Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/2521 K.2017/3964

Taraflar arasında görülen davada ... (Kapatılan) 22. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 06/03/2014 gün ve 2011/165-2014/52 sayılı kararı onayan Daire’nin 28/10/2015 gün ve 2014/15650-2015/11243 sayılı kararı aleyhinde davalı ... vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, dava dışı üretici firma ... A.Ş. tarafından üretilen giysi emtiasının aracı ihracatçı firma ... A.Ş. tarafından 179.676 DM ve 49.015,50 DM bedelli toplam 228.689,50 DM tutarındaki iki ayrı fatura ile ... ... Company Firması'na satıldığını, satım bedelinin nakliyecilerin kusuru nedeniyle tahsil edilemediğini, üretici ... A.Ş’nin, aracı ihracatçı ... A.Ş’nin nakliyecilere karşı tazminat hakkını temlik aldığını, ... 6.Asliye Ticaret Mahkemesi’nde taşıyıcılar ...

Taşımacılık Ltd. Şti. ve ... Nak. A.Ş'ye karşı tazminat davası açtığını, yargılama sonunda davalı ... Ltd. Şti’nin 253.464,45 DM ödemesine karar verildiğini, ... Ltd. Şti’nin alt taşıyıcılara rücuan tazminat davası açma hakkının doğduğunu, müvekkilinin de tazminat davası açmak ve alacağı tahsil etmek hakkını temlik yolu ile devraldığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ...

6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nde hüküm altına alınan 253.464,45 DM’nin dava tarihine kadar tahakkuk eden ve yargılama sürecinde tahakkuk edecek yıllık %10 faizi ile birlikte davalılardan kusurları oranında müştereken ve müteselsilen tahsilini, karar doğrultusunda %40 tazminatın davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilleri, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davalılar ... A.Ş. ve ... GMBH hakkındaki davanın kısmen kabulü ile 64.756,93 Euro'nun faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı ... hakkında davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine ilişkin karar onanmış ve kesinleşmiş olmakla bu konuda yeniden karar verilmesine yer olmadığına dair verilen kararın davalı .... GMBH vekilince temyizi üzerine karar Dairemizce onanmıştır.

Davalı ....... GMBH vekili bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

1- Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı ....... GMBH vekilinin HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen aşağıdaki bent dışında kalan sair karar düzeltme isteklerinin reddi gerekir.

2- Mahkemece, üretici firma ve aracı ihracatçı firmanın defterlerine göre ihracat bedelinin ödendiği ve hesapların kapatıldığı, her ne kadar davacı banka kayıtları yoluyla ... dışından ödemenin yapılmadığını iddia etmiş ise de temlik alınan alacağın yani ihracat bedellerinin dava dışı asıl firmanın kayıtlarında kapatıldığı ve ödendiğinin görüldüğü, vesaik mukabili yapılan taşıma sonucu ihracat bedelinin alınmış olduğu, bu nedenle davalı taşıyıcılar ... Nak.A.Ş. ve ....

GmbH Firması'na davacının dava yöneltemeyeceği, diğer davalı ... Firması'nın ise taşıyıcı konumunda olmadığı gerekçesiyle davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, diğer davalılar hakkındaki davanın da esastan reddine dair verilen ilk karar Dairemizce “aracı banka kayıtlarında ihracaat bedelinin yurda getirilmemiş görüldüğü,

davacının bedeli ödemek suretiyle işbu davayı açtığı, davacı tarafından yapılan bir ödeme veya kambiyo mevzuatına dayalı bir kaydi işlem söz konusu ise ilgililerine ödeme yapan üst taşıyıcının dava hakkının ve dolayısıyla üst taşıyıcıdan ve diğer ilgililerden alacağı temlik alan davacının dava hakkının mevcut olduğunun kabulünün gerekeceği, bu itibarla mahkemece imalatçı ve ihracatçı firma kayıtlarının kapatılmasına ilişkin dayanakların ne olduğu üzerinde durulmak ve davacı tarafın talebi nedeniyle ithalatçı firmadan mal bedelini ödeyip ödemediği sorulup neticesine göre bir karar verilmesi gerektiği” belirtilerek bozulmuştur.

Dolayısıyla, mahkemece verilen ilk karar davacının işbu davayı açamayacağı gerekçesiyle reddine ilişkin olup; bozma ilamı da ödemenin yapılıp yapılmadığının araştırılmasına yönelik bulunmaktadır. Bozma ilamı dava şartı olarak öncelikle incelenecek olan aktif dava ehliyetinin tespitine ilişkin bulunduğundan henüz davanın esasına girilmemiştir. Bu suretle de davalı ... .... GMBH vekilinin son taşıyıcı olan adı geçen şirkete teslim edilen nakliye evrakında evrak mukabili teslimle ilgili herhangi bir talimat bulunmadığı, dolayısıyla bu davalının sorumlu tutulamayacağı savunması yönünden müktesap hak oluşturmaz.

Bu nedenle, mahkemece nakliyeye ilişkin kayıt ve evraklar ile alınan bilirkişi raporuyla da adı geçen davalının sorumlu tutulamayacağı yönündeki tespitler nazara alınıp değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken, Yargıtay bozma ilamı öncesi verilen kararın davacı yararına bozulduğu, bozma sebebinin imalatçı ve ihracatçı firma kayıtlarının kapatılmasına ilişkin dayanakların ne olduğu üzerinde durulmak ve davacı tarafın talebi nedeniyle ithalatçı firmadan mal bedelini ödeyip ödemediği sorulup neticesine göre karar verilmesi gerektiği yönünde olduğu,

bu sebeplerle yargılamanın bu aşamasında adı geçen davalının alacaktan sorumlu olmadığı yönündeki beyanlarının tartışılması ve incelenmesinin yerinde bulunmadığı gerekçesiyle davalı .... ... GMBH hakkındaki davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir. Bu itibarla, yerel mahkeme hükmünün bozulması gerektiğinden davalı ... ....

GMBH vekilinin karar düzeltme itirazlarının kabulüyle Dairemizin 28/10/2015 tarihli 2014/15650 Esas 2015/11243 Karar sayılı onama ilamının kaldırılarak, yukarıda anılan gerekçeyle mahkeme kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.