Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/13641 K.2017/3077

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 02/12/2015 tarih ve 2014/249-2015/295 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenmiş ise de duruşma günü olan 23/05/2017 tarihinde davalı ... İth. Ltd. Şti. vekili tarafından verilen duruşmadan vazgeçme dilekçesi de dikkate alınarak, dosyanın incelemesinin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, sigortalı ... Ticaret Anonim Şirketi'ne ait emtiaların Türkiye-... nakliyesi için davalı ... Şirketi ile sözleşme imzalandığını, emtiaların 30/07/2013 tarihinde davalı alt taşıyıcı ... Limited Şirketi'ne ait ... plakalı çekici ve bu çekiciye bağlı ... plakalı dorseye yüklendiğini, taşıma esnasında araç sürücüsünün tam kusurlu tek taraflı trafik kazası yapması sonucunda davaya konu emtiaların 12 adedinin zayi olduğunu ileri sürerek, müvekkili tarafından sigortalısına ödenen 480.370,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılardan ... Ltd. Şti. vekili, uluslararası nakliye için mukavele sözleşmesi gereğince kıymetli, tehlikeli, kırılabilir ve dökülebilir nitelikte olan eşyaların naklinde satıcı veya alıcı tarafından nakliyeci firmanın ve nakliyeyi sağlayan araç şoförünün bilgilendirilmesi gerektiğini fakat ne şoför ne de müvekkil şirkete nakliyeye konu eşyaların niteliği ve sigorta ettirildiği konusunda herhangi bir bilginin verilmediğini, eşyalar zarar görüldükten sonra zararın miktarını öğrenmek maksadı ile üretici firma ile görüşüldüğünü fakat kendilerine zararın tespit edilemediğinin ve eşyaların kullanımdan men edildiğinin söylendiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Davalılardan ... Şirketi vekili, dava konusu emtiaların kara yolu ile taşınamayacak kadar hassas ve pahalı ürünler olduğunu, dava dışı sigortalının gerekli önlemleri almadan ve bu durumu müvekkili şirkete bildirmeden nakil yaptırdığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, dava dışı ... Tic A.Ş ile davalı ... İth. İhr. Uluslararası Nak. İnş. Turz. Ltd. Şti. arasında taşıma sözleşmesi imzalandığı ve bu sözleşme kapsamında 25 adet MC SET OG panosundan oluşan emtianın Türkiye ile ... arasındaki nakli için anlaşıldığı ve bu kapsamda sözleşmeye konu emtianın 30/07/2013 tarihinde davalı ... Ltd.

Şirketi'ne ait ... plakalı çekici ve buna bağlı ... plakalı dorseye yüklendiği, yüklenen emtiadan 12 adedinin nakliye sırasında 31/07/2013 tarihinde meydana gelen tek taraflı trafik kazası nedeni ile zayi olduğu, sözleşmeye konu emtiaların davacı ... şirketi tarafından 206840897 nolu sigorta poliçesi ile sigortalandığı ve yine poliçe kapsamında bahsedilen ve davacı ... şirketince tespit ettirilen toplam 480.370 TL zararın dava dışı ...ye ödendiği, meydana gelen kazada araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, zararın bağımsız ve dava dışı ...

Hizmetleri Limited Şirketi nezdinde yaptırılan hasar ekspertiz raporu ile de sabit olduğu, Sigortacılık Kanunu'nun 22.maddesinin 17.fıkrası gereğince maddi hasarla sonuçlanan trafik kazaları için yetkili sigorta eksperleri tarafından düzenlenmiş raporun kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağı hükmünde ve delil niteliğinde olduğu, meydana gelen kaza sonucu oluşan zarardan taşıma sözleşmesinin tarafı olan ... Limited Şirketi ile diğer davalı alt taşıyan ...

Limited Şirketi'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, ...

Şirketi'nin alt taşıyan konumda olduğunun kesilen fatura içeriğinden de açıkça anlaşıldığı, bu sebeple meydana gelen zarardan emtianın sahibi olan şirkete karşı dolayısıyla da sigorta poliçesi kapsamında ödeme yapan davacı ... şirketine karşı müştereken ve müteselsilen davalı şirketlerin sorumlu oldukları gerekçesi ile davanın kabulüne, 480.370,00 TL tazminatın ödeme tarihi olan 26/02/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekilleri ayrı ayrı temyiz etmiştir. Dava, CMR taşıması kaynaklı rucüen tazminat istemine ilişkindir.

Dava konusu taşıma ilişkisi Türkiye/... arası gerçekleşmiş olup, somut olaya CMR konvansiyonu uygulanacaktır. CMR Konvansiyonu'nun 23/3. maddesi ile taşıyıcının ödeyeceği tazminat miktarı sınırlanmış ve sorumluluk miktarının tespitinde de hasara uğrayan emtianın eksik brüt ağırlığı kıstas alınmıştır. Brüt ağırlığın hesabında ise eşyanın ziyaa uğrayan, yani eksilen kısmı temel ölçüttür.

Şayet taşınan eşyanın tamamı ziyaa uğramışsa tamamının, kısmen ziyaa uğramışsa ziyaa uğrayan kısmının ağırlığına göre taşıyıcının sorumlu olduğu miktar belirlenmelidir. (Doç.Dr. Hakan KARAN, CMR Şerhi, 2011,sayfa 585).

29. madde hükmünde de, "hasar taşımacının kendi kötü hareketinden veya davaya bakan mahkemenin kararı ile isteyerek kötü harekete eşdeğer sayılan kusurdan ileri gelmiş ise, taşımacı, sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan yahutta kanıt yükünün karşı tarafa yükleyen bu maddenin hükümlerinden faydalanamaz" denilmek suretiyle taşımacının sınırsız sorumluluk halleri istisnai olarak sayılmıştır.

Mahkemece, taraflarca sunulan deliller ve yapılan yazışmalar sonucu taşıma sırasında hasar gören emtiaların bulunamaması üzerine ekspertiz raporunda yer alan tespit ve değerlendirmeler esas alınmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiş olup, davalıların ekspertiz raporuna vaki itirazları değerlendirilmemiştir.

Bu durumda, her ne kadar hasara uğrayan emtialara ulaşılamamış ise de, ekspertiz raporu ve ekinde belgelerin, ayrıca davalıların ekspertiz raporuna vaki ciddi itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması yanında ayrıca davalıların sorumluluğunun sınırlı olup olmadığı da değerlendirilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, davalıların itirazları değerlendirilmeksizin salt ekspertiz raporuna dayanılarak hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün temyiz eden davalılar yararına bozulması gerekmiştir.