Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/11254 K.2018/4877

Taraflar arasında görülen davada... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 12/04/2016 tarih ve 2014/1759-2016/287 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı tarafından 01/07/2013 düzenleme tarihli Kısa Vadeli İhracat Kredi Sigortası Genel Poliçesi ile davacı şirketin yaptığı ihracatlara ilişkin bedellerin sigorta teminatı altına alındığını, davalı sigortacı tarafından onay verilen ülke ve alıcılara sigorta poliçesi devrede iken sevkiyatını yaptığını, Macaristan'da yerleşik ... firmasının 3 adet sevkiyat tutarlarını ödememesi üzerine 26/12/2013 tarihli "Vadesi Gelmiş Alacaklar Bildirim Formu" ile davalı sigortacıya muhtelif kereler bildirimde bulunarak,

sigorta örtüsü altında bulunan sevkiyat bedellerinin ödenmesini talep ettiğini, davalının ödeme yapmadığını ileri sürerek fazlaya dair her türlü talep ve dava hakları saklı kaydı ile sigorta poliçesi teminatı kapsamındaki 11.689,20 EURO'nun 14/08/2013 tarihinden itibaren, 19.287,00 USD'nin 12/07/2013 tarihinden itibaren ve 7.248,60 USD'nin 14/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava dışı firmanın neden olduğu zararlardan kaynaklı tazminat taleplerinin ödenmemiş olduğunu ve bu tazminatın poliçenin 2/m.maddesi uyarınca sigortalının alıcının ülkesindeki bir mahkemeden alacağı kesinleşmiş karar ile tazminat başvurusunda bulunması hükmünü içerdiğinden davacının, bu süreç tamamlanmadan tazmin başvurusunda bulunmasının poliçeye açıkça aykırılık teşkil ettiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre, dava dışı alıcı şirketin, davacı ile aralarındaki ilişkiyi sonlandırması, ileriye yönelik olarak iş yapılmayacağının anlaşılması nedeni ile ödemelerini durdurduğunu, bu noktada, davacının ayıplı ifa, gecikmiş ifa veya eksik ifa gibi borca aykırılık durumunun bulunmadığı, bedelin ödenmemesinin davacı/satıcıya bağlı bir kusur iddiasına dayanmadığı, bu durumda, davalının söz konusu tazminatı ödememe gerekçesi olarak taraflar arasındaki "Kısa Vadeli İhracaat Kredisi Sigortası Genel Poliçesinin 2/m. maddesindeki şartın yerine getirilmesi gerektiğine ilişkin savunmasının yerinde bulunmadığı,

davacı ile davalı arasındaki sigorta poliçesinde tazmin edilecek zarar oranının ticari riskler bakımından %90 olarak belirlendiği; bu itibarla, davacının 12.988,00 EURO fatura bedeli alacağın %90'ı olan 11.689,00 EURO'yu, 21.430,00 USD fatura bedeli alacağın %90'ı olan 19.287,00 USD'yi ve 8.054,00 USD fatura bedeli alacağın %90'ı olan 7.248,60 USD'yi talep edebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, Kısa Vadeli İhracat Kredi Sigortası nedeniyle uğranılan zararın tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece bilirkişi raporuna dayalı olarak dava kısmen kabul edilmiştir.

Ancak, davalı tarafından düzenlenen poliçenin 1-b maddesinde alıcının, kendisine sevk edilen ve kendisi tarafından kabul edilen malların brüt fatura tutarını vade tarihinden sonraki 4 ay içinde sigortalıya ödeyememesi veya ödememesi hali sigorta kapsamına alınan riskler içinde ise de yine poliçenin 2/m maddesinde sigorta kapsamı içinde kalan haller tek tek sayılmış olup 2/m maddesine göre;

"alıcının, sigortalının kusurundan veya ihmalinden kaynaklandığını iddia ettiği gerekçelerle sevk edilen malları kabul etmemesi veya edememesi ve/veya teslim aldığı malların brüt fatura tutarını veya sözleşme bedelini ödememesi ve/veya yaptığı ödemeleri, mahsupları ve karşı tazmin talepleri ve/veya başkaca bir nedenle satış sözleşmesindeki yükümlülüklerinin ortadan kalktığını iddia etmesi hallerinde ortaya çıkan zararlardan ... sorumlu olmayacaktır.

Alıcının, teslim alınan malların kalitesi ve miktarı ile ilgili şikayetleri nedeniyle malların bedelini ödememesi de bu bent kapsamında değerlendirilir.

Ancak, Sigortalının uğradığını iddia ettiği zarar miktarı ile ilgili olarak alıcının ülkesindeki yetkili bir mahkemeden alıcı aleyhine kesinleşmiş bir mahkeme kararını ...'a ibraz etmesi halinde mahkeme kararı ile belirlenen zarar işbu Poliçe kapsamında addedilecektir."şeklindeki hüküm gereğince davalı ...'ın davacıdan mahkeme kararı talep etmesi haklı ve yerindedir.

Zira dava dışı alıcı, davacının aniden ve beklenmedik şekilde ticari ilişkisini sonlandırmasının finansal olarak ciddi sıkıntılara sebep olduğunu ve uğranılan zararı tazmin etmek istediklerinden dolayı teyit etmek istediklerine dair e-mail olduğunu ve karşı tazmin nedeniyle fatura bedelini ödemediklerini iddia etmektedirler.

Bu durumda, poliçenin 2-m hükmüne göre davacı mahkeme kararı ibraz etmediği sürece davalının ödeme yükümlülüğünün bulunmadığının kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmayıp davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.