Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2017/5432 K.2019/1792

Taraflar arasında görülen davada ... 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 01/03/2012 tarih ve 2009/151-2012/44 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davalı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ...

Yönetim Kurulunca alınan 20 Mart 2000 tarihli karar gereği “Galatasaray Profesyonel Futbol Takım” posterinin ayrı basım veya gazete sayfası olarak yayınlamak, tamamen veya futbolcuların resimleri ile takvim yapmak, klüp adı veya logosu ile promosyon malzemesi olarak vermek için Galatasaray Kulübünden izin almak gerektiğini, izinsiz kullanım halinde aynı kararın 3. maddesinde her bir kullanım için 50.000 USD talep edileceğinin belirlendiğini, bu durumun davalı gazeteye 2000 yılında noter ihtarı ile bildirildiğini, davalı tarafın 25 Ekim 2008 tarihli Pas Fotomaç gazetesinde kulübün oyuncuların fotoğraflarının kullanıldığını,

bu izinsiz kullanım nedeniyle 50.000 Usd'nin dava tarihindeki kur üzerinden hesaplanarak reeskont faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, husumet itirazında bulunmuş, dava konusu fotoğraflarının poster niteliğinde olmadığını, fotoğrafların haber amaçlı olarak kullanıldığını, dava konusu fotoğrafta davacının hiçbir hakkının bulunmadığını, dernek kararının borç doğurucu nitelikte olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; söz konusu gazetenin birinci sayfa üst bölümünde " Galatasaraylılar, Aslan Cimbom'un dünya yıldızları, ... dev posteri bugün Fotomaç'tan hediye (Sakın Kaçırmayın)" şeklinde yapılan duyuru ile 14. Sayfada üç oyuncunun tam sayfa dev posterin verileceği, posterin tam sayfa halinde herhangi bir habere dahil olmadan haber dışı amaçla yayınlandığı, FSEK 86. Maddesine göre ülkenin siyasi ve toplumsal hayatında rol oynayan kişilerin günlük olaylara ilişkin resimleri ile radyo ve film haberleri için izin alınmasına gerek olmadığı belirtilmişse de;

söz konusu hükmün uygulanabilmesi görüntü ve posterlerin güncel bir haber eşliğinde ve haberle bağlantılı olarak verilmesi durumu için olduğu gerekçeleriyle bu tür kullanımlarda gerçek tazminat miktarının matematiksel kesinlikte belirlenmesinin mümkün olmadığından gazetenin tirajı, kullanım durumuna göre BK 42-43. maddeleri dikkate alınarak takdiren 12.000 TL maddi tazminatın dava tarihinden reeskont faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. Mahkemece, davacı Derneğin yönetiminde olan Galatasaray futbol takımının bazı oyuncularının resimlerinin izinsiz olarak davalıya ait gazetede yayınlandığı gerekçesiyle FSEK 86. maddesi ve TTK hükümleri uyarınca maddi tazminata hükmedilmiştir.

Somut olayda, resim veya portresi izinsiz olarak tasvir edilen şahıslar tarafından açılmış bir dava bulunmamakla Mahkemece 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu 86. maddesi uyarınca tazminata hüküm olunması doğru olmamıştır.

Ancak bir spor derneğine bağlı spor kulubünün tarafları ile oluşturduğu sadakat, sevgi ve sempati bağından hareketle maddi ve ekonomik değeri olan ayırt edici isim ve işaretleri ile ticari değeri olan resim, portre, her türlü yayınlar vb. üzerinde üstün hakkının bulunduğu ve bu değerlerden yararlanma hakkının münhasıran o derneğe ait olduğu kabul edilmelidir.

Söz konusu ayırt edici isim ve işaretler ile derneğe bağlı spor klübünün ticari değeri olan her türlü resim, portre, poster, yayın vb. üzerindeki tescilsiz sınai haklar mülga 6762 sayılı TTK'nın 56 vb. maddeleri uyarınca koruma altındadır.

Diğer yandan basının Anayasa ve Basın Kanunu uyarınca özgür haber yapma ve ifade hürriyeti, halkın da bilgilinme ve haber alma hürriyeti bulunmaktadır. Şüphesiz bu hakkı kullanırken basının kişilik haklarına ve başkalarına ait ticari değerlere zarar vermemek için azami dikkati göstermesi, orantılılık ilkesi doğrultusunda hareket etmesi gerekir.

Söz konusu orantılılık değerlendirilirken, halkın haber alma hakkı, sunulan bilginin haber değeri ve haberin güncel olması, doğru bilgiler içermesi ve bilgi edinme yöntemi gibi hususlar özellikle dikkate alınmalıdır.

Tüm bu ilkeler doğrultusunda somut olayda, davacı derneğe ait spor klubünün bir haberden bağışık olarak tam sayfa ve duvara asılacak şekilde posterinin, davalı şirkete ait gazetelerde, 1. Sayfada ve manşette "Aslan Cimbomun Dünya Yıldızları Lincoln, Arda, Kewell, Baros'un DEV POSTERİ Bugün Fotomaç'tan hediye,

Galatasaraylılar Sakın kaçırmayın" başlığı ile okuyuculara duyurulmak ve 14. sayfada tam sayfa olarak yayınlanmak suretiyle davacı tarafın haklarına tecavüzde bulunulmuş olması nedeniyle somut uyuşmazlık bakımından ilk derece mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının ve usul ve yasaya uygun olduğunun anlaşılmış olmasına göre, ilk derece mahkemesince verilen kararın onanmasına, karar vermek gerekmiştir.