Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/13913 K.2018/373

Taraflar arasında görülen davada... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 09/02/2016 tarih ve 2013/692-2016/179 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin iki adet hayvanı sigorta teminatı ile koruma altına aldığını, kulak numarası ... olan hayvanın alındıktan sonra yavruladığı ancak daha sonra üç kez tohumlama yapılmasına rağmen gebe kalamadığını ve damızlık vasfını kaybetmesi nedeniyle veteriner hekim tarafından mecburi kesime gönderildiğini, sigorta poliçesinde damızlık vasfının yitirilmesi halinin sigorta kapsamına alındığını ileri sürerek şimdilik 500,00 TL miktarın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; dava konusu hayvanın poliçenin düzenlenme tarihinden önce hiç buzağılamadığını ve infertilite nedeniyle kesime gönderildiğini, davacının gerçekdışı beyanla hayvanı sigortalattığını, hasarın teminat kapsamında olmadığını savunmuştur.

Mahkemece iddia, savunma, tanık beyanı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; sigorta poliçesine göre hayvanın damızlık vasfını yitirmesi nedeni ile yapılan kesimin zorunlu kesime girmeyeceği gibi dosyadaki suni tohumlama kayıtları, ultrason görüntülerine rağmen işletme döl verim kaydının olmadığı ve hayvanın doğum yapabildiği ancak sonradan infertil olduğunun davacı tarafından ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1-Davacı vekili, temyiz dilekçesiyle birlikte adli yardım talebinde bulunmuş olup, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonrasında 6100 sayılı HMK'nın 334. maddesi koşullarının oluştuğu anlaşıldığından davacı vekilinin adli yardım talebinin kesin olarak kabulüne ve temyiz incelemesine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, Devlet Destekli Hayvan Hayat Sigortası Poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece, davacının sigortalı hayvanının sonradan infertil olduğunu ispatlayamadığı gibi bu sebeple kesiminin de mecburi kesim sayılmayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı, ... kulak numaralı hayvanın satın alındıktan sonra yavruladığını, ancak sonrasında üç kez tohumlama yapılmasına rağmen gebe kalamadığını bu nedenle veteriner tarafından kesime gönderildiğini, poliçe teminat kapsamındaki hallerden birinin gerçekleştiğini iddia etmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ nun 1425. madde hükmüne göre, sigorta poliçesi tarafların hakları temerrüde ilişkin hükümler ile genel ve özel şartları içerir ve kolay okunacak biçimde düzenlenir. Sigortacı ve acentesinin sigortalıyı aydınlatma yükümlülüğü olup, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sigortacı sorumludur. Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü de sigortacıya aittir.

Taraflar arasında düzenlenen poliçede, yazılı teminatlar ve poliçeye ekli matbu genel şartlar ve teknik şartlar dahilinde yazılı hayvanların sigorta edildiği yazılı olup, klozlar başlığı altında sovtaj alt başlığında “ sigortalı hayvanın damızlık vasfını yitirmesi nedeniyle kesime sevk edilmesi halinde sovtaj bedelini sigorta bedelinin en az %50 olarak hesap edilir.” şeklinde açıklama yapıldığı, hasar halinde sigortalı/sigorta ettirenin temin etmesi gereken belgelerin de poliçenin 3. sayfasında sayıldığı, hayvanın infertilite gerekçesi ile kesimi durumunda suni tohumlama belgeleri ve işletme döl verim kaydının da bu belgelerden olduğu,

poliçede yer alan sovtaj ve hasar halinde temin edilmesi gereken belgeler başlığı altındaki düzenlemelerin aynen Devlet Destekli Hayvan Hayat Sigortası Teknik Şartlar Tarife ve Talimatlarında da yer aldığı anlaşılmıştır. Devlet Destekli Hayvan Hayat Sigortası Genel Şartlarında da A.2. maddesinde teminat kapsamındaki haller ve kayıplar, A.3. maddesinde teminat dışında kalan haller açıkça sayılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta, sigortalı hayvanın sonradan infertil olduğu gerekçesiyle mecburi kesime gönderilmesi hali açıkça teminat kapsamındaki yada teminat dışında kalan haller arasında sayılmamıştır. Davacı, sigortalı ... kulak numaralı hayvanın veteriner tarafından yapılan suni tohumlamalara rağmen gebe kalmadığını iddia etmiş ve dosyaya hayvanın suni tohumlama kayıtları ile hayvanın yavrusuna ait olduğu iddia edilen hayvan pasaportunu sunmuştur.

Ayrıca, hayvanı kesime gönderen veteriner de tanık olarak dinlenmiştir. Hayvanın döl verim kaydının ve hayat hikayesinin sunulması için ilgili kurumlara müzekkere yazılmış ise de, 01.10.2015 tarihli ilk bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere, müzekkerelerde hayvanın kulak numarası yanlış yazıldığından istenilen belgeler temin edilememiştir.

Mahkemece bu eksiklik giderilmeksizin yeni bir bilirkişiden rapor alınmış ve neticede davacının iddialarını ispat edemediği sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bu durumda, mahkemece, öncelikle dosya kapsamındaki eksikliklerin giderilmesi için ilgili kurumlardan ... kulak numaralı sigortalı hayvana ilişkin kayıtların istenmesi, yukarıda ifade edilen mevzuat hükümleri, poliçe genel ve özel şartları ile teknik şartlarla birlikte ...'nın 1409. maddesi uyarınca ispat yükünün davalı sigortacı üzerinde olduğu da gözetilerek inceleme ve değerlendirme yapılması gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak davanın reddi yönünde hüküm kurulması doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.