Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/5364 K.2021/5537

Taraflar arasında görülen davada Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 23.01.2019 tarih ve 2017/349 E- 2019/28 K. sayılı kararın adli yardım talepli olarak davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf istemlerinin yapılmamış sayılmasına dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi'nce verilen 10.10.2019 tarih ve 2019/699 E- 2019/1189 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, duruşma için belirlenen 14.09.2021 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ...,

asli müdahil vekili Av.... ile davalılar vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, kamuya duyurulmayan ve Koza Altın'ın yönetim kurulu kararı olmaksızın yaratılan imtiyaz ile ana ortak Koza Altın'ın iştirakinin yönetime katılma ve dolayısıyla mal varlığı hakkında tasarruf imkanının kısıtlandığı ve ana sözleşme değişikliği ile şirketin tasfiyesi gibi kararların ... ve ...'in onayına tabi kılındığı,

bu iş ve eylemler neticesinde halka açık Koza Altın'ın sermaye veya mal kaybına uğratıldığı iddiasıyla örtülü kazanç aktarımı yolu ile halka açık şirket Koza Altın İşletmeleri A.Ş.'nin mal varlığında meydana gelen faiz hariç 60.000.000 GBP tutarındaki azalmanın giderilmesini teminen 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 94. maddesi uyarınca kendilerine kazanç aktarımı yapılan ... ve ...'ten 60.000.000 GBP ile 11.09.2015 tarihinden itibaren işletilecek kanuni faizinin Koza Altın İşletmeleri A.Ş.'ye iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asli müdahil vekili, müdahil şirketin %100 bağlı ortaklığı Koza Ltd.'nin tüm malvarlığının yönetiminin piyasa teamülleri, ticari hayatın basiret ve dürüstlük ilkelerine aykırı şartlar içeren anlaşmalar veya ticari uygulamalarla 11.09.2015 tarihinde Koza Altın ile sermaye ve yönetim bakımından ilişkili olan ... ve ...'e verilerek Koza Ltd.'deki yönetim kontrolünün kaybedilmesi ve Koza Altın'ın sahibi olduğu Koza Ltd. paylarının değerinin düşürülmesi suretiyle müdahil şirketin 60.000.000 GBP zarara uğratıldığını, Sermaye Piyasası Kanunu'nun 21., 94. ve 110. maddelerine göre de örtülü kazanç aktarımı yasağının ihlali nedeni ile bu zararın davalılardan faizi ile birlikte tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesini istemiştir.

Davalılar vekili, Koza A.Ş.'den giden 60.000.000 GBP'nin Koza Ltd.'ye şirket sermayesi olarak aktarılmasına rağmen bu paranın davalılardan tahsilinin örtülü kazanç olarak nitelendirilemeyeceğinden istenemeyeceğini, söz konusu davanın Koza Ltd.'ye yöneltilmesi gerektiğini, bu davanın görüleceği yetkili mahkemenin Koza Ltd.'nin şirket merkezinin bulunduğu İngiltere Ticaret Mahkemeleri olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, Koza Ltd.

Şti.'ne gönderilen 60.000.000 GBP'nin örtülü kazanç aktarımı olarak değerlendirilmesi gerektiği, yukarıda belirtilen Sermaye Piyasası Kanunu'nun ilgili maddeleri, Anonim Şirketinde yöneticilerinin sorumluluğuna ilişkin TTK'nın 553.maddesi gereğince de söz konusu örtülü kazanç aktarımı şeklinde oluşan zarardan Koza Altın İşletmeleri A.Ş.'nin yöneticileri olan davalıların sorumlu olduğu, Sermaye Piyasası Kurulunun, Sermaye Piyasası Kanunu'nun 21.,94. ve 110.maddelerine göre örtülü kazanç aktarımı ile ilgili davayı açmaya yetkili olduğu,

söz konusu paranın şirkete ödenmesini isteyebileceği, yargılama aşamasında da hesabından örtülü kazanç aktarımı yapılan Koza Altın İşletmeleri A.Ş.'nin davaya asli müdahillik talebinde bulunduğu, örtülü kazanç aktarımına konu 60.000.000 GBP'nin davalılardan tahsili ile şirkete ödenmesinin talep edildiği anlaşılmakla, örtülü kazanç aktarımı olarak kabul edilen paranın davalılardan faizi ile birlikte tahsili ile müdahil şirkete ödenmesine karar vermek gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalılar vekili adli yardım talepli olarak istinaf talebinde bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, 26.10.2019 tarihli ara kararı ile ... ve ...'in adli yardım taleplerinin reddine karar verildiği, adli yardım talebinin reddi kararına karşı davalılar ... ve ... vekilince itiraz edildiği, itiraz üzerine dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22.Hukuk Dairesine gönderildiği ve adli yardım talebinin reddine dair ara kararın kaldırılması talebinin reddine karar verildiği, istinaf karar harcı, istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve 150,00 TL istinaf yargılama giderinin ikmali için davalılar vekiline HMK'nın 344. maddesine uygun olarak muhtıra şerhli tebligat yapıldığı,

tanınan 1 haftalık kesin süre içerisinde eksik nispi harcın davalılar tarafından tamamlanmadığı gerekçesiyle HMK'nın 344 ve 346. maddeleri uyarınca davalılar vekilinin istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Karar davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı vekilince adli yardım talepli olarak istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince adli yardım talebinin reddine karar verilmiş ve bu karara karşı yapılan itiraz da reddedilmek suretiyle adli yardım talebinin reddi kararı kesinleşmiştir.

Bunun üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, gerekli harçların ikmali için dosya İlk Derece Mahkemesine iade edilmiş, İlk Derece Mahkemesince de HMK’nın 344. maddesi uyarınca gerekli harçların ikmali için meşruhatlı muhtıra tebliğ edilmiş bilahare dava dosyası Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiş ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminden vazgeçilmiş sayılmasına karar verilmiştir.

Ancak, anılan Kanun hükmü uyarınca bu hususta görev ve yetki İlk Derece Mahkemesine ait olup, İlk Derece Mahkemesince verilen bu yöndeki kararlara karşı da HMK’nın 346/2. maddesi uyarınca bir haftalık süre içerisinde istinaf isteminde bulunulması halinde Bölge Adliye Mahkemesince gerekli inceleme yapılarak bir karar verilir.

Her ne kadar HMK'nın 352/1-ç maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesince yapılacak ön incelemede başvuru şartlarının yerine getirilmemesi halinde gerekli kararın verilmesi gerektiği belirtilmiş ise de lüzumlu karar, HMK'nın 344. maddesi gereğince karar verilmek üzere dosyanın İlk derece mahkemesine iadesi kararıdır. Bu şekilde davalıya iki aşamalı kanun yolunun önü açılmış olacaktır. Bu sebeple Bölge Adliye Mahkemesince verilen istinaf isteminden vazgeçilmiş sayılmasına dair kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.