Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2017/1946 K.2018/7394

Taraflar arasında görülen davada ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 22/11/2016 tarih ve 2015/683 E. - 2016/1156 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair ... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi’nce verilen 02/03/2017 tarih ve 2017/72-2017/73 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili ... Vergi Dairesi mükelleflerinden ... 'ün, 2010, 2011 ve 2012 hesap dönemi işlemlerinin incelenmesi sonucunda vergi tekniği raporu düzenlendiğini, davalılar ... ve ...'nun tarh edilecek vergi ve cezalar bakımından firmanın gerçek sevk ve idarecisi ve aynı zamanda gizli ortakları olduğunu, firmanın gerçekte davalılar ... ve ...'ın kontrolünde olduğunu, bu kişilerin firmayı gerçekte sevk ve idare eden kişiler olduğunun tespit edildiğini ileri sürerek, davalılar ... ve ...'ın diğer davalı ...'na gizli ortak olduklarının tespitine ve davalıların 3. kişilerdeki ve bankalardaki hak ve alacaklarının 3. kişilere devir ve temlikinin önlenmesi için ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, davalılar ... ve ...'nun, ... Firmasının gizli ortağı olduklarının kesin delillerle ispatlanamadığı, hazırlanan vergi tekniği raporunda davalıların gizli ortak olduklarına dair tespitin kanaatten ibaret olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

... Bölge Adliye Mahkemesince, tüm dosya kapsamına göre, davacı vekilinin istinaf başvurusunun, ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden kanuna aykırı bulunmadığı gerekçesiyle esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava gizli ortaklığın tespitine ilişkindir.

6100 sayılı HMK’nın 114/1.h bendinde davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartı olarak sayılmıştır. Bilindiği üzere dava şartları yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi mahkeme tarafından da re’sen dikkate alınmalıdır. Yine 6183 sayılı Yasa’nın 17. maddesi uyarınca idarenin ihtiyati tahakkuk ve aynı Yasa’nın 13. maddesi uyarınca ihtiyati haciz yoluna, ayrıca mahkeme kararına ihtiyaç duymaksızın, alacağı tek taraflı kararla gidilebilme imkanına sahip olması karşısında tespit ve tedbir istemekte hukuken korunmaya değer bir yararının bulunduğundan bahsedilemez.

Somut olayda davacı idarenin lüzum hasıl olduğunda tasarrufun iptali ve şirket ortakları hakkında ortaklığın tespitine yönelik davalar açması için öncelikle bir ceza veya vergi tahakkuku yapması da gerekli olup, ayrıca davacı idarenin ihtiyati tahakkuk yapma imkanı da bulunmaktadır.

Şu halde, davacı idarenin anılan idari imkanlar karşısında doğrudan gizli ortaklığın tespiti ile davalıların hak ve alacaklarına yönelik 3.kişilere temlikin önlemesi amacıyla ihtiyati tedbir istemesinde hukuki yararın varlığından bahsedilemeyecektir. Buna göre İlk Derece Mahkemesince davanın ispatlanamadığı gerekçesiyle esastan reddi kararına karşı davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince 6100 sayılı HMK’nın 353/1.b-2 bendi uyarınca kabul edilip İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yukarıda açıklanan gerekçelerle yeniden hüküm tesisi ile davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine dair hüküm tesisi gerekirken, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.