Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2017/1189 K.2018/6530

Taraflar arasında görülen davada ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 18/03/2016 tarih ve 2014/640-2016/150 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davacı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacının 07 AB 477 plakalı halk minibüsü sahibi olduğunu, ... Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Kurulu tarafından halk minibüsleri ile halk otobüslerinin aynı çatı altında birleştirilmesi amacıyla 26/10/2007 tarihli karar alındığını, karar sonrasında davacı tarafından yeni araç alınarak işletilen halk otobüsleri ile aynı anda toplu taşıma hizmeti verilmeye başlandığını, davalı ...

Otobüsleri Kooperatifi üyeleri ile oluşan uyuşmazlıklar neticesinde davacının da üyesi olduğu ... Esnaf ve Sanatkarlar Odası ile ...'lu ...

Otobüsleri Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi arasında protokoller düzenlendiğini, bu protokoller çerçevesinde davacı tarafından 38.100,00 TL bono keşide edilerek davalı kooperatife verildiğini, davalı kooperatifin diğer davalınında isminin senede eklenerek senet bedelinin davacıdan tahsil edildiğini, yapılan protokollere rağmen davalı kooperatif üyeleri tarafından açılan iptal davaları sonucunda Koordinasyon Kurulu kararının ...

2. İdare Mahkemesi kararıyla iptal edildiğini, davalıların sebepsiz zenginleştiğini iddia ederek 38.100,00 TL'nin ödeme tarihi olan 20/06/2011’den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili, davacının senet bedelini davalı ...’a ödediğini iddia ettiğinden diğer davalı kooperatif yönünden davanın husumetten reddinin gerektiği, alınan kararların idare mahkemeleri tarafından iptal edilmiş ise de davacının fiilen karara uymayıp fazla kapasite ile taşıma yaparak haksız kazanç elde etmeye devam ettiğini, davacının zararlarının olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacının davaya konu edilen senedin kooperatif üyelerine teslim edilmek üzere kooperatif yönetimine verildiği, davalı kooperatife yapılmış bir ödeme bulunmadığından kooperatif yönünden davanın husumetten reddi gerektiği, minibüsçülerin kapasite artırmasından dolayı otobüsçülerin zarara uğradığının taraflarca kabul edildiği, bu zararın giderilmesi amacıyla kooperatif üyelerine kişi başına 38.100,00 TL ödeme yapılmasının taahhüt edildiği ve bu kapsamda ödeme yapıldığı,

... kararının idare mahkemesince iptal edilmesine rağmen davacının fiilen kapasitesi artırılmış araç ile dava tarihi itibarı ile de halk otobüsleri ile aynı koşullarda çalışmaya devam ettiği, 38.100,00 TL ödemek istemeyen minibüsçülerin halen 14+1 kapasiteli araçlar ile çalışmaya devam ettikleri, sebepsiz zenginleşmenin söz konusu olmadığı, toplu taşıma araçların çalışacakları güzergahların ve çalışma şartlarının belirlenmesi yetkisinin ...’ye ait olduğu ve yaptığı iş gereği davacının bu durumu bildiği,

... tarafından kamu zararına yol açacak şekilde alınan kararlar ile ilgili davalardan feragat edilmesine ilişkin sözleşmedeki hükmün geçersiz olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davacının üyesi olduğu dava dışı ... Esnaf Odası ile davalı ... Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi arasında düzenlen anlaşma ve protokollerin geçersizliğine dayalı olarak geçersiz sözleşmeler uyarınca ödenen senet bedelinin istirdadı istemine ilişkin olup, dava konusu senedin dosya arasında bulunan anlaşma, çeşitli protokoller çerçevesinde davacı tarafından keşide edildiği dosya kapsamı ile sabittir.

Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı noktasında toplanmakta olup, mahkemece, anılan ... kararının iptal edilmesine rağmen davacının fiilen kapasitesi artırılmış araçlar ile çalışmaya devam ettiği, toplu taşıma araçlarının çalışma ve güzergahlarını belirleme yetkisinin ...’ye ait olduğu, ...’ye ait kararlar ile ilgili davalardan önceden feragat edilmesine dair sözleşmedeki hükmün geçersiz olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak, davacının da içerisinde olduğu minibüsçülerin araçlarının kapasitesinin artırımına ve dava konusu senedin davacı tarafından keşide edilmesine dayanak yapılan 2007 tarihli ... genel kurulu kararının mahkemece iptal edilmesi karşısında, iptal kararına rağmen anılan ... kararının hangi tarihler arasında uygulanmasına başlandığı, kararın fiilen uygulanmasının halen devam edip etmediği, davalı Kooperatif üyesinin 2007 tarihli ... kararının alınmasından iptal edilinceye kadarki geçen süre zarfında, yine fiili durumun sonuna kadar geçen sürede zarara uğrayıp uğramadığı, uğramışsa ne miktar zarara uğradığı,

davacının varsa protokoller gereği faydalandığı kapasite artırımlı aracıyla çalıştığı süre bilirkişi incelemesi de yapılmak suretiyle tespit edilmelidir.

Bu bağlamda senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı ya da ne oranda ortadan kalktığı hususları da mahkemece yeterince irdelenip iptal edilen ... kararı yerine alınan yeni kararlar dayanak anlaşma ve protokoller ile birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken denetlenebilir yeterli dayanağı da gösterilmeden eksik inceleme ve yazılı gerekçeyle davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.