Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2017/262 K.2018/8114

Taraflar arasında görülen davada ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 01/11/2016 tarih ve 2016/644-2016/811 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olduğu anlaşılmakla, duruşma için belirlenen 18/12/2018 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı belediye meclisince 05.01.2007 tarih 2007/0428 sayılı karar ile toplu ulaşım sistemine dahil olacak minibüs esnafından belli miktar para alınmasının kararlaştırıldığını, bu karar uyarınca müvekkilince 45.000,00 TL toplu ulaşım hat uzatma bedelinin davalıya ödendiğini, belediyenin aldığı bu kararların ...

İdare Mahkemesi tarafından iptali nedeniyle davalının tahsil işleminin hukuki dayanaktan yoksun hale geldiğini, paranın iadesi için davalı aleyhine başlattıkları takibe itiraz üzerine takibin durduğunu süresinde itirazın iptali davası açılmadığını ileri sürerek, davacının hat uzatım bedeli olarak yatırdığı 45.000,00 TL'den davacının sistemde kaldığı süre de dikkate alınarak 41.585,00 TL'sinin icra takibinin başlatıldığı 08.10.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, hak düşürücü süre ve zamanaşımı süresinin dolduğunu, davacının şartlı bağışta bulunmuş olup, ortada haklı bir neden bulunmadığından bağışın iadesini isteyemeyeceğini, davacının meclis kararı ile uzatılan güzergahta taşımacılık yaptığı süre gözetilerek hakkaniyete göre bedelde indirim yapılması gerektiğini, ayrıca davacının ödediği bu para karşılığı 31.03.2011 tarihinden itibaren yeni ...sisteminde aracı ile çalışmaya devam ettiğinden hak kaybına uğramadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece uyulan bozma ilamı doğrultusunda, davacının ... tarafından düzenlenen ulaşım sisteminde taşımacılık yaptığı, davalı belediye başkanlığı tarafından toplu taşımaya ilişkin ilk ve ikinci düzenlemeye dahil olduğu, ikinci düzenlemeye dahil olurken ilk düzenlemeye ilişkin olarak ödenen paranın mahiyeti hakkında ikinci düzenlemede taraflarca karar alınmadığı, ilk düzenlemeye katılan ve ikinci düzenlemeye de dahil olan davalı tarafından yapılan ödemenin tamamının taşımacılık sistemine katılım payı olarak değerlendirilmesi gerektiği ve davacının her iki düzenlemeye de katılarak gelir elde ettiği, hak kaybına uğramadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davacının sözleşme nedeniyle ödediği bedelin sözleşmenin feshi sonucu davalı belediyeden istirdadı istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

İlk kararda dava kabul edilmiş, davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce davalı vekilinin tek araçla aktarmasız ulaşım sisteminin idare mahkemesince iptal edilmesi üzerine Belediye Meclisinin 2010/305-700 sayılı kararı ile şehir merkezinde yeni bir ulaşım sistemi kurulduğunu, davacının yeni kurulan bu sisteme dahil edildiğini herhangi bir hak kaybına uğramadığını savunduğu, mahkemece davalının bu savunması doğrultusunda hiçbir inceleme ve değerlendirme yapılmadığı belirtilerek, taraflar arasındaki hukuki ilişki ve davacının ödediği paranın niteliği dikkate alınarak davalının bu savunmasının araştırılması gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

Bozma üzerine mahkemece davalı Belediye Başkanlığı'na yazılan müzekkereye verilen 29.07.2016 tarihli yanıtta, davacının yeni ...sistemine dahil edildiği, herhangi bir hak kaybına uğramadığı, sisteme dahil olmak için herhangi bir ücret ödemediği, dolayısıyla tek araçla ulaşım sistemine dahil edilirken ödediği bedelin yeni ulaşım sistemine dahil edilirken mahsup edilmesi yönünde bir işlem tesis edilmediği belirtilmiştir.

Davacı ise, ...Sistemi'ne dahil olurken, ... Nolu .... Mid. ve Oto. Mot. Taş. Kooperatifi' ne ''araç havuz katılım bedeli'' ve ''katılım bedeli'' adı altında toplamda 107.000 TL para ödediğini, ayrıca anılan Kooperatif tarafından davalı Belediye Başkanlığı' na ödenen 10.000.000 TL'nin kendisi de dahil olmak üzere tüm Kooperatif üyelerinin gelirlerinden aylık olarak ödendiğini ileri sürmüştür. Davacının bu iddiaları dava dışı ... Nolu .... Mid. ve Oto. Mot. Taş. Kooperatifi'ne yazılan müzekkere cevapları ile de sabit olmuştur.

Bu durumda, davacının davalı idareye daha önce ödediği ve davaya konu olan bedel karşılığında otomatik olarak yeni sisteme dahil edilmediği, davacının yeni sisteme dahil edilmesi için sistemi oluşturan kooperatife ayrıca bedeller ödediği, davacı tarafça ödenen ve tek araçla aktarmasız ulaşım sisteminin iptali ile karşılıksız kalan bakiye bedelin davacıya iade edilmediği gibi davacının yeni sisteme dahil edilmesi için ödediği miktardan da mahsup edilmediği, davacının sistemde kaldığı sürenin oranlanması yapılarak davacının icra takip tarihi itibariyle 41.585,00 TL asıl alacağı bulunduğu gözetilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir.