Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/8417 K.2018/1736

Taraflar arasında görülen davada ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 11.04.2016 tarih ve 2015/189-2016/307 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalının ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'de müvekkilinin elinde bulundurduğu çekler hakkında zayi nedeniyle iptal kararı aldığını, kararın kesinleştiğini, müvekkilinin bu davaya konu çeklerin haklı hamili olduğunu, müvekkilinin çekleri ibraz süresi içerisinde bankaya ibraz ettiğini ancak, ...

11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/519 Esas Sayılı dosyasından ödeme yasağı konulduğu gerekçesiyle işlem yapılamadığına dair şerh düşüldüğünü ileri sürerek ...Bankası ... Şubesi 3005430 nolu 20.000,00 TL bedelli, ...Bankası ... Şubesi 3005437 nolu ....500,00 TL bedelli, ...Bankası ... Şubesi 3006321 nolu 20.000,00 TL bedelli, ...Bankası ... Şubesi 3005436 nolu ....000,00 TL bedelli, ...Bankası ... Şubesi 3006322 nolu 20.000,00 TL bedelli çeklere ilişkin ... ...

Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/561- 349 esas-karar sayılı dosyasından verilen zayi nedeni ile iptal kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davaya konu çeklerin müvekkilinin rızası dışında elinde çıktığını, davacı tarafından bir kısım çeklerin mahkemeye ibraz edildiğini, mahkemece istirdat davası açmak üzere kendilerine süre verildiğini, istirdat davalarının açıldığını ve bu davaların derdest olduğunu, dava konusu çeklerin vade tarihi üzerinden 1 yılı aşkın zaman geçtiğini, zamanaşımına uğradıklarını, davacı tarafın kötü niyetli olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca iptal kararı verildikten sonra çeklerin ortaya çıktığı, iptal kararının bir anlamı kalmadığı, çek iptali kararlarının hasımsız olarak açıldığı, kesin hüküm oluşturmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.

Dava, zayi nedeniyle verilen çek iptali kararının kaldırılması talebine ilişkindir.

6102 sayılı ...'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenleme uyarınca davalının dava konusu yapılan çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir. Bu durum karşısında davada ispat yükü davalıya ait olup aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır.

Somut uyuşmazlıkta, davalı tarafından çekin rızası hilafına elden çıktığı savunulmuş, davacının “kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, şantaj, mağdurun bir senedi vermeye mecbur edilmesi suretiyle yağma” suçlarından ... 5. Ağır Ceza Mahkemesi 2014/425 Esas sayılı dosyasında yargılandığı iddia olunmuştur. Bu durumda, mahkemece ... 5. Ağır Ceza Mahkemesi 2014/425 Esas sayılı dosyanın getirtilip yukarıda değinilen kanun maddesi kapsamında işbu davaya etkisi değerlendirilmeden karar verilmesi doğru görülmemiş eksik inceleme sonucu verilen hükmün bozulması gerekmiştir.

KARŞI OY

Dava, zayi nedeniyle çek iptali kararının iptali istemine ilişkindir. Zayi nedeniyle alınan iptal kararının iptali, ancak bu kararın usulüne uygun olarak verilmemiş olması halinde mümkündür (Y.11 HD. .... S. 1980 t. 2555-2603 sa ka). Zayi nedeniyle çek iptali kararının iptali davasına, başka anlam vererek, çekin iadesi davası koşullarını, özellikle çekin rıza dışında elden çıktığı ve hamilin kötü niyetli ya da ağır kusurlu olduğunun ispatlanmasını aramak mümkün değildir. Bu ancak çekin iadesi davasında aranabilir bir koşuldur. Bu nedenlerle kararın bozulması görüşünde olduğumdan çoğunluğun görüşüne katılamıyorum.