Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/8763 K.2017/7077

Taraflar arasında görülen davada ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 29/12/2015 tarih ve 2014/986-2015/839 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesidavalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava konusu meblağ 21.242 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Kanun'un geçici 3/2. maddesi delaletiyle uygulanması gereken HUMK 3156 sayılı Kanun'la değişik 438. maddesi gereğince duruşma isteğinin reddiyle incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra... dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin, davalıya ait emtiayı, kapalı konteynırlar içinde teslim alarak Montreal/Kanada'ya taşıdığını, fikri ve sınai hakları ihlal ettiği gerekçesiyle taşınan emtiaya Fransa Devleti tarafından el konulduğunu, akabinde ... firması tarafından da davalı ve müvekkilinin aleyhine... Asliye Hukuk Mahkemesinde tazminat davası açıldığını, dava için müvekkilinin 5.000 Euro vekalet ücreti ödediğini, davalının, bu olay nedeniyle müvekkilin uğrayacağı zararı tazmin edeceğini taahhüt ettiğini, ödeme yapılmayınca 12.500 TL tutarındaki alacağın tahsili için davalı aleyhine başlatılan icra takibine itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali ile icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, ... tarafından... Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davanın, Kanadaya taşınan, fakat Fransa Gümrüğünde ele geçirilen malların Fransa'da satılmadığı için tecavüz oluşturmayacağı gerekçesiyle reddedildiğini, müvekkilinin zararı karşılayacağı yönünde bir taahhüdünün bulunmadığını, davacının avukata vekalet verirken en uygun şartları taşıyan avukatı seçmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki taşıma sözleşmesi uyarınca davacının, davalıya ait emtiayı Türkiye'den Montreal/Fransa'ya taşıdığı, taşınan emtialar nedeniyle ...'nın hem davacı, hem de davalı aleyhine dava açtığı, bu dava nedeniyle davacının, kayıtlarında da görüldüğü üzere 5.000 Euro vekalet ücretini kendi avukatına ödediği, taşıma işleminden kaynaklı bir sorunun bulunmadığı, yurt dışında açılan davanın, davacı tarafından üstlenilen taşımadan değil, davalı tarafından taşıtılan ürünlerden kaynaklandığı, dava konusu tutarın davalı tarafından önceden bilinemeyeceği gerekçesiyle itirazın iptaline, takibin devamına, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava, davacı tarafından taşınan davalıya ait emtianın Fransa'da el konulması ve dava dışı ... tarafından marka haklarının ihlal edildiği iddiası ile davacı aleyhine tazminat davası açılması nedeniyle Fransa'da görülen dava için davacının yaptığı vekalet ücreti masrafının rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK'nın m. 1. uyarınca mahkemelerin görevi kanunla düzenlenmiş bulunup, görev konusu kamu düzenine ilişkindir ve yargılamanın her aşamasında re’sen göz önüne alınmalıdır.

Fransa Cumhuriyeti... Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan dava, işbu davanın tarafları olan taşıtan ve taşıyanın ...'nın marka haklarını ihlal ettikleri iddiasına ilişkin olduğundan davacı tarafından yapılan taşımada ileri sürelen marka ihlali iddiası yönünden davacının kusurlu olup olmadığı ve davalının, davacının ...

Asliye Hukuk Mahkemesinde aleyhine açılan dava için ödediği vekalet ücretinden sorumlu tutulup tutulamayacağı hususunun, taşınan taklit markalı olduğu ileri sürelen mallar sebebiyle taşıyanın sorumlu olup olmadığı hususlarına ilişkin olmakla, davaya konu uyuşmazlık mülga 556 sayılı KHK'nın m. 71'de yer alan hüküm uyarınca ihtisas mahkemesi olan fikri ve sınai haklar hukuk mahkemelerinin görevi kapsamında kalmaktadır.

Bu durumda mahkemece, davaya bakmaya görevli mahkemenin Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi olduğu gözetilerek, görevsizlik kararı verilmesi gerekir iken, işin esasına girilip yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2- Bozma sebep ve şekline göre, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

KARŞIOY

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki deniz taşıma sözleşmesinden kaynaklanmakta olup dava, taşıyıcının gönderenden tazminat istemine ilişkindir. Davacı yan, işbu davada, Kanada-Montreal'e deniz yoluyla taşınmak üzere kendisine teslim edilen çikolata ürününe ve gemiye, davadışı ...'nın başvurusu üzerine, Fransa'nın...

Limanında el konulduğunu ve akabinde kendisi ve gönderen aleyhine dava açıldığını, bu dava nedeniyle avukat tayin etmek durumunda kaldığını ve avukata ödemede bulunduğunu, bu ödemeden davalının sorumlu olduğunu ileri sürmüş, buna mu-kabil davalı taraf ise Fransız mahkemesi tarafından açılan davanın reddedildiğini, bu nedenle ken-disinden herhangi bir gider istenemeyeceğini, öte yandan davacının gider azaltma konusunda ken-disinen beklenen çabayı göstermediğini, bu açıdan bakıldığında da davanın haksız ve yersiz oldu-ğunu savunmuştur.

İşbu davanın tarafları arasında, gerek Fransa'da açılan davaya ve gerekse de bu davada işbu davanın davacısı tarafından avukat tutulmak zorunda kalındığına, o davanın sonuçlanma biçimine ilişkin herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Yine işbu davanın tarafları arasında, deniz taşıma sözleşmesinden kaynaklanan ilişki dıında bir hukuki ilişki bulunmadığı da tartışma konusu değildir.

Keza taraflar arasındaki işbu davada, Fransız makamlarınca gemiye ve davalıya ait taşıma konusu yüke el konulmasının haklı olup olmadığının, Fransız mahkemesince kendi iç hukuku açısından verilen kararın yerinde bulunup bulunmadığının tartışılması söz konusu değildir.

Bir an için, bu yönde tali nitelikte bir tartışma yapılmasının gerekliliği kabul edilse dahi yapılacak tartışmanın mahkemece "hadise" biçiminde ele alınmasının gerekliliği ortada olduğu gibi bu tartışmanın doğrudan iç hukuk mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılması da mümkün değildir.

Mahkemelerin görevinin belirlenmesinde, asıl uyuşmazlığı doğuran hukuki ilişkinin esas alınması gerekmekte olup hadise biçiminde çözümlenmesi gereken tali uyuşmazlıkların mahkemelerin görevine etkisi söz konusu olamayacağı gibi Daire çoğunluğunun, açıklanan nedenlerle ve üstelik olaya uymadığını düşündüğümüz 556 sayılı KHK'nın 71. maddesine dayalı olarak davanın Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği yolundaki düşüncesine katılmıyoruz.

Ancak, davanın çözümünün, yukarıda da açıklandığı üzere, taraflar arasındaki asıl uyuşmazlığı doğuran taşıma sözleşmesi, buna ilişkin uygulanacak TTK'nın deniz ticaretine ilişkin hükümleri ile anılan hükümler arasında bu yönde bir hüküm bulunmaması halinde TTK'nın taşıma hukukunun genel esaslarına yönelik 864/1-d ve 860. maddeleri dairesinde davalı gönderenin davacının zararını karşılaması gerekip gerekmediğinin tartışılıp sonuçlandırılması ile mümkün olduğu açıktır. Şu halde, uyuşmazlığın görüm ve çözüm yeri, deniz ticaretinden kaynaklanan davalara bakmakla yükümlü deniz ihtisas mahkemesidir. Mahkemece bu husus gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, davanın esasının incelenmesi doğru olmamıştır. Bu nedenle, yerel mahkeme kararının bu cihetten bozulması görüşündeyiz.