Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/6805 K.2018/1538

...

Taraflar arasında görülen davada ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 12/11/2015 tarih ve 2014/287-2015/564 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacı şirketin ....’dan fasulye emtiasını ... (...

Serbest Bölgede) teslimi satış biçimiyle satın aldığını, söz konusu emtiaların .... varışında taşıyıcının uhdesinde bulunan orjinal belgeler üzerinde malın alıcısı olarak davacı şirket isminin silinmiş olup malın alıcısı kısmına davalı ..... ismi yazılmak ve bu belgelerin fotokopileri .....ibraz edilmek suretiyle malın alıcısı olarak davalının gösterildiğini, emtianın davacı şirkete teslim edilmeyip .... bulunan .... gümrüklü antreposuna teslim edildiğini, .....İş sayılı dosyası ile fasulye emtialarının kime ait olduğu yönünde tespit talep edildiği, sahibinin davacı ...

Ticaret Ltd. Şti. olduğunun belirlendiğini ileri sürerek tedbiren malın kendilerine teslimine, haksız müdahalenin men'i ve dava konusu malların davacı şirkete ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, satış bedelini almaması üzerine satıcının.... yapmış olduğu satıştan vazgeçtiğini, evrakları mallar yurtiçine girmeden taşıyıcıdan geri alarak ve tüm evrakları .... adına düzenleyerek malları davalı şirkete satmış olduğunu, malların davalıya ait olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, olayda uluslararası ticarette teslim şekillerinden ... satışın söz konusu olduğu, buna göre satıcının malı taşıyana teslim etmek, götürülme esnasında taşınan malları kapsayacak şekilde alıcı adına sigorta poliçesi düzenletmek durumunda bulunduğunu, malların taşıma aracına yüklendikten sonra alıcıya geçeceği, .... klozunun olayda malın hangi anda kime teslim edilmiş sayılacağını bildirerek mülkiyetin iki alıcıdan hangisine geçeceği sorununu çözmeye yaradığı,

taşımacının nakliyeci firmaya emtiayı teslim etmek ile zilyetliği vasıtalı olarak davacıya nakletmiş olacağı, uyuşmazlık konusu emtianın ilk alıcıya gönderilmek üzere taşımacıya teslimi ile taşımacı vasıtası ile ilk alıcı davacının taşınır eşyanın zilyetliğini elde etmesi sebebi ile malın maliki sıfatını haiz olacağı gerekçesiyle davaya konu malların mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitine, davalının davaya konu mallara müdahalesinin men'ine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

-/-

Dava, Kırgızistan'daki satıcının dava konusu fasulye emtiasını önce davacıya, daha sonra nakliyat sırasında davalıya satması nedeniyle, birinci alıcının ikinci alıcıya karşı açtığı istihkak davasına ilişkindir.

TMK'nin 763. maddesi uyarınca taşınır mülkiyetinin nakli için kural olarak zilyetliğin devri gerekir.

TBK 207 maddesi uyarınca, satıcı satılanın mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcu üstlenmektedir.

Gerek 6098 sayılı TBK'nın 208 ve .... de tarafı olduğu Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması (Viyana Sözleşmesi)'nin 67. ve 4. maddeleri gerekse .... satış kuralları uyarınca, yükün taşıma aracına yüklenmesiyle birlikte hasar ve yararın alıcıya geçmesi mülkiyetin de taşıyıcıya teslimle alıcıya geçmesi anlamına gelmez. Keza .... Sözleşmesinin 12. maddesi uyarınca da, gönderen, malı taşıyıcıya teslim ettikten sonra, teslimi yapılacağı yeri değiştirme veya sevk mektubunda gösterilen alıcıdan başkasına teslim etmesini istemek suretiyle yüke tasarruf etme hakkına sahiptir.

Somut olayda dava dışı satıcı, malın taşındığı sırada, ilk alıcıya yapılacak teslimden vazgeçerek, taşıyıcıya verdiği talimatla alıcıyı değiştirdiği ve malın davalıya verilmesini istediği, taşımacının elindeki taşıma senedine göre taşıma konusu emtianın davalıya verilmesi gerektiğinden ve bu amaçla emtia antrepoya bırakıldığından bu durumda malın mülkiyetinin davacıya değil, gümrük antreposuna bırakılan mallara vasıtalı olarak zilyet olan ikinci satıcı davalıya geçtiği, davacının malın kendisine satımıyla ilgili olarak hukuki sorun yaşaması halinde muhatabının davalı değil, dava dışı satıcı veya şartları varsa sigorta şirketi olması gerektiği halde, mahkemece hatalı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi hükmü davalı yararına bozulması gerekmiştir.

....