Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/141 K.2016/3264

Taraflar arasında görülen davada...... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 25.02.2015 tarih ve 2009/314-2015/377 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı ...'nin maliki olduğu araçla, diğer davalılar murisi sürücü ....'ın 11/09/2008 tarihinde....'dan... istikametine seyir halinde iken direksiyon hakimiyetini kaybettiğini ve müvekkili şirket tarafından nakliyat sigortası yapılan 9 adet Lada otomobili taşıyan çekiciye çarparak ölümlü ve maddi hasarlı kazaya sebep olduğunu, kaza tespit tutanağında davalı sürücünün asli kusurlu olduğunun belirtildiğini, müvekkilinin sigortalısına 22/12/2008 tarihinde 9.641,09 USD ve 09/04/2009 tarihinde 972,00 USD hasar bedeli ödediğini, davalılara rücu başvurusunda bulunulduğunu ancak sonuç alınamadığını ileri sürerek,

22/12/2008 tarihinde ödenen 9.366,09 USD karşılığı 14.180,26 TL ile 09/04/2009 tarihinde ödenen 972 USD karşılığı 1.524,48 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ..., olay tarihinde sürücü...'ın kullandığı aracın kendisine ait olduğunu,...'a emaneten verdiğini savunarak, davanın reddini istemiştir. Dahili davalı ..., davanın reddini istemiştir. Diğer dahili davalı, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, sigortacının kullanacağı halefiyet ilkesinde talep edilecek meblağ bakımından temel ilkenin, sigorta poliçesinin varlığından dolayı zarar verenin sorumluluğunun genişletilmemesi, sigortacının sigortalısının hakkından fazlasına sahip olmaması olup, zarar verenin, zarar görenin uğradığı gerçek zararı tazmin ile sorumlu olduğu, aracın gümrüğe terk edilmesi sonucu yapılan ödeme sigortalı yararına yapılmış bir ödeme olmakla birlikte, davalılar açısından sorumluluğun genişletilmesi neticesi doğurduğundan gerçek zararı yansıtmadığı,

zarar veren zararın tamamını karşılayacaksa ve aracın hurda veya pert olduğu kabul edilmiş ise, bu değerin tazminattan tenzili gerekeceği, davacı bu değeri belirtmekle davacı veya sigortalısı yararlansın yararlanmasın belirtilen sovtajın zarar veren davalıların ödeyeceği rakamdan tenzili gerektiğinden, ... numaralı aracın sigorta bedelinin 8.015 USD, sovtaj değerinin 2.500 USD, gümrükten çekme masrafının 100 USD

olarak belirlendiği, davalının sigortacısının yaptığı ödeme düşülerek bu araçta oluşan zararın 5.340 USD, diğer 3 araçta oluşan zararın 1.626,08 USD olmak üzere toplam zararın 6.966,08 USD olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, 6.966,08 USD karşılığı 10.546,65 TL'nin 22/12/2008 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, nakliyat sigorta poliçesine dayalı hasar bedelinin rücuan tazmini istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlendiği şekilde sigortacının kullanacağı halefiyet ilkesinde talep edilecek meblağ bakımından temel ilkenin, sigorta poliçesinin varlığından dolayı zarar verenin sorumluluğunun genişletilmemesi, sigortacının sigortalısının hakkından fazlasına sahip olmaması olup, zarar verenin, zarar görenin uğradığı gerçek zararı tazmin ile sorumlu olduğu,

aracın gümrüğe terk edilmesi sonucu yapılan ödeme sigortalı yararına yapılmış bir ödeme olmakla birlikte, davalılar açısından sorumluluğun genişletilmesi neticesi doğurduğundan gerçek zararı yansıtmadığı, zarar veren zararın tamamını karşılayacaksa ve aracın hurda veya pert olduğu kabul edilmiş ise, bu değerin tazminattan tenzili gerekeceği, davacı bu değeri belirtmekle davacı veya sigortalısı yararlansın ya da yararlanmasın belirtilen sovtajın zarar veren davalıların ödeyeceği rakamdan tenzili gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, somut olayda uyuşmazlık, kaza nedeniyle ağır hasara uğradığı iddia edilen aracın sovtaj değerinin tazminat miktarından düşülmesi gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Davacı tarafça dava konusu işbu aracın ekspertiz raporu ile belirlenen onarım maliyeti ve gümrükten çekilme masraflarının araç bedelini aşacağının tespit edilmesi üzerine, aracın gümrükten çekilmeyerek gümrüğe terk edilmesinin uygun olacağı kanaatine ulaşıldığı ve bu nedenle ağır hasar gören araç için sigorta poliçesi kapsamında araç bedeli, navlun ve sigorta bedelleri ilave edilmiş olarak 8.015,00 USD ödeme yapıldığı,

aracın gümrüğe terk edilmesinin ekonomik olduğundan davalıların sorumluluğunun genişletilmesine sebep olunmadığı ve bu itibarla sovtaj değerinin tazminat miktarından düşülmemesi gerektiğinin iddia edilmiş olması karşısında, öncelikle mahkemece, dava konusu aracın kaza sonucu ağır hasara mı uğradığı, yoksa pert mi olduğu belirlenerek,

ağır hasarlı olması halinde, Gümrük Mevzuatı yönünden gümrükleme masrafları yapılmadan ağır hasarın giderilmesi ile yurt içinde satışının mümkün olup olmadığı araştırılıp, değerlendirilerek sonucuna göre bir karar vermek gerekirken eksik incelemeye dayalı, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.