Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2017/3412 K.2019/2388

Taraflar arasında görülen davada Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 26/01/2017 tarih ve 2014/158-2017/32 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olduğu anlaşılmakla, duruşma için belirlenen 26.03.2019 günü hazır bulunan davalı vekili Av. Cansu Avcı ile davacı vekili Av.... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili liman işletmesine ait liman arazisi içinde davalıya ait boruların dava dışı Özüaydın Vinç İşletmeciliği İnşaat San. Tic. A.Ş. ile yine dava dışı Kırıkkale Nakliyat Ticaret San. Ltd.

Şti. tarafından boşaltılıp kamyonlara yüklenmesi sonrasında meydana gelen kaza sonucunda İsmail Gürel isimli işçinin hayatını kaybettiğini, İsmail Gürel mirasçılarının açtığı dava sonucunda icra takibi nedeniyle müvekkilinin 310.986,46 TL ödemek zorunda kaldığını, asıl sorumluların davalı ile diğer ilgili kişiler Kırıkkale Nakliyat şirketi ile Özüaydın Vinç İşletmeciliği İnşaat San. Tic.

A.Ş. olduğunu, bilirkişi incelemesine göre kazanın oluşumunda, davalı ... ve Çelik Fabrikaları Türk A.Ş.'nin %10 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini ileri sürerek, şimdilik davalının sorumluluğuna düşen 41.464,00 TL'nın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin davacıdan yalnızca liman hizmetleri satın aldığını, SGK tarafından düzenlenen raporda müvekkiline kusur yüklenmediğini savunarak, davanın yetki ve esas yönünden reddini istemiştir.

Mahkemece uyulan bozma ilamına göre, Kırıkkale İş Mahkemesinin 2006/200 esas sayılı dosyasında 14.12.2004 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu 11.01.2005 tarihinde ölen İsmail Gürel'in mirasçıları tarafından açılan dava sonucunda verilen kararın düzeltilerek onanmasına karar verildiği, anılan dosyada meydana gelen olayda işbu davanın davacısı Evyap A.Ş.'nin %25 ve davalı ...'in %10, dava dışı Kırıkkale Nakliyat Ltd. Şti.'nin %10, ölen İsmail Gürel'in %40 ve dava dışı Özüaydın Vinç Şirketinin %25 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, mahkememizce bozma ilamından sonra bozma ilamı doğrultusunda yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonunda alınan 06/06/2016 tarihli ve ./..

yeterli incelemeyi muhtevi ve denetime uygun bulunan bilirkişi raporunda ise davacının meydana gelen olayda %15, davalı ...'in %10, dava dışı Kırıkkale Nakliyat Ltd.

Şti.'nin %10, ölen İsmail Gürel'in %40 ve dava dışı Özüaydın Vinç Şirketinin %25 oranında kusurlu olduklarının tespit edildiği, daha önce karara bağlanan ve kesinleşen İş Mahkemesi dosyasında alınan rapor ile işbu raporun birbirini teyit ettiği, davacı tarafından İş Mahkemesinin ilamı nedeni ile yapılan icra takip dosyasına toplam 310.986,46 TL ödeme yapıldığı,

davalının kusur oranına isabet eden %10 tutarı olan 31.098,60 TL 'sının davalıdan talep edilebileceği anlaşılmakla, davacının davasının kısmen kabulüne ve 31.098,60 TL'nın ödeme tarihi olan 21.01.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

(1) Dava, iş kazasına dayalı rücuen tazminat istemine ilişkin olup, davacının liman işletmecisi olduğu, davalıya ait boruların yükleme işinin dava dışı Özüaydın Vinç İşletmeciliği İnşaat San. Tic. A.Ş. tarafından, taşınması işinin ise dava dışı Kırıkkale Nakliyat San. Tic. Ltd.

Şti.tarafından yapıldığı, kamyonlara yükleme sırasında Kırıkkale Nakliyat Ltd.Şti.nin işçisi olduğu anlaşılan İsmail Gürel'in kamyondan düşerek yaşamını yitirdiği, müteveffa İsmail Gürel mirasçılarının işbu davadaki davacı ile Kırıkkale Nakliyat Ltd. Şti.'ne karşı İş Mahkemesi'nde açtıkları dava sonucunda davacının ilama bağlı olarak davaya konu ettiği tazminatı ödediği, o davanın işbu davadaki davalıya da ihbar edildiği tüm dosya kapsamı ile sabittir.

Uyuşmazlık, yükleme ve taşımaya konu boruların sahibi olan davalının işkazasına bağlı olarak meydana gelen ölüm olayında kusurlu olup olmadığı, bu bağlamda davaya konu tazminattan sorumlu tutulup tutulamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davalının asıl işveren olduğu yönünde görüş bildirilmiş ise de, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinde asıl ve alt işveren ilişkisi, ''Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. '' şeklinde tanımlanmış olup,

''...bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran...'' ifadesi nazara alındığında, Kırıkkale Nakliyat Ltd. Şti.'nin işçisi müteveffa İsmail Gürel'in sadece davalı ...Ş.'nin işinde çalıştırıldığı iddia ve ispat edilmemiş olduğuna göre, davalının asıl işveren olduğu görüşü isabetli değildir.

Öte yandan, davalı ...Ş. iş mahkemesinde görülen davada taraf olmayıp, o davada yapılan yargılamada alınan ve hükme dayanak olan bilirkişi raporu ve bu raporda davalıya isnat edilen kusur oranı davalıyı bağlamaz. Bu nedenle mahkemenin iş mahkemesinde alınan rapor ile işbu dava dosyasında alınan bilirkişi raporunun birbirini teyit ettiği şeklindeki gerekçesi de yerinde değildir.

Dairemiz bozma ilamında da belirtildiği gibi, salt taşınmak üzere yüklenmekte olan yükün sahibi olan davalının yükün yüklenmesi sırasında başında bizzat bulunmasını gerekli kılacak bir sözleşmenin varlığı iddia edilmediği gibi esasen davalının gerek davacı liman işletmecisi, gerekse yüklemeyi ve taşımayı yapan anılan şirketler üzerinde bir denetim ve gözetim görevinin olduğu da iddia ve ispat edilebilmiş değildir.

Bu durumda, mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, yükün sahibi olan davalının sorumlu tutulması için somut ve yeterli bir neden olup olamayacağı denetime elverişli bir şekilde tartışılmaksızın, bu yönden eksik olan ve davalının asıl işveren olduğundan bahisle davalıya kusur izafe eden bilirkişi kurulu raporuna itibar edilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

(2) Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.