Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/2071 K.2021/5632

Taraflar arasında görülen davada Kocaeli 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 07.05.2019 tarih ve 2016/38 E. - 2019/224 K. sayılı kararın davacı-karşı davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nce verilen 12.02.2020 tarih ve 2019/1326 E. - 2020/218 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı-karşı davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı/karşı davalı vekili, Türk Patent Enstitüsünün 2012/04841 sayılı Faydalı Model Belgesi ile tescilli bulunan "İkaz Şiddeti Arttırılmış ve Görüş Açısı Genişletilmiş Sinyalizasyon Direkleri" başlıklı faydalı modelin sahibi olduğunu, müvekkilinin tescilli buluşunun müvekkil firmanın izin ve muvafakati olmaksızın taklit edilmek suretiyle üretildiğini ve davalı ...

Belediyesi tarafından ihale edilmek suretiyle davalılardan temin edildiğini ve belediye sınırları içerisinde çeşitli noktalarda konumlandırılmak suretiyle kullanıldığını, müvekkili davacı firmaya ait faydalı modele tecavüz teşkil eden durumun Hatay 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/137 D.iş sayılı dosyasından yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi ile tespit edildiğini, davalı Rayennur firması tarafından üretilerek diğer davalı ...'e satılan ve onun tarafından da davalı ...

Belediyesine ihale sonucunda satılan Ledli Trafik Sinyalizasyon Direklerinin; direk üzerinde konumlandırılmış ledlerin sinyal ışıkları ile senkronize olarak yanıp sönmesi esasına dayanması nedeniyle müvekkil firmaya ait faydalı modelin eşdeğeri, benzeri ve taklidi olduğunu, davalılarca üretilen, satılan ve kullanılan ve Hatay 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/137 D.iş sayılı dosyasından tespit olunan "Ledli Trafik Sinyalizasyon Direklerinin" müvekkile ait TPMK 2012/04841 sayılı faydalı model belge ve haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitini, davalıların faydalı modele tecavüz teşkil eden ledli sinyalizasyon direklerinin üretilmesinin,

satışının, piyasaya arzının, tanıtımlarının, kullanılmasının ve tecavüz teşkil eden eylem ve faaliyetlerinin durdurulmasını, diğer davalılarca üretilen ve satılan ve davalı ...

Belediyesi tarafından kullanılan ve faydalı modele tecavüz teşkil eden ledli trafik sinyalizasyon direklerinin kaldırılarak tecavüzün giderilmesini, davalı ürünlerinin müvekkile ait faydalı modele tecavüz teşkil ettiğine ilişkin kararın ilanına, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalması kaydıyla, 551 sayılı KHK'nın 140/2-(b) maddesindeki seçimlik haklardan patentten doğan hakka tecavüz edenin, patent konusu buluşu kullanmakla elde ettiği kazanca göre belirlenecek maddi zarardan şimdilik 1.000,00 TL'nin işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, 20.000,00 TL manevi tazminatın,

işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

Belediyesi vekili, davaya konu ürünlerin trafik güvenliğini sağlamak amacıyla bir kısım trafik malzemelerinin davalı ...'dan ihale yoluyla satın alındığını, müvekkilinin davacının patent hakkına tecavüz sayılabilecek herhangi bir eylemi olmadığını, kamu hizmeti haricinde hiç bir menfaati bulunmayan müvekkilinin davacıyı maddi veya manevi herhangi bir zarara uğratmasının söz konusu olmadığını, dava konusu patent hakkı ihlali gerçekleşmişse bile bu ihlali gerçekleştirenin idareleri değil patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit eden, satan, dağıtan ticaret alanına çıkaran kişiler olduğunu,

bu nedenle dava dilekçesinde ileri sürülen hususların haksız ve mesnetsiz olduğunu, ayrıca müvekkili belediyeye husumet yöneltilmesinin de yerinde olmadığını belirterek, davanın öncelikle husumet, olmadığı takdirde esastan reddini savunmuştur.

Davalılar Rayennur Elektronik Ulş. End. San. Tic. Ltd.

Şti. ve Seyfettin Sinan vekili, müvekkillerinden Rayennur Elektronik'in 1998 yılında faaliyete başladığını, 2001 yılından itibaren karayolu sinyalizasyonu ve akıllı ulaşım sistemlerini de iştigal konusuna dahil ederek akıllı ulaşım sistemleri, karayolu ve demiryolu sinyalizasyonu konusunda, birçok Karayolları Bölge Müdürlükleri, Belediyeler, TCDD Bölge Müdürlükleri gibi devlet kurumlarının yanı sıra Türkiye'nin ve dünyanın önde gelen markalarının da çözüm ortağı haline gelmiş bir firma olduğunu, diğer müvekkili ...'in ise benzer sektörde faaliyet gösteren dava dışı Mosaş Akıllı Üretim Teknolojileri A.Ş firmasının sahibi olduğunu,

müvekkili adına tescilli 2015/08867 sayılı Endüstriyel Tasarım ile müvekkilinin sahibi olduğu Mosaş firmasına ait 2015/08564 sayılı Faydalı Model Belgelerinin işbu dava konusu ile ilgili sınai hak belgeleri olduğunu, bu davanın sebebinin diğer davalı ...

Belediyesi tarafından açılan ihaleyi müvekkillerin kazanması sonucunda sinyalizasyon direklerinin müvekkiller tarafından temin edilmesi olduğunu, ortada ihlal teşkil eden bir durum olmadığı cevabi ihtarlarda bildirilmiş olmasına rağmen, davacı yanca Hatay 3. Asliye Hukuk Mahkemesi 2015/137 D.iş sayılı dosyası ile yaptırılan tespit ardından açılan haksız davanın reddini talep etmiştir.

Karşı dava dilekçesiyle ise, dava konusu faydalı modelin istemi incelendiğinde koruma kapsamının direk, led yuvası, led, sinyalizasyon ışığı, ve ikaz ışığı olmak üzere 5 unsurdan oluştuğunu, faydalı model belgesinin, başvuru tarihinden uzun zaman önce kamuya açıklanmış bir yapılanmaya ilişkin olduğunu, yeni olmayan bir faydalı modelin KHK'nın 165 A maddesine göre hükümsüzlüğünün gerekeceğini, açıklanan nedenlerle Eksan firmasına ait TR 2012/04841 Y sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü ve sicilden terkinini talep etmiştir.

Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; talimat yoluyla üç kişilik bilirkişi heyetlerinden temin edilen asıl ve ek bilirkişi raporlarına göre; davalı-karşı davacılara ait ürünlerin davacı-karşı davalıya ait TR2012/04881 Y sayılı faydalı model belgesinin koruma kapsamında olmadığı, TR2012/04881 Y sayılı faydalı model belgesinin buluş konusunun ilgili olduğu teknik alandaki bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterli açıklıkta olduğu, bu haliyle davalılara ait ürünlerin davacının ürünleri ile haksız rekabet oluşturmadığı,

davacıya ait TR2012/04881 Y sayılı faydalı model belgesinin yenilik unsurunu içermemesi karşısında asıl davanın reddine ve karşı davanın kabulüyle davacı-karşı davalı Eksan Enerji Aydınlatma İnş. End. Müh. Tas. San. Tic. Ltd. Şti 'ye ait TR2012/04881 Y sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı/karşı davalı vekili istinaf kanun yoluna başvuruda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, davalılar/karşı davacılara ait ürünlerin davacı-karşı davalıya ait (TR2012/04881 Y) sayılı faydalı model belgesinin koruma kapsamında olmadığı, (TR2012/04881 Y) sayılı faydalı model belgesinin buluş konusunun ilgili olduğu teknik alandaki bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterli açıklıkta olduğu, bu haliyle davalılar/karşı davacılara ait ürünlerin davacı/karşı davalının ürünleri ile haksız rekabet oluşturmadığı ve taklit ürün olmadığı, 551 sayılı KHK'nın 156. maddesi uyarınca;

davacı/karşı davalıya ait faydalı model belgesi başvurusuna konu olan buluşun, başvuru tarihinden önce Türkiye içinde veya dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak veya bir başka yolla açıklanmış veya yöresel veya ülke çapında kullanılmış olup yeni olmadığı, davacı/karşı davalıya ait (TR2012/04881 Y) sayılı faydalı model belgesinin yapılan değerlenmesinde yenilik unsurunu içermemesi sebebiyle hükümsüzlük koşullarını taşıdığı,

davacı/karşı davalının açtığı faydalı modele tecavüzün tespiti ve men'i ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin asıl davanın reddine, davalılar/karşı davalıların açtığı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünün tespiti ve sicilden terkini istemine ilişkin davanın kabulü kararına karşı davacı/karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun her iki dava yönünden ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı/karşı davalı vekili temyiz etmiştir. Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.