Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2018/4373 K.2019/5710

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 23/05/2017 tarih ve 2015/869 E- 2017/408 K. sayılı kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine , istinaf isteminin kısmen kabulüne dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nce verilen 04/07/2018 tarih ve 2018/46 E- 2018/648 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkilinin duyu sistemleri, işitme cihazları üreten merkezi İsviçre'de bulunan SONOVA HOLDİNG AG firmasından gelen tüm ürünlerin satış ve pazarlamasında ülkemizdeki tek yetkili firma olduğunu, anılan satış ve pazarlamayı yetkili bayileri aracılığıyla yaptığını, davalıların Yıldırım İşitme Merkezi isimli iş yerinin yetkilileri olduğunu, davalıların müvekkili şirkete ait mal ve ürünleri, haksız olarak www.yildirimisitme.com adlı internet sitesi üzerinden bayilere bildirilen fiyatların altında sattığını, Yıldırım İşitme Merkezi isimli iş yeri ve yetkililerinin,

müvekkili şirketin bayisi olmadığını ve aralarında malların satışı hususunda bir anlaşma bulunmadığını, haksız ve yetkisiz olarak bu malları sattıklarını, anılan fiillerin haksız rekabet teşkil ettiğini, davalıların eylemlerine son vermeleri için müvekkilince ihtarname gönderildiğini ileri sürerek haksız rekabetin tespitini, men’ini, anılan internet sitesinden müvekkilinin ürünleriyle ilgili bilgilerin kaldırılmasını, aynı internet sitesinde haksız rekabetin bildiri olarak yayınlanmasını, 40.000,00 TL manevi tazminatın müşterek ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar cevap dilekçesi sunmamış olup 29.08.2016 tarihli beyan dilekçesiyle husumet itirazında bulunarak taraflar arasında 2014 yılında sözleşme yapıldığını, müvekkillerine satış yetkisi verildiğini, dava konusu verilerin taraflar arasındaki belirtilen ticari döneme ilişkin olduğunu, müvekkilince anılan ürünlerin satılmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalıların dava konusu ürünleri basiretli bir tacir gibi davranmayarak yetkisiz bir şekilde satışa sunduklarından anılan eylemlerinin haksız rekabet teşkil ettiği, davalıların bu ürünleri satış yetkisinin bulunmadığı gibi davacı yanca da böyle bir onayın verilmediği, davacının davaya konu işitme cihazlarını satışa tek yetkili olduğu, davalıların eylemlerinin 6102 sayılı TTK’nın 56. maddesi uyarınca manevi zarara neden olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, haksız rekabetin tespitine, men’ine, 10.000,00 TL manevi tazminatın müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Karara karşı davalılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesince, tüm dosya kapsamına göre; davalılar vekilinin istinaf başvurusunun, dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğine rağmen davalıların cevap dilekçesi sunmadıkları, sonradan delil gösterilebilmesi için HMK 145. maddesinde belirtilen istisna hallerin mevcudiyetinin ileri sürülmediği, "yildirimisitme.com" sitesinin alan adı kaydının davalılardan ... adına kayıtlı olduğu, delil olarak sunulan 11.08.2015 tarihli flash diske kaydedilen internet sayfalarında phonak marka ürünlerin internet sitesinde satış amaçlı yayınlandığı,

davalıların TBK 58. maddesi kapsamında eylemlerinin davacının kişilik haklarını ihlal etmediği gerekçesiyle kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne, davalıların fiillerinin haksız olduğunun tespiti ile haksız rekabetin menine, manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. 1-) İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre davacı vekilinin tüm, davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-) Dava, haksız rekabetin tespiti, men’i ve manevi tazminat istemine ilişkin olup ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, anılan karara karşı davalı tarafça yapılan istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince kabulüyle ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, tek satıcılık sözleşmesi, sağlayıcı ile tek satıcı arasındaki hukuki ilişkileri düzenleyen çerçeve niteliğinde ve sürekli bir sözleşme olup, bu sözleşmeyle yapımcı, ürünlerinin tamamını veya bir kısmını belirli bir bölgede tekele sahip olarak satmak üzere tek satıcıya bedeli karşılığında göndermeyi buna karşılık tek satıcı da sözleşme konusu malları kendi adına ve hesabına satarak malların sürümünü arttırmak için faaliyette bulunmayı yüklenir.

Tek satıcılık sözleşmesinde, sözleşmelerin nisbiliği ilkesi uyarınca kural olarak edimler ve yükümlülükler bu sözleşmenin tarafları arasında geçerli olup, üçüncü kişilere herhangi bir yükümlülük getirmez. Zira tek satıcıya bu bölgedeki tekel hakkını tanımak ve bu olanağı sağlamak yapımcıya düşen akdi bir edim olmaktadır. O halde tek satıcının sözleşmeden doğan bu hakkını üçüncü kişilere karşı haksız rekabet yolu sürmesi mümkün değildir.

Somut olayda dosya kapsamından davalı tarafça satışa sunulan ürünlerin, davacının sözleşme imzaladığı İsviçre’deki orjinal üreticiden davacı tarafça temin edilen mallar olduğu ve yasal yollardan satın alınarak piyasaya sunulduğu anlaşılmaktadır.

Bu haliyle davalıların eylemleri, ücretini ödemek suretiyle satın aldıkları orijinal ürünleri satmaktan ibaret olup, yukarıda değinilen ilkeler ve açıklamalar ışığında, Türk Ticaret Kanununun haksız rekabete ilişkin hükümlerini ihlal eder nitelikte olmadığı gibi, iyiniyet kurallarına aykırı hareket olarak da değerlendirilemez.

Bu durumda, Bölge Adliye Mahkemesince, davalıların anılan eylemlerinin haksız rekabet olarak nitelendirilemeyeceği hususu göz önüne alınarak karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.