Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/1779 K.2017/4521

Taraflar arasında görülen davada ... Anadolu 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 03/12/2015 tarih ve 2013/77-2015/185 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkilinin, profesyonel fotoğrafçı olduğunu, www.istock.com'da müvekkilinin fotoğraflarının satıldığını, aynı zamanda www.gezipgorduk.com adlı çok başarılı bir blog sayfasının da sahibi olduğunu, bu sayfada bir not ile davacının FSEK'ten kaynaklanan haklarının ihlal edilmemesi gerektiğinin vurgulandığını, bu uyarılara rağmen blogda yer alan fotoğrafın izin alınmaksızın davalıya ait Sabah Gazetesi'nin Pazar Eki'nde ve gazetenin internet sitesinde yayınlandığını, davaya konu fotoğrafın eser niteliğini taşıdığını, davalı eylemlerinin müvekkilinin FSEK'ten kaynaklanan haklarına tecavüz ettiğini beyanla tecavüzün tespitini,

durdurulmasını ve önlenmesini, www.sabah.com.tr sitesinde dava konusu fotoğrafın yayınlanmasının önüne geçilmesi ve durdurulmasını, FSEK'in 68/1 maddesi uyarınca belirlenecek tazminat tutarının 3 katından şimdilik 7,000,00 TL maddi tazminat ile 2.000.00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davaya konu fotoğrafın estetik değer taşımaması ve özgün olmaması sebebiyle eser niteliğini taşımadığını, bu nedenle FSEK 68'in uygulanmasının mümkün olmadığını, fotoğrafın davacı tarafından çekildiğinin ispat edilmesi gerektiğini, istenen tazminatın fazla olduğunu, maddi yararın ispat edilmediğini, manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; estetik niteliğe sahip fotoğrafların güzel sanat eseri olarak korunduğu, bu eserlerinin diğer eser türlerine göre hususiyet verme imkanının daha kısıtlı olduğu, rutin ve sıradan olandan farklı olarak, fotoğrafı çekenin bireysel düşünüş biçimi ve bakış tarzını ya da sanatsal ifade gücünü yansıtır nitelikte olması gerektiği, davacı tarafından platforma tripod denilen 3 ayaklı fotoğraf sehpasının yüksekliği sabitlenmek suretiyle, aynı doğa parçasının fotoğrafının kameranın vertical konumu sabit tutularak,

horizontal düzlemde çekim açılarının kaydırılarak birbirinin devamı olan 5 ayrı fotoğraf olarak panoromik yöntem ile çekilen ve davalı tarafından izinsiz kullanıldığı ileri sürülen fotoğrafın estetik niteliği haiz güzel sanat eseri olduğu, davaya konu fotoğrafın yer aldığı www.gezipgorduk.com alan adının whois sorgusundan davacıya ait olduğu, bu sitede yer alan fotoğrafın davacıya ait olduğunun tespit edildiği,

davalının iktibas serbestisinden yararlanması için fotoğrafın kullanıldığı haber ile eser sahibinin haberle ilişkili olması gerektiği, haber ile davacının ilişkisin olmadığından iktibas serbestisinden istifade edemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

KARŞI OY

Mahkemece davacının eser üzerinde sahip olduğu mali haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle talep gibi 5846 sayılı Kanun'un 68. maddesi uyarınca üç kat telif tazminatına hükmedilmiş ise de.

Kanun'un 68. maddesinin 1. fıkrasında eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltanların “bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını” isteyebileceği belirtilmiş olup, aynı kanunun 66/3 fıkrası gereğince mahkeme, mali haklara tecavüz halinde, “tecavüzün şümulünu, kusurun olup olmadığını, varsa ağırlığını” takdir etmek durumunda bulunduğundan, dava konusu olayda talep edilebilecek “en çok üç kat fazla” tazminatın tecavüzün şümulüne ve kusurun ağırlığına göre belirleme yetkisine sahiptir.

6098 sayılı TBK 51 maddesi de bu yetkiyi desteklemekte olup, mahkemenin bu hususları tartışmadan doğrudan belirlenen rayiç bedelin üç katına hükmetmesi isabetsizdir.

Anayasa Mahkemesi'nin konu ile ilgili 28.2.2013 gün 2012/133 Esas 2013/33 sayılı kararının gerekçesinde yer verilen -maddedeki “üç katı” ibaresi ile- “hak sahiplerinin dava yoluyla isteyebileceği bedele üst sınır getirildiği, hâkimin taleple bağlı olduğuna dair veya takdir yetkisine ilişkin olumsuz bir düzenleme içermediği,

bu sınır içerisinde kalmak şartıyla hâkimin dosya içeriği ve talebi de gözeterek takdir yetkisi kullanacağının açık olduğu ve her dava konusu olayda tartışılması ve değerlendirmesi gerektiği” şeklindeki gerekçenin de muhalefet görüşü doğrultusunda bulunduğu ve hükmün bu nedenle de bozulması gerektiği kanaatinde olduğumuzdan sayın çoğunluğun aksi yöndeki görüşüne katılmıyoruz.