Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/9296 K.2018/2229

Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen .../04/2016 tarih ve 2016/53-2016/205 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava,

6100 sayılı Kanun'un geçici .../.... maddesi delaletiyle uygulanması gereken HUMK'nın 3156 sayılı Kanun ile değişik 438/1 maddesi hükmü gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddiyle incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin "...+h şekil" ibareli markasının sahibi olduğunu, davalının ürün broşürlerinde ve ürün ambalajında üniversitenin isim ve logosunun izinsiz kullanıldığını, her ne kadar ürün analizinin üniversitelerinin gıda mühendisliği bölümünde yapılmış ise de, bu durumun üniversitenin isim ve logosunun izinsiz kullanılacağı anlamına gelmediğini belirterek davalının eyleminin davacı markasına tecavüz oluşturduğunun tespitini talep etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili şirketin uzun zamandır faaliyet gösteren ve halk arasında harnup olarak da bilinen keçiboynuzu bitkisinin pekmezini üreterek piyasaya süren işletmeye sahip olduğunu, müvekkili şirketin ürettiği ürünlere çok güvenmesi nedeniyle ...'ne müracaatta bulunarak ürünün "antioksidan" özelliğinin bulunduğunu, içinde herhangi bir katkı maddesi ve kanserojen madde ve ihtiva etmediğini kanıtlamak için belge alındığını, ürün etiketlerinde ve broşürlerinde "..." ibaresinin sadece davacı üniversitenin güvenirliğini ve ürün kalitesini teyit etmek amacıyla iyi niyetli olarak konulduğunu, müvekkili şirketin marka hakkına tecavüzde bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece tüm dosya kapsamına göre, davalının kullandığı broşür ve etiketlerdeki kullanılan ibarenin ürünün ...

Gıda Mühendisiliği Bölümünden alınan analiz raporundaki "Antioksidan" özelliğini vurgulama amacını taşıdığı, marka olarak tek başına kullanılmadığı, ürünün analiz sonuçlarını açıklamak amacı olduğu, ayrıca davalı tarafın bu belgeyi alırken belgede yazan bilgileri sır olarak saklamak amacıyla değil, topluma sunmak amacıyla aldığı ve buna davacı üniversitenin örtülü olarak rıza gösterdiğinin kabulü gerektiği, davalının kullanımının iyiniyetli olduğu, davacı markasını kullanarak haksız bir kazanç sağlamak amacı taşımadığı, yine davalının tescilli markasının etiket ve broşürlerde ön planda olduğu,

bu kabule göre davalı eyleminin 556 sayılı KHK kapsamında davacı üniversitenin marka hakkına tecavüz oluşturmayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

556 sayılı KHK .... maddesi uyarınca; "Dürüstçe ve ticari veya sanayi konularıyla ilgili olarak kullanılmaları koşuluyla üçüncü kişilerin ad ve adreslerini mal veya hizmetlerle ilgili cins, kalite, miktar, kullanım amacı, değer, coğrafi kaynak, üretim veya sunuluş zamanı veya diğer niteliklere ilişkin açıklamaları kullanmaları marka sahibi tarafından engellenemez."

Davalı tarafından yapılan ürün analizi başvurusu üzerine davacı üniversite Gıda Mühendisliği Bölümü'nce kimyasal analiz raporu düzenlenmiştir. Davalı, ürün tanıtım broşürlerinde ve kendisine ait "Atışeri ..." markası ile piyasaya sunduğu ürünler üzerinde "şekil+... Gıda Mühendisliği Bölümünden alınan Analiz Raporu sonucu ... aldığı belgelenmiştir." şeklindeki duyurusu içinde davacı üniversitenin "şekil+..." marka ve logosunu da kullanmıştır.

Taraflar arasında yapılan ürün analiz sözleşmesi uyarınca düzenlenen kimyasal analiz sonucunun ürünü piyasaya sunan davalı tarafından broşür ve ürün etiketleri üzerinde kamuoyunun bilgisine sunulmasında kural olarak ticari dürüstlük kurallarına aykırı bir durum bulunmamaktadır. Ne var ki, bu bildirimin de yukarıda belirtildiği üzere amacına uygun bir şekilde ve ticari dürüstlük kuralları içerisinde gerçekleştirilmesi gerekir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı markasını da taşıyan bilgilendirme yazısı (kimyasal analiz raporu) ticari amaçla piyasaya sunulan davalıya ait broşüre ve ürün etiketleri üzerinde mutad olarak yazılması gereken bölüm dışında olacak şekilde ve genel kompozisyondaki yer ve orantı itibariyle davacı üniversite adına tescilli markanın baskın bir biçimde ön plana çıkarıldığı şekilde yer almıştır.

Bu durumda, davalı kullanımının 556 sayılı HKH .... maddesinde düzenlenen istisna kapsamında kaldığından söz edilemeyeceği ve aynı KHK 9. maddesine aykırılık oluşturduğu halde mahkemece yazılan gerekçe ile davacı reddi doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.