Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/3274 K.2017/5420

Taraflar arasında görülen davada ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 24/12/2015 tarih ve 2015/1208-2015/1087 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirkete sigortalı ... Kiralama A.Ş.'ne ait emtianın sigortalı tarafından leasing sözleşmesi ile dava dışı ... Ltd. Şti.'ne kiralandığını, 25/06/2013 tarihinde malın ... Limanı’na getirilerek teslim edilmek istendiğini, emtianın tahliyesi öncesinde gemi ambarında hasarlı olduğunun tespit edildiğini ve tutanak tutulduğunu, hasar bedelini ödeyen müvekkilinin sigortalının haklarına halef olduğunu, davalıların hasarın meydana gelmesinde sorumluluğu bulunduğundan hasar bedelinin tahsili için aleyhlerine takip başlatıldığını ancak, haksız itirazları ile takibi durdurduklarını ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamını ve % 20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, husumet itirazında bulunmuş, davanın usul ve esastan reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, konşimentoda taşıyanın ... olduğu, davalı ... Nak. A.Ş.'nin ise, gerek konşimentoda ve gerekse taşıma sözleşmesiyle herhangi bir bağlantısının bulunmadığı, bu davalının davalı olarak gösterilmesinde organik bağ bulunduğu iddiası dışında herhangi bir gerekçe bulunmadığı, diğer davalı yönünden ise, gerek takip talebinde ve gerekse de dava dilekçesinde davanın doğrudan “... Taşımacılık A.Ş. ve ...

Denizcilik ve Taşımacılık A.Ş.” olarak yer aldığı, hem takip talebinde hem de dava dilekçesinde "taşıyıcıya izafeten" ibaresinin yer aldığı, ancak davalı olarak gerek takip talebinde ve gerekse dava dilekçesinde yer alması gereken ve konşimentoda asıl taşıyan olarak yer alan ...’nın dilekçe ve takip talebinde yer almadığı oysa, HMK’nın 119/1-b gereğince gerek dava dilekçesinde ve gerekse takip talebinde taşıyanın dava dilekçesinde ve takip talebinde yer alması gerektiği, davacının talebindeki bu yöndeki bir eksikliğin dava şartı eksikliği olduğu, icra takibine dayalı açılmış olan itirazın iptali davasında husumetin doğru olarak yöneltilmesi

ve taraf teşkilinin sağlanması gerektiği zira, itirazın iptali davalarında verilecek olan kararla davanın kabulü halinde takibin devam etmesi durumunda takibin aleyhinde icra edilecek olan tarafın belli olması halinde uygulanabileceği oysa somut olayda, aleyhine karar verilen taşıyanın somut olayda belli olmadığı, taşıyanın taraf olarak belirtilmemiş olduğu takipte bu donatana izafeten ...

Taşımacılık A.Ş.’nin acente sıfatıyla davaya cevap vermesinin ancak taşıyanın isminin açıkça belli edilmesine bağlı olduğu, zira acente adı belirli olan müvekkili adına TTK’nın 119/1-2 ve TTK’nın 105/1-2 uyarınca dava açabileceği gibi, aynı sıfatla kendisine karşı da dava açılabileceği, aksi halde verilen kararın infazının da mümkün olamayacağı, ayrıca davalı olarak asaleten dava açılmış olan ...

A.Ş.’nin ise, ismi takipte yer almayan ve dava dilekçesinde bildirilmeyen taşıyanı temsilen onun adına (izafeten) dava açılması gerektiği, doğrudan doğruya acenteye karşı dava açılması durumunda davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiği gerekçesiyle, davacının taşıyıcıya izafeten ...

Taşımacılık A.Ş. aleyhine açtığı davada, icra takibinde ve davada dava dilekçesinde taşıyanı belli etmediğinden HMK’nın 114/1-d gereğince taraf ehliyetine sahip olmadığı belirlendiğinden, ayrıca, ... Taşımacılık A.Ş. aleyhine doğrudan asaleten dava açılamayacağından bu davalı yönünden HMK’nın 115/2 fıkrası gereği giderilemeyecek dava şartı yokluğundan usulden reddine, diğer davalı ...

Denizcilik ve Nakliyat A.Ş.'nin ise, somut olayda herhangi bir taşıyan ve acente sıfatının bulunmadığı ve davacının sigortalısı ile herhangi bir sözleşme yapmadığı belirlenmekle bu davalı yönünden pasif sıfat yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin davalı ... Denizcilik A.Ş.’ne yönelik tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Davacı vekilinin, davalı ... Taşımacılık A.Ş.’ne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Dava, uluslararası deniz yolu ile taşımadan kaynaklanan hasar bedelinin rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak, 6100 sayılı HMK’nın 124. maddesinde “Bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür. Bu konuda kanunlarda yer alan özel hükümler saklıdır. Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir. Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir. Bu durumda hâkim, davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen kişi lehine yargılama giderlerine hükmeder. '' hükmü düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, dava konusu icra takibinde ve dava dilekçesinde işbu davanın davalısına asaleten husumet yöneltilmeyip, her iki halde de taşıyıcıya izafeten acente sıfatı ile husumet yöneltilmiştir. İcra takibine ve dava dosyasına konişmento sunulmuş olup, dava ve takip konusu konişmentoda taşıyıcının ... olduğu görüldüğü gibi, işbu davalı tarafından verilen cevap dilekçesinde de taşıyıcı ...'nin acentesi olduğunun kabul edildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, mahkemece davalı asilin ... şirketi, davalı ... Taşımacılık A.Ş.’nin de işbu şirketin acentesi olduğu kabul edilerek karar verildiğinde, kararın infazının ve icra takibinin asil ... şirketi hakkında yapılacağında tereddüt bulunmamaktadır. Bu itibarla, HMK’nın 124/4 maddesi gereğince taşıyıcının adının belirtilmemesinin kabul edilebilir bir yanılgıya dayalı olduğu gözetilmek suretiyle davaya ... şirketine izafeten ...

Taşımacılık A.Ş. aleyhine devam edilerek işin esasının incelenmesi gerekirken, işbu davalı yönünden de davanın reddi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.