Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2017/1317 K.2018/6800

Taraflar arasında görülen davada ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 15/11/2016 tarih ve 2016/389-2016/608 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davalı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalının 2000-2010 yılları (2006-2008 yılları hariç) arasında müvekkili firmada sigortalı işçi olarak çalıştığını, davalının davaya konu yem karma makinesi'nin geliştirilmesi sürecinde müvekkili firmanın tasarım ekibinde görev aldığını, söz konusu yem karma makinesi tasarımının 2008 yılında tamamlandığını ve 2009 yılında tanıtımları yapılarak satışa sunulduğunu, ancak davalının yem karma makinası tasarımını kendi adına tescil ettirdiğini ileri sürerek davalı adına tescilli 2009/05454 sayılı endüstriyel tasarım tescilinin hükümsüzlüğünü, sicilden terkini ile davacıya devrini,

gasp eylemi neticesinde oluşan tecavüzün tespitini ve önlenmesini, davalının söz konusu tasarımın üretimine ve tanıtımına ilişkin sahip olduğu kullandığı materyaller ile teçhizatlara el konulmasını, 10.000,00 TL maddi, 10.000,00 TL manevi ve 10.000,00 TL itibar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, tasarıma konu makinenin davalının davacı şirkette çalışmadığı dönemde oluşturulduğunu, davacıya ait katalog ve fotoğraflarda yer alan ürün ile davaya konu 2009/05454 sayılı endüstriyel tasarımın görünüm özelliklerinin farklı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davanın kabulüne dair verilen karar, davalı vekilince temyizi üzerine, Dairemizce bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, bozma ilamı kapsamı dışında kalan taleplerle ilgili olarak yeni bir hüküm tesisine yer olmadığına, gasp edilen söz konusu yem karma ve dağıtma makinası tasarımın üretiminde kullanılan makine, teçhizat ve üretim araçlarına el konulmasına, el konulacak ürünlerin nitelik, sayı ve kapsamının hükmün infazı sırasında bilirkişi marifetiyle belirlenmesine,

esasa ilişkin hükmün kesinleşinceye kadar yukarıda belirtilen işlemlerin ihtiyati tedbir yoluyla icra dairesi marifetiyle yapılmasına, 10.000,00 TL itibar tazminatının haksız fiilin gerçekleştiği 19/11/2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve verilen hükmün masrafı davalıya ait olmak üzere ilanına karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, endüstriyel tasarımın gasbı nedeniyle, tescilin hükümsüzlüğü, sicilden terkini ile davacıya devri, gasp eylemi neticesinde oluşan tecavüzün tespiti ve önlenmesi, davalının söz konusu tasarımın üretimine ve tanıtımına ilişkin sahip olup kullandığı materyaller ile teçhizatlara el konulması, maddi, manevi tazminat ile itibar tazminatına hükmedilmesi istemlerine ilişkin olup, mahkemece, bozmaya uyularak, yukarıda özetlendiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.

554 sayılı KHK'nın 54. maddesinde tasarımdan doğan haklara tecavüz eden tarafından, tasarımın kötü şekilde üretimi veya uygun olmayan bir tarzda piyasaya sürülmesi sonucunda, tasarımın itibarı zarara uğrarsa, tasarım hakkı sahibinin bu nedenle ayrıca tazminat isteyebileceği düzenlenmiştir. Mahkemece, itibar tazminatı için, 554 sayılı KHK'nın 54. maddesinde belirtilen şartların oluşup oluşmadığı tespit edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken anılan madde hükmü tartışılmadan ve bozma ilamına uyulduğu halde bozma ilamında işaret edildiği şekilde itibar tazminatı talebinin hangi nedenlerle kabul edildiği yeterince gerekçelendirilmeden talebin kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Öte yandan, mahkemece uyulmasına karar verilen Dairemiz bozma ilamında, başka şekilde üretim yapması mümkün bulunan araç, gereç ve makinelere el konulamayacağı, bu kapsamda el konulacak materyallerin münhasıran tecavüz teşkil eden tasarımın üretimi maksadıyla kullanılan makine teçhizat ve araç gereçler olması gerektiği belirtilerek, infazda tereddüt oluşturmayacak şekilde, el konulan ürünlerinin hangileri olduğu ve münhasıran bahsi geçen tasarımın üretiminde kullanılan ürünler olup olmadığının verilecek kararda saptanması gerektiğine işaret edilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak, el konulacak ürünlerin kapsam, sayı ve niteliğinin hükmün infazı aşamasında bilirkişi marifetiyle tespit edilmesi şeklinde hüküm kurulmuşsa da, anılan hüküm, infaz aşamasında oluşacak tereddüdü giderecek mahiyette değildir.

Uyulmasına karar verilen Dairemiz bozma ilamında işaret edildiği şekilde el konulacak ürünlerin hangileri olduğu ve bahsi geçen ürünlerin münhasıran tecavüz teşkil eden tasarımın üretiminde kullanılıp kullanılmadığı belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle de bozulması gerekmiştir.