Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/1577 K.2021/4865

Taraflar arasında görülen davada Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 01.11.2019 tarih ve 2014/1106-2019/850 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalının 365 Alışveriş Merkezi'nde kiracısı olduğu işyerini noter kanalıyla müvekkiline 01.07.2009 tarihinde devrettiğini, devir yapılırken devir edilen yerin açılması ve çalışılması için hiçbir hukuki sorunun olmadığının ifade edildiğini, bu durumun devir sözleşmesinde “Çankaya Belediyesi'nde 25-03-0-02657 sicil numaralı işyeri açma ruhsatlı işyerimi devrettim” şeklinde belirtildiğini, devir bedeli olarak 20.000 TL'ye anlaşıldığını, bunun 3.000,00 TL'sinin peşin, geri kalanının da her biri 1.000,00 TL'lik toplam 17.000 TL'lik bononun davalıya verildiğini, işyeri ruhsatı almak için Çankaya Belediyesi'ne başvurulduğunda,

belediyece, devir edilen yerin bağımsız bölüm olmadığı, KİOSK niteliğinde olsa dahi, işyeri olarak işletme projesinin bulunmadığı, ortak alan olarak bilinen merdiven altı tabir edilen yerlerden olduğu, diğer özellikleri sebebiyle de işyeri olarak kullanılmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle ruhsat verilmediğini, sonrasında AVM'yi işleten şirketle kira sözleşmesini feshederek, faaliyete son verildiğini, ancak davalıya verilen peşinat ve senetlerin ödenmiş olduğunu ve ödenen tutarların karşılıksız kaldığını beyan ederek,

davalıya verilen 17.000,00 TL'lik bonolardan borçlu olmadıklarının tespitine, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 3.000,00 TL alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiş, 05.12.2012 tarihli ıslah dilekçesiyle alacak talebini 19.000.00.- TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, davacının söz konusu işyerinin vasıf ve özelliklerini bilerek devraldığını, bu nedenle hataya düşürüldüğü iddiasının hukuki bir değeri bulunmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, Dairemizin bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, Çankaya Belediye başkanlığının 17.09.2009 tarihli yazısı ile ... ada ... parsele ait 11.12.2006 onay tarihli mimari projede bulunan yürüyen merdiven altında bağımsız bölüm düzenlenmediğinin bildirildiği, bahse konu binanın mimari projelerinin her birinde 2. Bodrum katta yer alan 2B-07 nolu dükkana ait herhangi bir depo bulunmadığı, 29.09.2009 tarih 74/3775 sayılı tespit zaptına konu merdiven altında herhangi bir hacmin düzenlemediğinin tespit edildiğinin bildirildiği, davalı Kahve zamanı Ltd.

Şti'nin 365 AVM 2B-07 nosunda işletilmekte olan pasta satış yerine 21.10.2008 tarihinde 3128 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma ruhsatı verildiği ancak işyeri ile ilgili şirket yetkilisi Şehnaz Kocaoğlunun işyerini 01.07.2009 tarihinde Kahve Zamanı Ltd.

Şti ...'ya devrettiğinden işyerini 20.06.2009 tarihinde kapattığını bildirerek ruhsatın iptalini talep ettiği, müdürlükçe 21.10.2008 tarihli ruhsatın geçersiz kılındığı, ruhsatın iptalinden sonra yönetmeliğin 12 maddesi gereğince beyana göre ruhsat verilebileceği ancak 8. maddesi gereğince de devir yapılabilmesi için ruhsatın kesinleşmiş olması gerektiği, davalı Kahve Zamanı... Ltd.

Şti'nin kapanış dilekçeleri ekinde sadece devir senedi bulunduğu ancak 21 Noterliğinin 01.07 2009 tarih 20670 sayılı devir sözleşmesinin yapıldığı tarihte Kahve zamanı Ltd.

Şti'nin İmara aykırı hususlar nedeniyle kesinleşmiş bir ruhsatı bulunmadığı, nitekim Ruhsat denetim müdürlüğünün 07.12.2015 tarihli mahkemeye hitaben yazısında İşyeri Açma ve çalışma Ruhsatının devrinin yapılabilmesi için ruhsatın kesinleştirilmiş olması gerektiği, devir sözleşmesinin yapıldığı tarihte kesinleşmiş bir ruhsatın bulunmadığının belirtildiği, davaya konu yer ortak alan kapsamında olup, bağımsız bölüm niteliğini kazanamayacağı ve bu nedenle mevcut haliyle (tespit tarihindeki) işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesinin mümkün olmadığı,

davalı Kahvezamanı Ltd.Şti'nin 21/10/2008 tarihinde davaya konu taşınmaz/yer için işyeri açma ve çalışma ruhsatı aldığı; ancak, 26/06/2009 tarihinde bu işyerini kapattığı 01/07/2009 tarihinde davaya konu olan ve 26/06/2009 tarihinde kapattığı için ruhsat iptali yapılan işyerinin bu kez davacı ...'ya 3.000,00 TL'si peşin olmak üzere toplam 20.000,00 TL'ye devrettiği, devir sözleşmesi akabinde davacının devraldığı işyerinin ruhsatı olmadığı için davalıya 01/09/2009 tarih ve 25955 sayılı uyarıyı gönderdiği,

ihtarnamede 01/07/2009 tarihinde devraldığı işyerini işyeri açma ve çalışma ruhsatı TBK m.301 gereğince kiralayanın işyerini kullanım amacına uygun olarak teslim etmesi gerektiği, davalının edimini sözleşmeye uygun olarak yerine getirmediği gerekçesiyle davanın kabulü ile, 3000,00 TL nin temerrüt tarihi olan 09.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

dava konusu olan ve davacı tarafından davalıya verilen her biri 1000,00 TL bedelli 27.06.2009 tanzim tarihli, 01.10.2009- 01.11.2009- 01.11.2009- 01.01.2010- 01.02.2010 - 01.03.2010- 01.04.2010- 01.05.2010 - 01.06.2010- 01.07.2010 - 01.08.2010- 01.09.2010 - 01.10.2010- 01.11.2010- 01.12.2010 - 01.01.2011- 01.02.2011 vade tarihli toplam 17.000,00 TL bedelli 17 adet bonodan dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,

dava açılmadan önce davacıya ödendiği sabit olan 01.10.2009- 01.11.2009- 01.11.2009 - 01.01.2010- 01.02.2010 - 01.03.2010- 01.04.2010 - 01.05.2010- 01.06.2010- 01.07.2010 - 01.08.2010- 01.09.2010 - 01.10.2010- 01.11.2010- 01.12.2010 ve 01.01.2011 veda tarihli toplam 16.000,00 TL senet bedelinin ıslah tarihi olan 05.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, ayıp nedeniyle iş yeri devir sözleşmesinden dönme, peşin ödenen bedelin iadesi ile menfi tespit istemlerine ilişkindir. Mahkemece hukuki ayıp bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, somut olayda sözleşmede belirtilen devre konu iş yeri ruhsatının kapsamının açık bir şekilde yazılmış olduğu anlaşılmaktadır.

İş yeri ruhsatına göre söz konusu iş yerinde sadece pasta satışının yapılabileceği ancak masa ve sandalyenin koyulamayacağı ve sıcak yiyecek satışının yapılamayacağı açıkça belirtilmiştir.

Bu durumda Çankaya Belediye Başkanlığı Ruhsat Denetim Müdürlüğü'nün 09.10.2009 tarihli yazısında da belirtildiği üzere ruhsatlandırılan alanda 29.09.2009 tarihinde tespit edilen aykırılıkların davacı tarafın iş yerini devir aldığı tarihten sonra saptanmış olduğu gözönünde bulundurulduğunda davalı devreden şirketçe işyerinde ruhsat kapsamı dışında faaliyet gösterildiği ve işyerinin bu haliyle davacı tarafından devralınmış olduğunu gösterir bir delil ibraz edilmediği gözetildiğinde işyerinin hukuki ayıplı olarak teslim alındığına ilişkin davacı iddiasının ispatlandığının kabulü doğru olmadığı gibi bir an için aksi düşünülecek olsa dahi bu

durumda dahi ancak açık bir ayıptan söz edilebileceği, bu kapsamda da süresinde yapılmış bir ihbarın bulunmadığı gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle kesinleşmiş iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmadığı, olmayan bir ruhsatın da devrinin mümkün olamayacağı, bu nedenle işyerinin davalı tarafından kullanım amacına uygun teslim edilemediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.