Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2018/90 K.2019/5199

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 08/05/2017 tarih ve 2014/441-2017/140 sayılı kararın Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi asıl davada davalılar vekilleri, birleşen davada davacı vekili tarafından istenmiş olduğu anlaşılmakla, duruşma için belirlenen 10.09.2019 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalılardan Amerikan Bureau Of.

Shıpping'e izafeten Amerikan Bureau Of. Shıppıns İstanbul Şubesi Av.... vekili dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı Beykim Petrolcülük Gemi İşl.San.ve Tic.A.Ş. vekili, müvekkilinin donatanı olduğu Sitaren Gemisinin şaft sisteminin 08.05.2000 tarihinde şaft koniğinin oynaması neticesinde ve başka bir arızası olmaksızın bozulduğunu, davalı Neviko Ltd.Şti’nden satın alınan parçalar ile gemideki arızayı tamir eden davalı Gürdesan Ltd.Şti’nin işlemi sonrası diğer davalının geminin denize ve sefere elverişliliği ile ilgili raporu tanzim ettiğini, ancak aradan kısa bir zaman geçtikten sonra 22.03.2001 tarihinde geminin şaft sisteminde yağ kaçağı görüldüğünü, Mayıs 2000 tarihinde yapılan onarımın 5 yıllık kaliteli bir onarım olmadığını,

18.08.2001 tarihinde karaya çıkartılan geminin tüm şaft sisteminin tekrar sökülmek zorunda kaldığını, ayıplı imalat sonrası Ağustos 2001’de yapılan tamirat nedeniyle davalının müvekkilinden bedel talep ettiğini ileri sürerek, Ağustos 2001’de yapılan tamirat nedeniyle müvekkilinden talep edilen 13.476,83 USD’den dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, mümkün olmadığı takdirde talep edilen tutarın davalılar arasında kusurları oranında pay edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı (birleşen davanın davacısı) Gürdesan Gemi Mak.San.ve Tic.Ltd.Şti. vekili, davacı şirketin donatanı olduğu kuru yük gemisinde gerekli onarımın yapıldığını, tüm işlemlerin Loyd kontrol ve gözetimleri altında gerçekleştirildiğini, yapılan işin ayıplı olmadığını, 18.08.2001 tarihinde gemiye yapılan onarım bedelinin davacı donatan tarafından müvekkiline ödenmediğini savunarak, asıl davanın reddini, birleşen dava ile de 8.142 USD’nın 13.09.2001 tarihinden itibaren faiziyle birlikte Beykim Petrolcülük A.Ş’den tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı Niveko Makine Ltd.Şti. vekili, müvekkilince satılan malzemenin ayıplı olmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı vekili, müvekkili şirketin bir kusuru bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, Dairemiz bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya ve tüm dosya kapsamına göre, davacının donatanı olduğu M/V STRAEM gemisinin şaft koniğinin oynaması sonucu gemide arıza meydana geldiği, davalı Niveko'dan satın alınan parçanın gemideki arızayı tamir eden Gürdesan firması tarafından montaj işleminin yapıldığı, diğer davalı American Bureau şirketinin ise klas kuruluşu olup yapılan işi donatan adına denetleyerek onay belgesi verdiği, birinci tamirden kısa bir zaman geçtikten sonra 22/03/2001 tarihinde geminin şaft sisteminde yağ kaçağı görüldüğü,

sözkonusu 2. arıza nedeni ile 18/08/2001 tarihinde karaya çıkarılan geminin yüzer havuz içerisinde şaft sisteminin yeniden değiştirildiği, ilk arızanın gemi havuz ortamına alındıktan sonra kuru halde iken giderilmesi gerektiği halde donatan tarafından boş havuz temin edilmemesi nedeni ile işin aciliyetinden dolayı tersane rıhtımında gemi yüzer halde iken yapılmak zorunda kaldığı, bunun sonucunda Mayıs 2000 tarihinde yapılan ilk onarımda klerens limit değerlerinin aşıldığı, limit aşımının ise gemide yağ kaçağına neden olduğu,

yüzen havuzda kuru ortamda yapılan 2. onarımdan sonra gemide bir problemle karşılaşılmamış olmasının bu tespiti doğruladığı, davacı donatanın ilk onarımda uygun şartları sağlayamamış olması ile yapılan onarımda limitler aşılmış olmasına rağmen ticari kaygı ve mevcut şartlar gereği onarım hizmetini şartsız koşulsuz kabul etmesinden dolayı %40 kusurlu olduğu, davalı Gürdesan firmasının uygun olmayan şartlarda onarım yapılmasının hatalı olabileceğini öngörerek işi kabul etmemesi gerektiği halde onarım hizmetini bu koşullarda yapmakla %30 kusurlu olduğu,

şaft sızdırmazlık malzemesini sağlayan davalı Niveko'nun B+V firmasının yani üretici firmanın yetkili temsilcisi olma sorumluluğu ile hareket etmeyerek uygulama ile ilgili tehlike uyarılarını gecikmeli iletmesi nedeni ile %15 kusurlu olduğu, yapılan ilk tamir işlemi hatalı olmasına rağmen klas kuruluşu olan davalı ABS'nin denize ve yola elverişlilik belgesi düzenleyerek bu şekilde tamiratı onaylamakla %15 kusurlu olduğu gerekçesiyle asıl davada davalı Gürdesan Gemi Makina San Tic.

A.Ş ye karşı açılan davanın reddine, davalı ...Ş ve American Bureau Off Shipping e karşı açılan davanın kısmen kabulü ile 4.043,00 USD nin bu davalılardan 1/2 oranında müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, birleşen davada; davanın kısmen kabulü ile 4.099 USD nin dava tarihi olan 23/01/2002 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek dolar faizi ile birlikte birleşen dosya davalısından tahsil edilerek davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Kararı, asıl davada davalılar vekilleri, birleşen davada davacı vekili temyiz etmiştir.

1-Asıl dava, davacının donatanı olduğu gemide meydana gelen arıza nedeniyle 2011 yılı Ağustos ayında yapılan tamirat neticesinde düzenlenen fatura tutarınca borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olup, mahkemenin, İİK'nın 72/6. maddesinin koşulları bulunmadığı gözetildiğinde davacının talebi ile bağlı olması gerekirken, mahkemece de karar gerekçesinde belirtildiği gibi davanın menfi tespit istemi olduğu gözden kaçırılarak sehven istirdat yönünde hüküm kurduğu anlaşılmış olmakla, talebi aşacak şekilde yada talepten başka bir şeye hükmedilmesi doğru olmadığından asıl davada verilen kararın bozulması gerekmiştir.

2- Bozma sebep ve şekline göre asıl davada, davalılar vekillerinin işin esasına yönelik temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

3-Birleşen davada; davacı Gürdesan Gemi Makine Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. davalının donatanı olduğu gemide yapılan tamir bedelinin ödenmediğini ileri sürerek 8.142 USD'nin davalıdan tahsili istemiş ise de; asıl davanın davacısı donatan, birleşen davada davalı konumunda olup, asıl davada aynı tamir işlemleri için menfi tespit talebinde bulunduğu ve davalı Gürdesan Gemi Makine Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti. yanında iki davalı olduğu, asıl davada davacının talebi dışında istirdat hükmü kurulduğu, bu nedenlerle asıl davada verilen kararın bozulması gerektiği, birleşen davanın da asıl davaya konu tamir işleminin masraflarına ilişkin olduğu ve her iki davanın da birbiriyle irtibatlı olup, birleşen davada işin esasına girilip temyiz incelemesi yapılmasının asıl davadaki tarafların hukuki durumunu da etkileyeceği gözetildiğinde davacı Gürdesan Gemi Makine Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti. vekilinin birleşen davaya yönelik temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.