Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/1772 K.2021/3124

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 25.02.2016 gün ve 2014/798 E. - 2016/75 K. sayılı kararı bozan Daire'nin 13.12.2018 gün ve 2017/107 E. - 2018/7936 K. sayılı kararı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin sigortalıları ... Mamulleri İmalat ve Tic. A.Ş. ve Assan Demir ve Sac San.

A.Ş. tarafından satın alınan rula sac emtiasının davalı ...'un takip tarihinde donatanı olduğu Alexandretta (yeni adı Tritoins) gemisiyle taşıyan Panassia Shipping Lines Ltd. tarafından Hırvatistan’dan Türkiye’ye taşındığını, konişmentoların "clean on board" şerhini içerdiğini, geminin boşaltma limanına 25.10.2010 tarihinde vardığını, ambar içerisine istiflenmiş ruloların ıslanmak suretiyle hasarlandığının tespit edildiğini, müvekkilinin yük hasarı nedeniyle sigortalısı ...

A.Ş.’ne 26.628 USD, Assen Demir Sac A.Ş’ne 37.146 USD tazminat ödediğini, taşıyan Panassia Shipping Lines Ltd.’nin yükte meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu, taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını, davalının tebliğ edilen ödeme emrine itiraz ettiğini ve takibin durduğunu ileri sürerek, itirazın iptaline ve takibin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesine,

hasarlı teslim nedeniyle 6762 sayılı TTK’nın 1235/7 maddesi uyarınca gemi alacaklısı hakkı doğduğundan tazminat ve masrafların TTK’nın 1236. maddesi uyarınca kanuni rehin hakkı vermesi nedeniyle Alexandretta (yeni adı Tritoins) gemisinden tahsil edilebileceğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, ... Mamulleri İmalat ve Tic. A.Ş. tarafından açılan davanın derdest olduğunu, müvekkilinin Alexandretta gemisinin donatanı olmadığı gibi taşımadan da sorumlu olmadığını, geminin donatanının Bull Force Maritime Corp olduğunu, müvekkilinin sadece gemi ve ISM yöneticisi olarak görev yaptığını, taşımanın Panasia Shipping Lines Ltd. tarafından yapıldığını ileri sürerek, davanın dava şartı yokluğundan derdestlik sebebiyle, olmadığı taktirde esastan reddini istemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, davalı tarafından derdestlik itirazında bulunulmuş ise de 2011/85 Esas sayılı dosyada tarafların farklı olması nedeniyle talebin reddi gerektiği, mahkemece bekletici mesele yapılan ve kesinleşen 2011/85 esas sayılı dosyada “söz konusu hasarın deniz taşımasında oluşan zarara ilişkin ispat olmadığı, dış ambalajın ıslanması halinde ambalajın atılacak bir malzeme olması sebebiyle hasardan bahsedilemeyeceği, yükün tam satıldığı, satışın düşük bedelle yapıldığına dair belge sunulmadığından reddine karar verildiği,

her iki sigortalıya ait emtianın da aynı nitelikte olup aynı şartlarda taşındığı ve söz konusu dava ile taşımada oluşan hasardan davalı taşıyanın sorumlu olmadığı” hususunun kesinleştiği, davalı taşıyanın hasardan sorumlu olmaması nedeniyle davacının 6762 sayılı TTK'nın 1235/7. ve 1236. maddeleri gereğince donatana karşı gemi üzerinde kanuni rehin hakkı talebinde bulunamayacağı gerekçesiyle davanın reddine dair verilen karar davacı vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizce bozulmuştur.

Bu kez davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur. 1-Dava, donatana izafeten gemi yöneticisine karşı başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava, donatana izafeten Fengal Denizcilik A.Ş. aleyhine açılmış olup, Fengal Denizcilik A.Ş. kendisine karşı doğrudan ya da donatana izafeten dava açılamayacağını, donatanın acentesi olmadığını, gemi ISM yöneticisi olarak görev yaptığını savunmaktadır.

Gemi Yönetim Sözleşmesi donatan adına onunla yaptığı Yönetim Sözleşmesine istinaden, onun nam ve hesabına, riskler de donatana ait olmak üzere kurallara ve uluslararası standartlara uygun şekilde bir yöneticinin geminin yönetilmesini üstlendiği sözleşmelerdir.

Bu sözleşme ile gemi yöneticisi bir ücret karşılığında, donatan adına sadece geminin ticari ve teknik yönetimi ile yüke ve yola elverişli halde bulundurulmasını değil, aynı zamanda gemi personelinin istihdamı ile sevk ve idaresini de üstlenir.

6102 sayılı TTK'nın105/2. maddesi uyarınca, donatana izafeten acente aleyhine dava açılması mümkün ise de, davalı ile gemi donatanı arasındaki "Gemi Yönetim Sözleşmesi" incelenerek davalı Fengal Denizcilik A.Ş.nin acente sıfatını haiz olup olmadığı ve acentelik ilişkisinin varlığı halinde davaya konu işte davalının aracılık faaliyetinin bulunup bulunmadığı tespit edilerek gemi yönetimini üstlenen davalıya karşı izafeten dava açılıp açılamayacağı tartışılmaksızın esas hakkında karar verilmesi doğru olmadığından kararın bu gerekçeyle bozulması gerekirken,

yazılı gerekçelerle kararın bozulması doğru olmadığından davalı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 13.12.2018 tarih 2017/107 esas 2018/7936 karar sayılı ilamının kaldırılarak mahkeme kararının ifade edilen bu değişik gerekçelerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2- Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin sair karar düzeltme itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.