Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/15059 K.2018/5298

Taraflar arasında görülen davada ... 9. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen ........2015 tarih ve 2014/506-2015/265 sayılı kararın duruşmalı olarak Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 11.09.2018 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av..... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin tahditli plaka sınıfına giren "M" plakalı minibüs sahibi olduğunu, ... Minibüsçüler Odası ile davalı .......

Nolu Özel Halk Otobüsleri Taşıyıcılar Kooperatifi arasında bir kısım protokoller imzalandığını, iş bu protokoller doğrultusunda davacının bono keşide ederek verdiğini, akabinde senet bedelini ödeyerek bono aslını geri aldığını, protokol şartlarının gerçekleşmediğini, düzenlenen bonoya dayalı olarak alınan bedelin haksız olduğunu ileri sürerek, toplam 38.100,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, Minibüsçüler Esnaf Odası ile .......

Nolu Özel Halk Otobüsleri Taşıyıcılar Kooperatifi arasında imzalanmış olan ön protokol, icra safahatı ve protokolün ve ilgili diğer sözleşmelerin geçersizlik sebebiyle feshine, fazlaya ilişkin tüm haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; tazminatı gerektiren her hangi bir haksız fiillerinin, davacıyla karşılıklı taraf oldukları borç doğurucu bir sözleşme, ya da sebepsiz zenginleştikleri bir durum olmadığı gibi, davacının kendilerine dava yöneltmesini gerektirecek hiç bir ilişkinin de söz konusu olmadığını, ulaşım sorunlarının çözümü amacıyla bir takım odalar ve kamu yönetimi arasında, bir takım tavsiye protokollerinin imzalandığını, davalının bu protokolleri oda başkanı sıfatıyla imzaladığını, ancak, kişilerin borçlanmasını zorunlu kılacak bir yetki,

kişiler adına atılmış bir imza ya da şahsı adına imzaladığı bir belgenin söz konusu olmadığını, dolayısıyla ...'in şahsına dava yöneltilmesinin hukuki dayanaktan tamamen yoksun olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalılar vekili duruşmadaki beyanında; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının tahditli plaka sınıfına giren "M" plakalı minibüs sahibi olduğu, ... Minibüsçüler Odası ile davalı ....... Nolu Özel Halk Otobüsleri Taşıyıcılar Kooperatifi arasında bir kısım protokoller imzalandığı, iş bu protokoller doğrultusunda davacının bono keşide ederek verdiği, akabinde senet bedelini ödeyerek bono aslını geri aldığı, protokol şartlarının gerçekleşmediği,

düzenlenen bonoya dayalı olarak alınan bedelin haksız olduğu ileri sürülerek sözleşmenin geçersizliğinin tespiti ve haksız yere ödendiği iddia edilen 38.100,00 TL'nin davacıya iadesi talepli eldeki dava açılmış ise de, taraflar arasında akdedilen Protokol, Uzlaştırma Protokolünün İcra Safahatı ve Tutanakların Oda Başkanlarınca mensuplarını temsilen, onların nam ve hesabına imzalanmış olması,

söz konusu anlaşmaların icra edilerek kapasite artırımı nedeniyle otobüsçüler esnafının uğradığı zararlara karşılık olarak minibüsçüler esnafınca senetlerin düzenlenerek serbest irade ile Minibüsçüler Odası Başkanınca Otobüsçüler Odası Başkanına teslim edilmesi ve 38.100,00 TL bedelli senedin davacı tarafından herhangi bir çekince ileri sürülmeden ödenmesi karşısında, sözleşmelerin geçersizliğinin ve buna dayalı sebepsiz zenginleşmeye dayalı istirdat iddiasının kabul edilemeyeceği,

kaldı ki söz konu metinlerin (sözleşmelerin) icra edilmiş ve kuruluş genel kurulunun yapılmış ve toplantıda oda yönetimlerine birleşme için oy çokluğuyla yetki verilmiş olması karşısında, sözleşmelerin geçersizliğini ileri sürmenin "hakkın kötüye kullanılması" teşkil edeceği, davalı tarafın zamanaşımı savunmasının haklı olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir. 1-) Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

...-) Dava, davacının üyesi olduğu ...

Minibüsleri Esnaf Odası ile .... ... nolu Özel Halk Otobüsleri Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi arasında düzenlen anlaşma ve protokollerin geçersizliği nedeniyle feshi, geçersiz sözleşmeler uyarınca ödenen senet bedelinin istirdatı istemine ilişkin olup, mahkemece sözleşmenin geçersizliğini ileri sürmenin hakkın kötüye kullanılması teşkil edeceği ve davalının zamanaşımı savunmasının haklı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de, mahkemece, somut olay bakımından ve her bir davalı yönünden zamanaşımı süresinin ne zaman başladığı, süresinin ne kadar olduğu,

hangi tarihte davanın zamanaşımına uğradığı Yargıtay denetimine elverişli olacak şekilde ayrı ayrı belirtilmeksizin davalının zamanaşımı savunmasının yerinde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

...-) Ayrıca, dava konusu senedin dosya arasında bulunan anlaşma, çeşitli protokoller çerçevesinde davacı tarafından keşide edildiği dosya kapsamı ile sabittir. Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı noktasında toplanmakta olup mahkemece yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Oysa, yukarıdaki özetten de anlaşılacağı üzere, davacının da içerisinde olduğu minibüsçülerin araçlarının kapasitesinin artırımına ve dava konusu senedin davacı tarafından keşide edilmesine dayanak yapılan 2007 tarihli ... genel kurulu kararının mahkemece iptal edilmesi karşısında, iptal kararına rağmen anılan ... kararının fiilen uygulamasının devam edip etmediği, davalı Kooperatif üyesinin 2007 tarihli ... kararının alınmasından iptal edilinceye kadarki geçen süre zarfında, yine fiili durumun sonuna kadar geçen sürede zarara uğrayıp uğramadığı,

uğramışsa ne miktar zarara uğradığı gerektiğinde bilirkişi incelemesi de yapılmak suretiyle tespit edilmelidir.

Bu bağlamda senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı ya da ne oranda ortadan kalktığı hususları da mahkemece yeterince irdelenip iptal edilen ... kararı yerine alınan yeni kararlar dahi dayanak anlaşma ve protokoller ile birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken denetlenebilir yeterli dayanağı da gösterilmeden eksik inceleme ve yazılı gerekçeyle davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle de davacı yararına bozulması gerekmiştir.