Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2018/2091 K.2019/4560

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 09.11.2017 tarih ve 2015/505-2017/963 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olduğu anlaşılmakla, duruşma için belirlenen 18.06.2019 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalılardan asil ... ve davalılar vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalılardan Okumuşlar A.Ş'nin asıl borçlu, diğer davalıların müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatı ile imzaladıkları Genel Kredi Sözleşmesinde yer alan kontrgaranti ve diğer taahhütleri, borç ve sorumlulukları tahtında olmak üzere Syrrian Arab Republic Ministry Of Electricity Public Establishment (Suriye Elektrik Kurumu)’ndan kazandıkları ihale ile ilgili olarak teminat mektubu verilmesini talep etmeleri üzerine,

müvekkili bankanın, Suriye’de mukim Byblos Bank’a hitaben söz konusu teminat mektubunu düzenlediğini, süreç içerisinde, Byblos Bank tarafından teminat mektubunun tazmini veya süresinin uzatılması talebinde bulunulması üzerine, durumun, müvekkili banka tarafından davalılara bildirildiğini, davalıların, teminat mektubu şartları ile ilgili olmayan, teminat mektubundan bağımsız ve garanti ilişkisinin dışında tamamen lehdar Okumuşlar A.Ş. ile Suriye Elektrik Kurumu ile aralarında olduğu iddia olunan bir akreditife ait bazı şartların değiştirilmesi talebi ile teminat mektubunun süresinin uzatılmasını kabul edebileceklerini bildirdiklerini,

taleplerinin Byblos Bank tarafından kabul edilmeyince Okumuşlar A.Ş'nin de bu uzatımı kabul etmediklerini ve nihayet sonuçta teminat mektubunun tazmini sonucuna gelindiğini ileri sürerek, tazmin edilen teminat mektubu bedeli olan 445.200 Euro ve komisyon ve sair masraf bedeli olan 3.173,66 Euro'nun toplamı 448.373,66 Euro'nun, ödeme tarihi olan 04.08.2011 tarihinden,

fiili ödeme tarihine kadar Euro kredilerine uygulanan %12,44 kâr payı oranı üzerinden hesaplanacak kâr payı mahrumiyeti/gecikme tazminatı ile borçlunun temerrüde düşmesi nedeni ile yasa gereği doğacak diğer fer'i alacakları talep etme hakları saklı kalmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, süresi içinde yapılan usulüne uygun bir tazmin talebi yokken ödeme yapan davacının kusurlu olduğunu savunarak davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece Dairemiz bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya ve tüm dosya kapsamına göre; uygulanacak hukukun tespiti bakımından re'sen araştırma yapıldığı ancak Suriye makamlarından olumlu bir cevap gelmediği, taraflardan yardım istenildiği, tarafların da Suriye mevzuatını yasanın aradığı anlamda dosyaya sunamadıkları, bu nedenle de MÖHUK 2/2 maddesi açık hükmü gereğince Türk hukukunun uygulanmasının gerektiği, buna göre, Byblos Bank tarafından davalı Okumuşlar İç ve Dış Tic.

A.Ş. lehine düzenlenmiş 18/06/2010 vade ve 445.200 Euro tutarlı teminat mektubunun vadesi içerisinde tazmin talebinde bulunulduğuna veya tutarın ödendiğine ilişkin dosyada bir belge bulunmadığı, dava dışı Byblos Bank'a hitaben davacı banka tarafından düzenlenmiş olan harici garanti mektubunun vadesinin 30/06/2010 olması ve bu süre içinde haklı nedenlerle yapılmış bir tazmin talebinin olmadığı, ICC 758 kurallarına göre Byblos Bank'ın 24/05/2010 tarihinde davacı bankaya gönderdiği,

"uzat yada öde" konulu talebinin tazmin talebi olarak değerlendilemeyeceği, bu nedenle davacının yaptığı bu ödemeyi davalılardan talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir. Dosyadaki yazılara mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, davacı tarafından temin edilen yabancı hukuka ilişkin bilgi ve belgeler çerçevesinde davadışı Byblos Bank tarafından dava tarihi itibariyle ilgili idareye yapılmış bir ödeme olmaması ve bu durumda da yabancı hukuka göre dahi davacının kontgaranti kapsamında yaptığı ödemenin yerinde olmadığının anlaşılmasına, işbu davanın muaccel olmayan bir alacağın tahsili amacıyla açılmış bulunmasına göre, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.