Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/4040 K.2021/4360

Taraflar arasında görülen davada İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce bozmaya uyularak verilen 29.03.2019 tarih ve 2014/1005-2019/448 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacı ile davalılardan Global Yün Dış Tic. Ltd.

Şti. arasında ticari ilişki bulunduğunu, yün alımı karşılığında verilen toplam 318.000 USD bedelli 7 adet bononun bedelinin ödenmesine ve davalı şirket yetkilisinin bonoların iade edileceğine ilişkin taahhütname vermesine rağmen 7 adet bononun iade edilmediğini, ayrıca teslim edilecek yünler için avans olarak verilen toplam 283.000 USD bedelli 4 adet bono verildiğini, yünlerin teslim edilmemesi üzerine bu bonoların yerini tutmak üzere davalı şirkete bu bonoların yerine 410.965.- TL bedelli 15 adet çek verildiğini, ayrıca kur farkı için de düzenlenen çekin davalı şirkete verildiğini,

ancak malların teslim edilmemesi nedeniyle 4 adet bono ile bonolar yerine verilen 16 adet çekin bedelsiz kaldığını, çeklerin davalı şirket yetkilisi tarafından davalı şirketin elemanı olan davalılardan ...’a verildiğini, 7 adet bono davalı şirkete verildiği halde ciro edilmeden davalılardan ...’a verildiğini, ayrıca davalılar hakkında İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde suç duyurusunda bulunulduğunu ileri sürerek, 11 adet bono ve 16 adet çek nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Global Yün Dış Tic. Ltd. Şti. vekili, davalının davacı şirkete yün yıkattığı ve yün sattığını, zaman zaman davacı şirkete yıkanmak için gönderilen yünlerin iade edilmediğini, davacının borçlarına karşılık 318.000 USD bedelli 7 adet bono verdiğini ancak ödemediğini, tarafların yeniden bir araya gelerek ödenmeyen 7 adet bononun iadesine ve bunların yerine 283.000 USD bedelli 4 adet bono verilmesi konusunda anlaştıklarını, fakat 4 adet bononun da ödenmediğini, bunun üzerine davacının dava konusu çekleri davalıya verdiğini ve bonolarını geri aldığını, çeklerin avans olarak değil, mevcut bir borcun ödenmesi için verildiğini, çeklerin de ödenmediğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, 390.328 USD tutarlı 8 adet bononun Mehmet Üçkardeşler’in cirosuyla davalıya geçtiğini, davacıların, İzmir 1. İcra Müdürlüğünün 2003/6679 esas sayılı dosyası üzerinden 100.000 USD tutarlı bonoya istinaden başlatılan ilamsız icra takibine, itiraz süresi içerisinde mal beyanında bulunduğunu, borca itiraz etmediklerini, davacıların alacağın tahsilini engellemek için muvazaalı işlemler yaptıklarını belirterek, davanın reddini ve tazminata karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, çeklerin Üçkardeşler Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edildiğini ve davalı Global Yün Dış Tic. Ltd. Şti.’nin cirosuyla davalıya geçtiğini, davacıların davacı sıfatının bulunmadığını, yapılan araştırmada Üçkardeşler Tekstil Ltd. Şti. isminde bir şirketin bulunmadığının anlaşıldığını, davalının iyiniyetli ciranta olduğunu belirterek, davanın reddini ve tazminata karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılamaya, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davanın 601.000,00 USD bedelli 11 adet bono ve 457.965,00 TL bedelli 16 adet çek nedeniyle davacının davalılara borcunun bulunmadığının tespiti istemine yönelik olduğu,

davalı şirket yetkilisinin 12.07.2005 tarihli isticvap beyanında, 04.07.2002 tarihli taahhütnamedeki imzanın kendisine ait olduğunu, 15 adet çeki ...'ten aldığını, davacı tarafa yıkanması için yün gönderdiğini, yünler iade edilmediği için kendisine 16 adet çek verildiğini, arkadaşı olan ve çok güvendiği ...'in gösterdiği belgeleri imzaladığını beyan ettiği, 27.05.2003 tarihli tutanakla alınan çeklerin toplamı 457.965,00 TL olduğu, davacının, davalı şirkete 526.630,92 TL borcunun bulunduğu, çek tutarları düşüldüğünde 68.665,92 TL borcunun kaldığı, davacıların davalı şirkete borcuna karşılık 318.000,00 USD bedelli 7 adet bono verdiği,

bonoların bedelinin ödenmemesi üzerine bonoların iade edilerek karşılığında toplam bedeli 283.000,00 USD olan 4 adet senet alındığı, senetlerin de ödenmemesi üzerine senetler iade edilerek karşılığında 16 adet çek alındığı, çeklerin bedelinin davacılar tarafından davalı şirkete ödenmediği dolayısıyla çeklerdeki miktar kadar davacı şirkete borcunun bulunduğu, dosyaya yansıyan dava konusu senetlerle miktar, düzenleme ve vade tarihleri aynı olan senetlerde davalı şirketin cirosunun bulunmadığı, bu senetlerin davacılar ile davalı ... arasındaki başka bir ticari ilişkiden dolayı ...'a ciro edilerek teslim edildiği,

... yönünden senetlerin bedelsizliğinin davacılar tarafından kanıtlanmadığı, davacı şirketin 27/05/2003 tarihli çek çıkış bordrosuna istinaden, davalı şirkete verdiği 16 adet çekten, 10 adet çekin davalı şirket ile davalı ...'ın ortağı olduğu, Tola ... Ltd.

Şti. arasındaki ticari ilişki nedeniyle davalı şirket tarafından davalı ...'a ciro edildiği, bu çeklerden 15.02.2003 keşide tarihli ve 29.000,00 TL bedelli çek haricindeki diğer 9 adet çekin davalı ... ile davalı şirket arasında imzalanan 04.03.2005 tarihli protokol ile davalı şirkete iade edildiği,

dolayısıyla bu çeklerden dolayı davalı ...'a sorumluluk düşmeyeceği, İzmir 1. İcra Müdürlüğü'nün 2003/8632 sayılı takip dosyasında takibe konu edilen 15/02/2003 keşide tarihli ve 29.000,00 TL bedelli çek ile ilgili ise davalı ...'ın iyiniyetli 3. kişi konumunda olduğu ve davacı şirkete zarar vermek kastı ile çeki devraldığı davacı tarafından kanıtlanamadığı, İzmir 1. İcra Müdürlüğünün 2003/13518 esas sayılı takip dosyasında tedbir kararı verildiği ve tedbir kararının uygulandığı gerekçesiyle davanın reddine, icra takip miktarının %40 oranında tazminatın davacılardan alınarak takibi yapan davalı ...'a ödenmesine karar verilmiştir.

Karar davacılar vekili tarafından temyiz etmiştir. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle davacı ... Teks. San. ve Tic. A.Ş.’nin dava konusu çeklerin avans çeki olduğunu yazılı delille ispatlayamamasına göre, davacılar vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.