Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2020/5036 K.2021/3693

Taraflar arasında görülen davada İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 05.09.2019 tarih ve 2018/1033-2019/839 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalılar vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, duruşma için belirlenen 12.04.2021 günü hazır bulunan davacılar vekili Av. ... ile davalılar vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı şirketlerin yetkilisi ... ile Türkiye'den Fildişi Sahilinde ticaret yapan müvekkiline mal göndermek için anlaştıklarını bu maksatla kendilerine 750.000 USD nakdi teminat verilmesinin istendiğini, bunun üzerine ...'nın bildirdiği banka hesabına davacının toplam 750.000 USD' yi gönderdiğini, grup şirketlerin söz konusu anlaşmadan sonra davacıya 87.000 EURO değerinde mal gönderdiğini, ayrıca 97.950 USD ödenerek toplama makinası sipariş edildiğini, makinenin teslim olunmadığını, davalıların taahhütlerini yerine getirmemeleri,

görüşmelerden kaçınmaları üzerine davacının teminatta tutulan 750.000 USD.'nin iadesini istediğini ancak davalının 142.000 USD'yi ödeyip kalan 608.000 USD'yi ödemediğini iddia ederek 608.000 USD teminat alacakları ile teslim edilmeyen grank mili taşlama makinası için ödenen 97.950 USD alacağın 04.06.2003 tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davacının Fildişi Sahilindeki MATCHİ firma sahibi olup, ticaretini hem kendi üzerinden hemde şirketi üzerinden gerçekleştirdiğini, davacının davalılardan Asr Otomotiv Yedek Parça ve Makine San. Tic. Ltd.

Şti.'ne bir kısım garanti teminatı olarak para gönderdiğini daha sonra davacı tarafından siparişler verildiğini, ancak Fildişi Sahilinde iç savaşın bulunması nedeniyle Türkiye'de hazır edilen malların sevk tarihinin bildirilmemesi nedeniyle tüm malların davalı şirket tarafından hazır edilip, bekletildiğini, davacının Matchi firması yetkilisi olarak davalılardan Üstün-İş Döküm Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne 97.913,50 USD para gönderdiğini, davacının kendi ülkesinde iç savaş olduğunu söyleyerek sevk tarihini bildirmediğini,

en son davacının sahibi bulunduğu firmaya 08.05.2008 tarihinde 87.211,05 Euro'luk mal ihracatının davalı Üstün-İş Döküm Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından gerçekleştirildiğini, malın gönderim tarihi baz alındığında 87.211 EURO' nun 134.802 USD karşılığı olup, davacının davalı Üstün-İş Döküm Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş. 36.889 USD borcu bulunduğunu, davacının davalılardan ASR Otomotiv Yedek Parça ve Makine San. Tic. Ltd.

Şti. hesabına garanti bedeli olarak gönderdiği toplam 749,963 USD 'nin 201.449 USD' sinin iade edildiğini bununla birlikte davacı yanın isteği üzerine 197.652 TL ve 132.648 EURO'luk mal tedarik edildiğini, bu malların davalı şirket bünyesinde bekletildiğini, garanti maksadıyla gönderilen bedelin bakiyesinin iade koşullarının oluşmadığını davalıların dava tarihinden önce temerrüde düşürülmemesi nedeniyle davacının faiz talebinin yerinde olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılamaya ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, taraflar arasında ardı ardına teslimi içeren, bedelin peşin ödendiği, yazılı olmayan satım ve eser sözleşmesi kapsamında belirsiz süreli bir sözleşme ilişkisinin bulunduğu, teslim edilmesi gerekli mallar için bir vade bulunmadığı,

sipariş konusu malların davadan önce davacı tarafa teslim edilmediği davacının dava açmakla taraflar arasındaki sözleşmeyi sona erdirmek istediğinin kabulünün gerektiği, davacı tarafça sipariş verilip davalı yanca üretilen ürünlerin davadan önce üretildiği ve davacı tarafın üretilen ürünleri teslim almadığı ve davacının temerrütünün gerçekleştiği hususunun davalı tarafça ıspatlanması gerektiği ancak tüm dosya kapsamıyla davalı tarafça davacı tarafa gönderilen herhangi bir ihtar ve yazılı belgenin bulunmadığı,

davalının iş yerinde bulunan ürünlerin davacı tarafın siparişi ile davadan önce hazırlandığı ve teslime hazır olduğunun davacıya bildirilip davacının bu teslimi reddettiği hususunun dosya kapsamıyla subut bulmadığı, davacının sözleşme kapsamında davalılara 957.828,47 USD ödeme yaptığı bunun karşılığında davalı tarafça teslim edilen mal bedeli ve ödeme tutarı toplamının 336.286,00 USD tutarında bulunduğu ve davacı tarafından yapılan fazla ödeme miktarının 621.542,46 USD olup bu miktarın davalılardan tahsilinin gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.