Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2019/5396 K.2020/3364

Taraflar arasında görülen davada Antalya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce bozmaya uyularak verilen 29.03.2016 tarih ve 2014/33-2016/102 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesinin davacı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacının minibüs sahibi olduğunu, davalı gerçek kişinin ise halk otobüsü sahibi olduğunu ve adına bono keşide edildiğini, Antalya Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Kurulu'nun aldığı 26/10/2007 tarihli bağlayıcı kararla yetersiz olan “M” seri plakalı 14+1 oturma kapasiteli minibüslerin yerine 18+9 yolcu kapasiteli otobüslere geçilme kararı alındığını, Koordinasyon Kurulu kararının Antalya 2. İdare Mahkemesi kararıyla iptal edildiğini,

dava devam ederken üyeleri temsilen Antalya Minibüsçüler Esnaf Odası ile davalı 21 No'lu Özel Halk Otobüsleri Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi arasında protokol ve tutanaklar düzenlendiğini, bu protokoller çerçevesinde 38.100,00 TL miktarlı senet keşide edilerek oda başkanına teslim edildiğini, oda başkanı tarafından da kooperatif başkanı aracılığıyla davalı gerçek kişiye teslim edildiğini, daha sonra bono bedelinin davacı tarafından ödenerek geri alındığını, protokollerde ön görülen amaçların ortadan kalktığını, protokolün karşı tarafa olan kooperatif ve üyelerinin edimlerini yerine getirmediğini,

sözleşmeden dönme hakkını kullandıklarını ileri sürerek 38.100,00 TL'nin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davanın zamanaşımı, husumet ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; senedin davalı kooperatif yetkililerine teslim edildiği, tüm minibüs sahiplerinin ödeme yapmadığı, davacının, davalı kooperatife yaptığı 38.100.- TL'lik ödemenin sebepsiz olmadığı, minibüsünü otobüse çevirerek kapasite artışından yararlandığı, davacının halen kapasitesi arttırılmış aracını kullanmaya devam ettiği, ödenen bedelin davacı aracındaki yolcu kapasitesindeki artış nedeniyle daha önce otobüsü bulunanların uğradıkları zararın karşılanmasına yönelik olarak ödenmiş bir miktar olduğu, Oda ve Kooperatif başkanları arasında yapılan sözleşme ve protokollerin davacı için bağlayıcı özelliği bulunmadığı, davacının bunların iptalini istemekte hukuki yararının da bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, davacının üyesi olduğu dava dışı Antalya Minibüsleri Esnaf Odası ile davalı SS.21 no'lu Özel Halk Otobüsleri Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi arasında düzenlenen sözleşme ve protokollerin geçersizliğine dayalı olarak geçersiz sözleşmeler uyarınca ödenen senet bedelinin istirdadı istemine ilişkin olup, dava konusu senedin dosya arasında bulunan sözleşme ve çeşitli protokoller çerçevesinde davacı tarafından keşide edildiği dosya kapsamı ile sabittir. Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı noktasında toplanmakta olup, mahkemece, dava konusu senedin davalı kooperatif ortaklarının doğmuş zararlarına ilişkin olarak verildiği kabul edilerek yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Oysa, yukarıdaki özetten de anlaşılacağı üzere, davacının da içerisinde olduğu minibüsçülerin araçlarının kapasitesinin artırımına ve dava konusu senedin davacı tarafından keşide edilmesine dayanak yapılan 2007 tarihli UKOME genel kurulu kararının mahkemece iptal edilmesi karşısında, iptal kararına rağmen anılan UKOME kararının fiilen uygulamasının devam edip etmediği, davalı kooperatif üyesinin 2007 tarihli UKOME kararının alınmasından iptal edilinceye kadarki geçen süre zarfında yine fiili durumun sonuna kadar geçen sürede zarara uğrayıp uğramadığı, uğramışsa ne miktar zarara uğradığı,

bu bağlamda senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı ya da ne oranda ortadan kalktığı hususları mahkemece yeterince irdelenip iptal edilen UKOME kararı yerine alınan yeni karar dahi dayanak sözleşme ve protokoller ile birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken denetlenebilir yeterli dayanağı da gösterilmeden zarar karşılığı ödenen bedelinin iadesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.