Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2018/5342 K.2020/6036

Taraflar arasında görülen davada Bandırma 1. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 04.04.2017 tarih ve 2014/596 E- 2017/102 K. sayılı kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine,istinaf isteminin reddine-kısmen kabulüne-kısmen reddine dair İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nce verilen 17.05.2018 tarih ve 2018/587 E- 2018/741 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından duruşmalı, davalı .... vekili tarafından duruşmasız olarak istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla,

bazı noksanlıkların ikmali için mahalline gönderilen dosyanın eksikliklerin giderilmesinden sonra gönderildiği anlaşılmakla, duruşma için belirlenen 15.09.2020 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ... ve davalılar ...., M/V Tatarbunary Gemi Donatanı ve Kiracısı .... vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı.

Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin uluslararası alanda kredi sağladığını, mülkiyeti Ukrainian Danube Shipping Company'ye ait, Bay View Services Ltd.'nin donatan olduğu M/V Tatarbunary isimli gemiye tamir, bakım, onarım, personel gideri olmak üzere verilen mal ve hizmetlerden kaynaklanan alacakların toplam 1.071.961,19 USD olarak müvekkilince temlik alındığını, faturalara konu mal ve hizmetlerin tedarik edilmesi hususunda donatanın ve kaptanın imzası ve muvaffakatı bulunduğunu, 6102 sayılı TTK'nın 1352. maddesinin l, m, o, p bentleri uyarınca alacağın, deniz alacağı niteliği taşıdığını, belirtilen alacakların tahsili için başlatılan takibe itirazın haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptalini, icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı Ukrainian Danube Shipping Company vekili, davada pasif husumet yöneltilmesinde hataya düşüldüğünü, M/V Tatarbunary Gemisinin Ukrayna Devlet gemisi olduğunu, müvekkilinin dava konusu alacaklardan sorumluluğunun bulunmadığını, iddia edilen hizmetlerin verildiğine ilişkin belgelerin sunulmadığını, geminin diğer davalı ... View Services Ltd. tarafından Kentro Trading'e alt kira ile kiralandığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... View Services Ltd. vekili, Bay View Services Ltd.'nin hiç bir şekilde donatan sıfatını taşımadığını, iddia edilen alacakların gemi alacaklısı sıfatı vermediğini, dayanak borçların sorumlusunun borçların doğduğu anda geminin kiracısı olan Kentro Trading Ltd. olduğunu, takipte müvekkilinin borçlu gösterilmediğini, davacının hizmetin/malın verildiğini ispatlaması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, 13.10.2010 tarihli Gencon Charter Party ile dava dışı Kentro Trading Ltd.'nin dava konusu M/V Tatarbunary Gemisini kiraladığı, anılan sözleşmenin 23. ve 24. maddeleri uyarınca geminin tamiri ve tamir sırasında yapılacak her türlü masraftan kiralayanın sorumlu olacağının kararlaştırıldığı, bu sebeple dava konusu alacakların borçlularının davalılar olmadığı gerekçesiyle pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

Taraf vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, itirazın iptali davaların icra takibine sıkı sıkıya bağlı olduğu, icra takibinde sadece M/V Tatarbunary gemisine izafeten kaptan Valeriy Nedoruba'nın taraf gösterildiği halde itirazın iptali davasının ayrıca donatan ve kiracı Bay View Services Ltd.'ye de husumet yöneltildiği, takipte borçlu gösterilmeyen dolayısıyla takibe bir itirazı olmayan kişilere karşı itirazın iptali davasının açılamayacağı, bu sebeple donatan ve kiracı Bay View Services Ltd. yönünden dava şartının bulunmadığı,

HMK'nın 114/2 ve 115. maddeleri uyarınca Bay View Services Ltd. yönünden davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken pasif husumet yokluğundan davanın reddinin doğru olmadığı, davacının istinaf isteminin Bay View Services Ltd. yönünden gerekçe açısından kabulüne karar verilmesi gerektiği, ayrıca takibe dayanak ve sıhhati tartışmalı belgelerin bir kaçı hariç borçlusunun Bay View Services Ltd. olmadığı, diğer davalı ve gemi maliki Ukrainian Danube Shipping Company'ye izafeten kaptan Valeriy Nedoruba yönünden davacı istinaf itirazlarının incelenmesinde; dava konusu alacakların geminin tamir, bakım, personel giderlerine ilişkin olduğu,

Gencon Charter Party'nin 23. ve 24. maddelerinde talep edilen alacak kalemlerinden malik, donatan ya da kaptanın sorumlu tutulamayacağının, kiracıların sorumlu olacaklarının düzenlendiğinin anlaşıldığı, kaptanın gemi kiracısı olmadığının davacının kabulünde bulunduğu, hizmet ve diğer giderlerin muhatabının malik Ukrainian Danube Shipping Company olmadığı, ayrıca davaya konu bu işlemlerin kaptanın donatan adına yapması gereken işler dışında kaldığı, bu alacakların gemi alacaklısı hakkı vermediği, alacağa dayanak belgelerin sıhhatinin tartışmalı olduğu, bu belgelerde davalı malik Ukrainian Danube Shipping Company'nin âkit sıfatını taşımadığı,

dolayısıyla malikin bu masraf ve giderlerden sorumlu tutulamayacağı, gemi malikine husumet yöneltilemeyeceği, ilk derece mahkemesince malik Ukrainian Danube Shipping Company'ye izafeten kaptan Valeriy Nedoruba aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddinin ve davada takdir edilen vekalet ücretinin yerinde görüldüğü gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince reddine, davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılmasına,

davanın, davalı gemi maliki Ukrainian Danube Shipping Company'e izafeten gemi kaptanı Valeriy Nedoruba hakkında açılan davanın davada pasif husumet bulunmadığından reddine, davalı ... View Services Ltd. yönünden davanın HMK'nın 114/2. ve 115. maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve davalı ... View Services Ltd. vekili, temyiz etmiştir. İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.