Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/9937 K.2016/4885

Taraflar arasında görülen davada .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 19/03/2015 tarih ve 2015/37-2015/187 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin ...'nin ...

Ticaret Odası'na 258 sicil numarası ile kayıtlı olduğunu, şirketin 28/06/2013 tarihinde yapılan ve Bakanlık Temsilcisi'nin de katıldığı olağanüstü genel kurul toplantısında, şirket esas sözleşmesinin 6102 sayılı Yasa'ya uygun olarak tadilini teminen bazı maddelerinde yapılan değişiklikler genel kurulun onayına sunulduğunu, esas sözleşmenin genel kurul tutanağında yer aldığı şekli ile kabul edilmesine oy birliği ile karar verildiğini, mevzuata uygun olarak düzenlenmiş evraklar ve genel kurul tutanakları tescil ve ilan edilmek üzere ...

Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne sunulduğunu, ... Ticaret Sicil Müdürlüğü’nün şirket esas sözleşmesinde yapılan şirket merkezi ile genel kurul toplantı yerine ilişkin değişiklikler yönünden tescil talebinin TTK’nın 34. maddesi ve Ticaret Sicil Yönetmeliği’nin 35. maddelerine istinaden reddine karar verildiğini ve tescil talebinin mevzuata uygun olması sebebiyle, mesnetsiz ve mevzuata aykırı olan ...

Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 18/09/2013 tarih ve 17734 sayılı ret kararına karşı itirazlarının kabulü ile reddedilen hususların tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, daha öncesinde yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın davalı vekilinin temyizi üzerine “Dava, 6102 sayılı TTK’nın 34. maddesi gereğince açılan ticaret sicil müdürlüğü kararına karşı itiraz davası olup, mahkemece yukarıda yazılı olduğu şekilde karar verilmiştir.

Ancak mahkemece yapılacak yargılama sonucunda sicil memurunun sicile tescil talebi üzerine verdiği red kararının iptali veya davanın reddi yönünde hüküm kurmak gerekirken, bu davanın sadece sicil memurluğu kararının denetlenmesine ilişkin olduğu gözden kaçırılmak suretiyle şirket ana sözleşmesinde “Şirketin merkezi ....’dedir.” şeklinde şirket tarafından yapılan ana sözleşme değişikliğine müdahale etmek suretiyle şirket merkezinin ... olarak tesciline karar verilmesi doğru olmadığı gibi, ana sözleşmenin eski 18. maddesi yeni 16. maddesi;

eski 4.maddesi ve yeni 3. maddesi olarak tadil edildiği de gözden kaçırılarak 4.,18. ve 16. maddelerin tadil edilerek talep gibi tescile karar verilmesi doğru görülmemiş...” şeklindeki gerekçeyle bozulduğu, mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde 6102 sayılı TTK'nın 339. maddesinde ana sözleşmede bulunması gereken hususların sınırlı olarak sayıldığı, şirketin açık adresinin bu madde uyarınca ana sözleşmede bulunması gereken hususlardan olmadığı, bu nedenle “Şirketin merkezi Kocaeli'dedir” şeklinde ibare içeren 4. madde (yeni 3. madde) değişikliğine dair tescil talebinin reddinin yerinde olmadığı,

Anonim Şirketlerin Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları ile Bu Toplantılarda Bulunacak Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Temsilcileri Hakkındaki Yönetmelik'in 8. maddesi uyarınca genel kurul toplantılarının şirket merkezinin dışında yapılması halinde ana sözleşmede bu hususun açıkça düzenlenmesi gerektiği, 16. madde ile (eski 18. madde) yapılmak istenilen değişikliğin bu hükme aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüyle ...

Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 18.9.2013 tarihli kararında belirtilen şirketin adres değişikliğinin reddine dair kararın iptaline, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

KARŞI OY

Dava, Ticaret Sicil Müdürlüğü kararının iptali istemine ilişkin olup, mahkemece davacı şirket anasözleşmesinin eski 18. maddesinin tadil edilmiş yeni şeklinin (yeni 16. madde) ticaret siciline tescil isteminin reddine yönelik işlemde hukuka aykırılık olmadığı gerekçesiyle davacının talebi reddedilmiştir.

Davacı Şirket anasözleşmesinin eski 18. maddesi “Umumi Heyet toplantıları şirketin idare merkezinde veya idare merkezinin bulunduğu şehir veya İdare Meclisinin tespit edeceği başka bir şehir ve yerde yapılır.” iken yeni 16. maddesi “Genel kurul, şirket merkezinin bulunduğu yerde ya da yönetim kurulunun uygun bulduğu bir yerde toplanır.” şeklindedir. Maddenin eski ve yeni şekline göre, genel kurul, şirket merkezinde veya yönetim kurulunun belirleyeceği bir başka yerde yapılabilir.

6102 sayılı Yasa'nın 409/3 maddesi gereğince, aksine esas sözleşmede hüküm bulunmadığı takdirde genel kurul, şirket merkezinin bulunduğu yerde toplanır. Anonim Şirketlerde Genel Kurul Toplantıları Usul ve Esasları yönetmeliğin Hk. Yönetmeliğin 8. maddesinde de bu husus düzenlenmiş olup, buna göre kural olarak genel kurul şirket merkezinin bulunduğu mülki idare birimi sınırları içinde yapılır.

Hangi adreste yapılacağı esas sözleşmede özel olarak belirtilmemişse, bunu belirleme yetkisi toplantı çağrısı yapanlara aittir. Mülki idare birimi sınırları dışında yapılacaksa bu hususun esas sözleşmede açıkca düzenlenmesi gerekir. Gerek Yasa gerekse Yönetmelik'te toplantının yapılacağı adresin belirtilmesi zorunluluğu yoktur. Sadece, ancak sözleşmede hüküm bulunması halinde toplantının mülki idare birimi sınırları dışında da yapılabileceği kabul edilmiştir.

Davacı Şirket anasözleşme değişikliği Yasa ve Yönetmeliğe uygun olduğundan ticaret sicil müdürlüğünün buna ilişkin kararının da iptali gerekmekle mahkeme kararının bu yönden bozulması gerektiği görüşünde olduğumdan Sayın Çoğunluğun onama kararına katılmıyorum.

KARŞI OY YAZISI

Dava, 6102 sayılı TTK’nın 34. maddesi gereğince açılan ticaret sicil müdürlüğü kararına karşı itiraz davası olup, mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Dava konusu karar, genel kurul toplantı yeri ve şirket merkezi değişikliği hakkında yapılan esas sözleşme değişikliği talebinin reddine ilişkindir.

Anonim şirketlerin genel kurul toplantılarının nerede yapılacağı konusunda, Anonim Şirketlerin Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları ile Bu Toplantılarda Bulunacak Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Temsilcileri Hakkındaki Yönetmeliğin 8. maddesinde düzenleme bulunmaktadır. Yönetmeliğin bu hükmüne göre genel kurul toplantıları, esas sözleşmede aksine hüküm olmadıkça, şirketin merkezinin bulunduğu mülki idare birimi sınırları içinde yapılır.

Şirket merkezinin bulunduğu yerde toplantının hangi adreste yapılacağı esas sözleşmede özel olarak belirtilmemişse, bunu belirleme yetkisi toplantı çağrısı yapanlara aittir. Toplantının, şirket merkezinin bulunduğu mülki idare birimi sınırları dışındaki başka bir yerde veya yurt dışında yapılabilmesi için, bunun esas sözleşmede açıkça düzenlenmesi gerekir. Çağrı ilanında; toplantı yerinin doğru, anlaşılır ve ayrıntılı biçimde belirtilmesi gerekir.

Davacı şirketin toplantı yeri ile ilgili ana sözleşme değişikliği "Genel kurul, şirket merkezinin bulunduğu yerde ya da yönetim kurulunun uygun bulduğu bir yerde toplanır.” şeklindedir. Yönetim kurulunun uygun bulduğu bir yer ifadesi, şirket merkezinin bulunduğu mülki idare birimi sınırları içindeki bir yeri kapsadığı gibi, şirket merkezinin bulunduğu mülki idare birimi sınırları dışındaki başka bir yeri ve hatta yurt dışındaki bir yeri de kapsamaktadır.

Yönetmelik hükmüne göre, toplantının, şirket merkezinin bulunduğu mülki idare birimi sınırları dışındaki başka bir yerde veya yurt dışında yapılabilmesi için, bunun esas sözleşmede açıkça düzenlenmesi gerekir. Yönetim kurulunun uygun bulduğu yer ifadesinin, bu anlamda açıkça yapılmış bir düzenleme olduğu söylenemez. Dolayısıyla, bu konudaki tescil talebinin ve davanın reddi isabetlidir.

Şirket merkezine ilişkin esas sözleşme değişikliği talebinin reddine ilişkin kararın değerlendirilebilmesi için de, önce yasal düzenlemelere bakmak gerekir. Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 5/3. maddesi "Müdürlüklerin görev alanı odaların kuruldukları il ya da ilçe ile sınırlıdır. Bakanlık oda olmayan ya da olup da yeterli teşkilatı olmayan il ve ilçeleri de içine alacak biçimde müdürlüklerin görev alanlarını değiştirebilir." hükmünü amirdir.

6102 sayılı TTK'nın 339/2 a) maddesine göre ise, şirketin ticaret unvanı ve merkezinin bulunacağı yerin, esas sözleşmede yazılması zorunludur.

Madde metninde belirtilen şirket merkezinin bulunacağı yerin, hangi ticaret sicil müdürlüğünün görev alanında olduğu konusunda, kuşku uyandırmayacak şekilde açık belirlenmesi gerekir.

Şirket esas sözleşmesinin tamamı, şirketin merkezinin bulunduğu yer ticaret siciline tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan olunur. (TTK 354/1)

Esas sözleşmenin değiştirilmesine ilişkin genel kurul kararı, yönetim kurulu tarafından, şirket merkezinin ve şubelerinin bulunduğu yerin ticaret siciline tescil edilir. (TTK 455/1)

Bu yasal düzenlemelere göre, tescilin, şirketin merkezinin bulunduğu yer ticaret siciline yapılması zorunludur. Yapılan değişiklikle, davacı şirketin, esas sözleşmesinde şirket merkezi Kocaeli olarak yazıldığına göre, tescilin de ... Ticaret Sicil Müdürlüğün'ce yapılması gerekir.

Davacı, tescilin ... Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından yapılmasını istiyorsa, Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 5/3. maddesine göre, şirket merkezinin, tescilini istediği müdürlüğün görev alanı içerisinde olduğunu, tereddüde yer vermeyecek şekilde, esas sözleşmesinde göstermesi gerekir.

Esas sözleşme değişikliği, bu şekilde ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne tescil edilmesi halinde, şirketin merkezinin bulunduğu yer ticaret siciline tescil edileceğine ilişkin TTK'nın 354/1. maddesindeki yasal düzenlemeye aykırılık oluşacaktır.

Ayrıca, şirketin esas sözleşmesinde, şirket merkezi Kocaeli olarak yazıldığı halde, ... Ticaret Sicil Müdürlüğün'ne tescilinin, karışıklığa ve ihtilaflara sebep olma ihtimali bulunmaktadır. Muhtemel ihtilafların önlenmesi için, esas sözleşmede yazılı şirket merkezinin, en azından, tescil edilecek ticaret sicil müdürlüğünün bulunduğu il veya ilçe konusunda tereddüde yol açmaması gerekir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün kararı hukuka uygun olduğundan, davanın reddine karar verilmesi gerekir..

Bu nedenle, davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile yerel mahkeme kararının açıklanan nedenle bozulması gerektiği görüşünde olduğumdan, sayın çoğunluğun onama kararına katılmıyorum.