04.2013 tarihinde taşıyan A....

L...... yetkili temsilcileri ile birlikte yapılan tespitte domates ürünündeki bozulma ve çürümenin tespit edildiği, zararın geç teslimden kaynaklandığını, oluşan zarar nedeniyle müvekkilinin alacağı temlik alarak gönderilen G.... F.... Ltd. Şti. ve A.... G....

Limited Şirketi halefi olduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 02.09.2013 tarihi itibariyle 76.810,05 TL alacağın ihtar tarihinden başlamak üzere aylık %13,75 Ticari Temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile taşıma bedelinin üç katı tutarındaki geç teslimden kaynaklı alacaklarının (9.138 USD) tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafın aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, davacının taşıyana yönelebileceği konşimentoya dayanamadığını, taşıma tarihi içerdiği iddia edilen sözleşmenin dava dışı G.... F.... Ltd. ile davalılardan A.... Den. Taş. A.Ş. arasında yapıldığını, davacının bu sözleşmeye taraf olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, dava konusu ihracat işleminin mal bedelinin peşin ödenip ..... kaydı ile satış yapıldığı, alıcı tarafından alınmayan domateslerin başka bir alıcıya satıldığı/Türkiye'ye geri getirildiği veya/ Rusya'da imha edildiğine ilişkin bir kaydın bulunmadığı, satım sözleşmesine göre M..... Global Ltd.

Şti.'nin satıcı, AGG'nin ise alıcı sıfatına haiz olduğu, davacı L....'nın ise dış ticaret şirketi olduğu, malın gerçek alıcısının G.... F..... olup, bu şirketin AGG ile arasında ticari ilişki olduğu, taşımaya ilişkin kırk ambar sözleşmesi niteliğindeki navlun sözleşmesinin G.... F.... ile A....

K... arasında yapıldığı, ..... teslim şartlı satış şekline göre dava konusu Uluslararası Satım Sözleşmesi'ne konu eşyada meydana gelen hasardan ve zarardan gönderilen .....'nin katlanacağı, G.... F.....'in ise son gönderilen sıfatı ile taşıyana karşı muhatap olduğu ve şartlar oluşursa talep hakkının G.....

F.....'e ait olduğu, satım işlemi ile ihracat bedeli 29.000,00 USD+ 5.900,00 USD' nin L......'nın hesabına gönderildiği, eşyanın zarara uğraması nedeni ile 25.04.2013 tarihinde 29.000,00 USD ve 26.04.2013 tarihinde 5.759,00 USD'nin iade edildiği, böylece 34.759,00 USD'nin ..... ve/veya G....

F.....'e gönderilerek zararlarının telafi edildiği, sadece 141,00 USD gönderilmeyen bedelin kaldığı, kalan 141,00 USD dışında bu şirketlerin herhangi bir alacağı bulunmadığından alacaklarını temlik edemeyecekleri, dolayısı ile davacı ......'nın da aktif taraf sıfatına sahip olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, deniz taşıma sözleşmesinden kaynaklanan zararın taşımayı gerçekleştiren davalılardan tazmini istemine ilişkindir. Davacı taşımadan kaynaklanan zararın kendisi tarafından karşılanıp zarara ilişkin alacağı temlik aldığı iddiası ile eldeki davayı açmış olup, mahkemece dava dışı alıcılar olan ...... Ltd. Şti. ile G..... F...... Ltd.

Şti.'nin zararının karşılandığı ve ortada davacıya temlik edilebilecek zarardan kaynaklı bir tazminat alacağının bulunmadığı gerekçesiyle davacının aktif husumet ehliyetine sahip olmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak; davacının, dava dışı temlik edenler A.... Ltd. Şti. ile G.... F..... Ltd. Şti.'nin söz konusu zararını kendisinin karşıladığını ve dava dışı satıcı M....Global Grup Ltd.

Şti.'nin de bir zararının bulunmadığını, kaldı ki; dava konusu taşımanın ..... taşıma olması sebebiyle dava dışı satıcı M..... Global Grup Ltd. Şti.'nin hasardan sorumlu bulunmadığını ileri sürdüğüne ve anılan şirketlerin bu hususta davacı ile karşılıklı olarak vardıkları mutabakata ilişkin belgeleri sunduğuna göre, mahkemece bu hususlar ve sunulan belgeler değerlendirilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.