Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/7954 K.2018/1948

Taraflar arasında görülen davada ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 03/12/2015 tarih ve 2015/1036-2015/885 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı, şirketin diğer imza yetkilisi ...'ndan nitelikli dolandırıcılık suretiyle alınan 5.000.000 - $ bedelli Gemi İnşa A.Ş tarafından keşide edilen 31/10/2015 tarihli çekin ... 10 Asliye Ticaret Mahkemesine ait 2015/1585 D.İş sayılı dosyasında tedbir kararı verildiği, bu kararın devamına bu çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine, çek kimin elinde ise istirdadına, bulunamaması halinde iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, harcın HMK 114/1 maddesinde açıkça dava şartı olarak zikredilmediği, Harçlar Yasası 28. ve 30. maddeleri dikkate alındığında harcın da dava şartlarından olduğu, harç eksik yatırılmış ise dava şartı olması nedeniyle ve ikmal edilebilen türden olduğundan bunun ikmaline ilişkin ihtarda bulunulabileceği, davacının buna dair davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerektiği, davacının HMK 150. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi yönündeki talebinin yerinde görülmediği,

davacının dilekçesi dikkate alınarak açıkça harç ikmali yapmayacağını belirttiği, kendisine yeniden harç ikmaline yönelik ihtarname çıkartılmasına gerek olmadığı gerekçesiyle davanın hukuki yarar dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

6100 sayılı HMK 114/g maddesinde, davacının gider avansının yatırması dava şartları arasında sayılmış, Yasa'nın 115/2 maddesinde dava şartı noksanlığının kesin süre içerisinde giderilmemiş olması halinde davanın, dava şartı yokluğu sebebi ile usulden reddine karar verileceği öngörülmüş, Yasa'nın 120/2 maddesinde de dava açarken yatırılması gereken gider avansının yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması halinde mahkemece bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verileceği düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davacının dava dilekçesinde yatırması gereken eksik peşin harcı yatırmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 114 ve 115/2 maddeleri gereğince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Oysa yargılama harçları HMK 120/2 maddesinde belirtilen gider avansından olmadığı gibi HMK 114 maddesinde dava şartları arasında da sayılmadığından, peşin harcın eksik yatırılması durumunda HMK 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğu sebebi ile davanın usulden reddi mümkün değildir.

Dava dilekçesinde harcın eksik yatırılmış olması halinde mahkemenin takip edeceği usul 492 sayılı Harçlar Yasası'nın 30. maddesinde düzenlenmiş olup, harcın yatırılmaması davayı takipsiz bırakmakla aynı sonucu doğuracağından HMK 150/1 maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına ve işlemden kaldırılan dosyadaki eksik harcın HMK 150 maddesinde öngörülen 3 ay içinde tamamlanmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken mahkemece bu yönler gözetilmeksizin dava şartı yokluğundan ret kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.