Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/8589 K.2017/7578

Taraflar arasında görülen davada ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 04/11/2015 tarih ve 2014/403-2015/860 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı veklii dava dilekçesi ile, davacı ile davalı arasında akaryakıt taşıma işine ait sözleşme imzalandığını, yapılan taşıma işinde davalının davacıya yaptığı hakediş ödemelerinde hesaplama hataları nedeniyle noksanlıklar olduğunun tespit edildiğini, taraflar arasındaki işin ödemelerinin davalı tarafça kg üzerinden hesaplanıp yapıldığını, oysa şartname uyarınca hesaplamaların metreküp üzerinden yapılması gerektiğini, eksik yapılan ödeme nedeniyle davalı aleyhine ...

13. İcra Müdürlüğünün 2011/10888 sayılı dosyasıyla icra takibi yaptıklarını, birleşen davada ise cari hesap alacakları sebebiyle ... 13. İcra Müdürlüğü 2011/10887 sayılı dosyada icra takibi yaptıklarını ancak davalının takibe haksız yere itiraz ettiğini belirterek her iki takibe yapılan itirazın iptaline, icra takiplerinin devamına, davalının %40 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafa yapılan ödemelerin bugüne kadar mutabık kalınarak gerçekleştirildiğini, davacının ödemeleri alırken herhangi bir itiraz şerhi koymadığını, bu nedenle hakediş alacaklarını kabul etmiş sayılacağını, davacı faturayı ne şekilde düzenlemiş ise ödemenin de ona göre yapıldığını, birleşen davada ise davacının taşıdığı yakıttan alınan numunenin tahlil ettirilmesi sonucu standart dışı olduğunun tespit edildiğini, bu hususun davacıya bildirilmesi üzerine davacının hakedişlerine bloke konulduğunu, bu sebeple davacının kötüniyetli olarak bu davayı açtığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Asıl dava, davacı tarafça dava konusu taşıma işi nedeniyle hakediş ücretlerinin metreküp üzerinden ödenmesi gerektiği halde kg üzerinden hakediş ödemesi yapıldığı belirtilmiş olup, dosyada aldırılan bilirkişi raporunda da taraflar arasındaki sözleşmenin eki olan şartnamelerde birim fiyat teklif cetvellerinde ve diğer tüm belgelerde ölçü birimi olarak metreküp belirtildiği, bu nedenle hakediş ödemelerinde de metreküpün esas alınması gerektiği belirtilmiş olup bu husus mahkemece de esas alınmış, buna göre kg ölçüsü üzerinden yapılan ödemenin 1,201 katının alınması gerektiği anlaşılmakla davacının asıl davada 250.285,56 TL alacaklı olduğu,

icra takibinin bu miktar asıl alacak ve 411,42 TL işlemiş faiz üzerinden devamına, takibe konu alacak likit olduğundan davalının %40 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmiştir. Birleşen davada ise davacı tarafın cari hesap alacağı nedeniyle yaptığı icra takibine davalı tarafın davacının

taşıdığı akaryakıt tahlillerinin standart dışı olması nedeniyle davacıdan ceza kesintisi yapılacağı gerekçesiyle itirazda bulunup cari hesap alacaklarına bloke konulmasından dolayı itiraz edildiği, ancak davalının dava konusu akaryakıtı teslim ettiği EÜAŞ tarafından her ne kadar daha önce kükürt oranının yüksek çıkması nedeniyle 15.375,26 TL ceza düşülüp hak ediş ödemesi yapılacağı belirtilmiş ise de; mahkemece EÜAŞ’a yazılan yazı sonrasında verilen cevapta davalı şirketten herhangi bir ceza kesintisi yapılmadığının bildirildiği, cari hesap alacağının da herhangi bir mahsup işlemi yapılmaksızın davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle 260.042,29 TL üzerinden icra takibinin devamına, davalının %40 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasında 07.01.2011 tarihinde hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşmenin 8.2 maddesinde sözleşmenin eklerinin yer aldığı anlaşılmaktadır. Sözleşme ve ekleri gözönüne alındığında, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42 maddesinde Hakediş ödemeleri ile hakedişlere itirazın süresi ve şeklinin düzenlendiği görülmektedir.

Yine Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin "Fiyatı Belli Olmayan İşlerde Yeni Birim Fiyat Tespiti" başlıklı 37. maddesinde idare tarafından ilave olarak yaptırılacak işlerde fiyatın nasıl belirleneceği hükme bağlanmıştır. Taraflar arasında bağıtlanan Sözleşme ile belirlenen ücretin metre küp olarak belirlenmesine rağmen, taşımayı yerine getiren davacı tarafından düzenlenen ve davalıya gönderilen bir çok faturanın kg üzerinden düzenlendiği ve ödendiği anlaşılmaktadır.

Bu nedenlerle, davacının düzenlediği tüm faturalar ve hakedişler dosyaya getirilerek, yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda sözleşme ve ekleri uyarınca hakedişlere süresinde usulüne uygun olarak itiraz olup olmadığı, davacının düzenlediği faturaların sözleşmedeki bedeli değiştirip değiştirmediği, yapılan taşıma ilave iş ise, bu fatura bedellerinin ilave iş bedeli olarak benimsenmiş olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamış asıl davanın bu gerekçeler ile bozulması gerekmiştir.

Birleşen davaya gelince, taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri göz önüne alındığında, sözleşmenin 20.3 maddesinde, teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlarının ilgili teknik şartnamenin cezai işlemler başlıklı 2. maddesinde de ceza uygulama koşullarının Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 32. maddesinde de, hatalı, kusurlu ve eksik olarak edim yerine getirildiğinde uygulanması gereken yaptırımlar düzenlenmiştir.

Davacının 04.07.2011 tarihinde yaptığı taşımada, kükürt oranının üst sınır değerinin üstünde çıkması sonucu, bu taşımaya konu ürünün 197.200,04 TL bedelinin dava dışı EÜAŞ tarafından bloke edildiği, kükürt oranının yüksek çıkmasından dolayı kesilen 15.375,26 TL düşüldükten sonra, kalan 181.824,78 TL davalı hesabına havale edilmesi üzerine, davalınında 15.11.2011 tarihinde 183.289,98 TL'yi davacıya ödediği, dava dışı EÜAŞ'ın 19.10.2011 tarihli yazısı ve davalının beyanlarından anlaşılmasına rağmen, mahkemece dava dışı EÜAŞ'a yazılan yazı üzerine davalıya herhangi bir ceza kesilmediği bildirilmiştir.

Bu durum karşısında, dava dışı EÜAŞ'a dosya içinde bulunan 19.10.211 tarihli yazı ile 17.10.2011 tarihli fatura gönderilerek, bu yazı ve faturadan belirtilen kesintinin yapılıp yapılmadığının kesin olarak belirlenmesi, davalının yukarıda belirtilen sözleşme ve ekleri uyarınca davacıdan cezai şart isteme ve bu bağlamda davacı hakedişlerini EÜAŞ'ın blokesi üzerine tutma hakkına haiz olup olmadığı,

EÜAŞ'ın bloke koyduğu miktar ile bunun davalıya iadesi ve davalı alacağının buna göre takip tarihi itibarı ile muaccel olup olmadığı ve sonucuna göre inkar tazminatı değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu karar verilmesi doğru olmamış ve birleşen davanın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.